KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 20.
Której informacji nie trzeba umieszczać w karcie udostępnienia akt?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karta udostępnienia akt służy do ewidencji faktu udostępnienia: identyfikuje udostępniane akta (np. tytuł) oraz wskazuje, kto jest upoważniony do korzystania, i skąd pochodzą akta (komórka wytwarzająca). "Kategoria dokumentacji" jest elementem kwalifikacji/klasyfikacji archiwalnej, a nie typowym polem karty udostępnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Karta udostępnienia akt (często spotykana także jako rewers) jest dokumentem ewidencyjnym. Jej podstawowym celem jest udokumentowanie operacji udostępnienia: jakie akta zostały wydane do wglądu, komu, kiedy i na jakiej podstawie (upoważnienie), aby można było je bezpiecznie rozliczyć i odzyskać.

Dlatego typowe informacje na takiej karcie koncentrują się na dwóch obszarach:

  • Identyfikacja udostępnianych akt – np. tytuł udostępnianych akt (często również sygnatura lub inne oznaczenie jednostki), aby nie było wątpliwości, co zostało wydane.
  • Identyfikacja użytkownika i odpowiedzialności – np. nazwisko osoby upoważnionej do korzystania z akt, co pozwala wskazać, kto faktycznie korzystał z dokumentacji.
  • Pochodzenie akt – np. nazwa komórki organizacyjnej, która wytworzyła akta, co ułatwia przypisanie dokumentacji do właściwego wytwórcy i porządkowanie zasobu.

Informacja "kategoria dokumentacji" (czyli kwalifikacja archiwalna) jest ważna w zarządzaniu dokumentacją, ale pełni inną rolę: dotyczy zasad przechowywania i kwalifikowania dokumentacji. Nie jest to element niezbędny do samej ewidencji udostępnienia i w wielu praktycznych wzorach kart nie występuje jako wymagane pole.

Pozostałe propozycje odpowiedzi pasują do funkcji karty udostępnienia: "tytuł udostępnianych akt" identyfikuje przedmiot udostępnienia, "nazwa komórki, która wytworzyła akta" opisuje pochodzenie, a "nazwisko osoby upoważnionej" zapewnia rozliczalność i kontrolę dostępu. W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: karta udostępnienia odpowiada na pytania co udostępniono i komu udostępniono, a nie na pytanie jak sklasyfikowano dokumentację.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Karta udostępnienia akt (często nazywana też rewersem) to dokument ewidencyjny potwierdzający, że konkretne akta zostały wydane do wglądu lub wypożyczone. Ułatwia kontrolę obiegu akt, rozliczenie zwrotu i ustalenie, kto korzystał z dokumentacji.
Na karcie zwykle wpisuje się dane osoby korzystającej, aby zapewnić rozliczalność: co najmniej nazwisko (często także imię), a w praktyce także podstawę upoważnienia oraz daty wydania i zwrotu. Dzięki temu można odtworzyć historię udostępniania w razie problemów.
Tytuł (często razem z sygnaturą) pozwala jednoznacznie wskazać, jakie akta zostały wydane. Bez tej informacji trudniej rozliczyć zwrot i istnieje ryzyko pomyłki między podobnymi teczkami. To podstawowy element identyfikacji przedmiotu udostępnienia.
W wielu rozwiązaniach ewidencyjnych podaje się wytwórcę/komórkę organizacyjną, bo ułatwia to porządkowanie i identyfikację dokumentacji, zwłaszcza gdy tytuły są podobne. Ta informacja wspiera też archiwistę w kontakcie z komórką odpowiedzialną za sprawę.
Kategoria dokumentacji (kwalifikacja archiwalna) informuje m.in. o zasadach przechowywania i dalszym postępowaniu z dokumentacją. Jest istotna w zarządzaniu dokumentacją, ale nie zawsze jest potrzebna w ewidencji samego udostępnienia, której celem jest rejestr wydania i zwrotu akt.
Bo karta udostępnienia opisuje operację udostępnienia: co wydano i komu. Kategoria dotyczy kwalifikowania i przechowywania dokumentacji, a nie samego faktu jej wypożyczenia. W praktyce ważniejsze są dane pozwalające odzyskać akta i rozliczyć użytkownika.
Najczęstszy błąd to mieszanie formularzy: uczeń przenosi pola ze spisu zdawczo-odbiorczego lub opisu archiwalnego na kartę udostępnienia. Drugi błąd to wybór "kategorii" tylko dlatego, że kojarzy się z archiwum, bez analizy funkcji ewidencji udostępniania.
Stosuje się ją przy udostępnianiu akt do wglądu lub wypożyczeniu (wewnętrznym, a czasem także zewnętrznym, zależnie od zasad jednostki). Ma to znaczenie zwłaszcza przy aktach częściej wykorzystywanych, gdzie konieczne jest śledzenie, kto i kiedy miał dokumenty.
Dane o udostępnieniu odpowiadają na pytania: kto korzysta, co otrzymał, kiedy wydano i zwrócono. Dane o klasyfikacji dotyczą tego, jak dokumentacja jest przypisana do wykazu akt i zasad przechowywania (np. kategoria).
Najlepiej przećwiczyć rozpoznawanie funkcji dokumentów: karta udostępnienia/rewers, spis zdawczo-odbiorczy, opis teczki. W nauce pomagają przykładowe wzory formularzy z praktyk oraz zadania, które każą wskazać, jakie informacje są potrzebne do identyfikacji akt i użytkownika.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: ""Kategoria dokumentacji" jest elementem kwalifikacji/klasyfikacji archiwalnej, a nie typowym polem karty udostępnienia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki dot. ewidencji i udostępniania akt (rewersy/karty udostępnienia)
  • Wzory formularzy stosowanych w archiwum zakładowym danej jednostki (instrukcje wewnętrzne)
  • Podręczniki i skrypty z zakresu archiwum zakładowego i obiegu dokumentacji (część o udostępnianiu i bezpieczeństwie zasobu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego