KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2023 (test 2)

PYTANIE NR 13.
Której klasy bonitacji jest drzewostan sosnowy w wieku 90 lat i średniej wysokości 31 m?
Ilustracja przedstawia wykres wzrostu wysokości drzew w zależności od wieku, co jest istotne w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bonitację drzewostanu określa się przez porównanie wieku i wysokości średniej z tablicami bonitacyjnymi dla danego gatunku.
Dla sosny w wieku 90 lat i przy wysokości ok. 31 m odczyt z tablic odpowiada klasie Ia, czyli bardzo wysokiej jakości produkcyjnej siedliska.

Pełne wyjaśnienie:

Bonitacja drzewostanu to praktyczny wskaźnik jakości produkcyjnej siedliska, wyrażany klasą (np. Ia, I, II, III). W leśnictwie najczęściej wyznacza się ją na podstawie zależności wiek–wysokość dla konkretnego gatunku: dla drzewostanu o znanym wieku odczytuje się, jakiej klasie bonitacji odpowiada obserwowana wysokość średnia.

W tym zadaniu dane są kompletne: gatunek (sosna), wiek (90 lat) oraz średnia wysokość (31 m). W typowym podejściu egzaminacyjnym uczeń powinien skorzystać z tablic bonitacyjnych sosny i znaleźć wiersz/kolumnę dla wieku 90 lat, a następnie sprawdzić, przy jakiej klasie bonitacji pojawia się wysokość zbliżona do 31 m. Taki odczyt wskazuje klasę Ia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują? Klasy "I", "II" i "III" odpowiadają niższym poziomom produkcyjności; przy tym samym wieku 90 lat spodziewana wysokość średnia jest w nich odpowiednio mniejsza. Jeśli ktoś wybiera "I", często działa mechanizm mylenia oznaczeń (I vs Ia) lub zakłada, że "Ia" jest rzadko używana. Wybór "II" lub "III" bywa skutkiem przenoszenia wartości z innego gatunku albo niedoszacowania wysokości w starszym wieku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy pracujesz na tablicach dla właściwego gatunku oraz czy odczyt dotyczy wysokości średniej (a nie np. wysokości górnej). W zadaniach bonitacyjnych kluczowe jest skojarzenie trzech elementów: gatunek → właściwe tablice → wiek i wysokość → klasa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bonitacja drzewostanu to ocena jakości produkcyjnej siedliska wyrażona klasą (np. Ia, I, II). Najczęściej wyznacza się ją z zależności wiek–wysokość dla danego gatunku, korzystając z tablic bonitacyjnych. Pomaga planować zabiegi hodowlane i prognozować produkcję drewna.
W praktyce dobiera się tablice bonitacyjne dla sosny, a potem dla znanego wieku odczytuje się, jakiej klasie odpowiada obserwowana wysokość średnia. Procedura jest: gatunek → właściwe tablice → wiek → dopasowanie wysokości → klasa bonitacji.
Wiek i wysokość średnia tworzą parę cech, która dobrze opisuje tempo wzrostu na danym siedlisku. Sama wysokość bez wieku może mylić (młody drzewostan bywa niski mimo dobrego siedliska), a sam wiek nie mówi nic o jakości bez informacji o osiągniętej wysokości.
Najczęstsze błędy to: użycie tablic dla innego gatunku, pomylenie wysokości średniej z inną miarą (np. wysokością górną), błędne odczytanie wieku (klasa wieku vs wiek w latach) oraz pomylenie oznaczeń klas (np. "I" z "Ia").
Tak. Tablice bonitacyjne są opracowywane osobno dla gatunków, bo mają różne tempo wzrostu i inny przebieg krzywych wysokości. Dlatego bonitację sosny należy wyznaczać z tablic dla sosny, a nie z opracowań dla świerka, buka czy dębu.
Bonitację wykorzystuje się m.in. w urządzaniu lasu (opis taksacyjny, prognozy), przy planowaniu trzebieży i rębni, przy ocenie potencjału siedliska oraz przy porównywaniu jakości drzewostanów między wydzieleniami. Ułatwia też kontrolę spójności danych terenowych.
Różnica wynika z tablic: klasa Ia oznacza wyższą produkcyjność (przy tym samym wieku drzewostan osiąga większą wysokość) niż klasa I. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba to potwierdzić odczytem z tablic, a nie intuicją, bo oznaczenia są do siebie podobne.
W zadaniach egzaminacyjnych zwykle zakłada się użycie tablic lub znajomość typowych relacji. W terenie można szacować bonitację na podstawie doświadczenia i cech wzrostu, ale dla jednoznacznego wyniku potrzebne jest odniesienie do ustalonych krzywych/tabl. Bez nich wynik jest bardziej opisowy niż tabelaryczny.
W praktyce mierzy się wysokości reprezentatywnej próby drzew (np. w powierzchniach próbnych) i wyznacza średnią według przyjętej metody w instrukcjach pomiarowych. Ważne jest, by próbę dobrać tak, aby odzwierciedlała strukturę drzewostanu, inaczej bonitacja może wyjść zaniżona lub zawyżona.
Ćwicz odczyt z tablic bonitacyjnych dla głównych gatunków, ucz się rozróżniać wiek w latach od klas wieku oraz utrwal, jaka "wysokość" jest podawana w zadaniu (średnia czy inna). Dobrą metodą jest rozwiązywanie serii przykładów i sprawdzanie wyniku w tablicach.
info

Statystycznie 26% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Szczegółowe tabele bonitacyjne sosny (wiek–wysokość) stosowane w urządzaniu lasu i dydaktyce – wymagają dostępu do konkretnych materiałów instytucjonalnych/podręcznikowych.

Materiały:

  • Tablice bonitacyjne dla sosny stosowane w dydaktyce/urządzaniu lasu (wersja używana na zajęciach)
  • Podręczniki z taksacji leśnej i urządzania lasu omawiające bonitację (rozdziały: bonitacja, zależność wiek–wysokość)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z LES.2 dotyczące oceny drzewostanów i siedlisk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego