KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 2.
Której koparki należy użyć do wykonania wykopu pod przyczółek mostowy w gruncie bardzo nawodnionym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koparka chwytakowa jest typowo dobierana do głębokich i wąskich wykopów w gruntach sypkich oraz bardzo nawodnionych, ponieważ urabia i wybiera urobek chwytakiem opuszczanym z wysięgnika. Koparki podsiębierne i przedsiębierne częściej wymagają stabilniejszego oparcia i lepszych warunków pracy w rejonie skarpy/poziomu terenu.

Pełne wyjaśnienie:

W gruncie bardzo nawodnionym podstawowym problemem robót ziemnych jest utrata stateczności ścian wykopu, upłynnianie gruntu oraz trudność w "oparciu" narzędzia roboczego o stabilne podłoże. Dlatego dobór koparki powinien preferować rozwiązania, które umożliwiają wybieranie urobku pionowo, z możliwie małym oddziaływaniem bocznym na ściany wykopu i bez konieczności wjeżdżania osprzętem w grunt na długiej drodze skrawania.

Odpowiedź "Chwytakowej." jest poprawna, ponieważ koparka chwytakowa (pracująca chwytakiem linowym) jest stosowana m.in. do wykopów wąskoprzestrzennych i głębokich oraz do pracy w warunkach, gdzie występuje znaczne nawodnienie. Chwytak opuszczany jest pionowo, zagłębia się w grunt, zamyka i wydobywa urobek, co jest praktyczne, gdy grunt jest mało nośny i "rozluźniony" przez wodę.

  • "Podsiębiernej." – koparka podsiębierna jest bardzo uniwersalna w typowych wykopach, ale w silnym nawodnieniu częściej pojawiają się problemy z utrzymaniem skarp i z efektywnym urabianiem, zwłaszcza gdy wykop ma być głęboki i wąski (ograniczona przestrzeń i ryzyko osuwania).
  • "Przedsiębiernej." – koparka przedsiębierna jest często kojarzona z urabianiem powyżej poziomu posadowienia maszyny i pracą "od siebie", jednak w gruntach bardzo nawodnionych nie jest typowym pierwszym wyborem do wykopu pod elementy takie jak przyczółek, gdzie liczy się kontrola wykopu i ograniczenie rozmywania ścian.
  • "Zbierakowej." – ten typ osprzętu/rozwiązania nie jest standardowo wskazywany jako właściwy do wykonywania wykopów pod obiekty fundamentowe w bardzo nawodnionym gruncie; nie odpowiada też typowemu zadaniu wąskoprzestrzennego wykopu fundamentowego.

W praktyce, niezależnie od typu koparki, w gruntach bardzo nawodnionych często rozważa się dodatkowo odwodnienie i/lub umocnienie ścian wykopu, ale samo pytanie dotyczy doboru maszyny – i w tym ujęciu najtrafniej pasuje koparka chwytakowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koparka chwytakowa to koparka z osprzętem w postaci chwytaka (najczęściej linowego), który opuszcza się pionowo do wykopu, zamyka na urobku i wydobywa go na zewnątrz. Stosuje się ją m.in. do wykopów głębokich, wąskich oraz w trudniejszych warunkach gruntowo-wodnych.
Wysokie nawodnienie zmniejsza spójność i nośność gruntu, zwiększa ryzyko osuwania się ścian wykopu oraz powoduje upłynnianie urobku. Praca łyżką może wtedy bardziej "rozpychać" i rozmywać grunt, dlatego preferuje się metody wybierania urobku z mniejszym oddziaływaniem bocznym.
Najprościej po kierunku urabiania: podsiębierna urabia zwykle poniżej poziomu ustawienia maszyny, "do siebie", a przedsiębierna częściej pracuje "od siebie" i może urabiać powyżej poziomu podwozia. W praktyce o doborze decydują też warunki wykopu, dostęp do miejsca i stateczność gruntu.
Koparkę chwytakową rozważa się, gdy wykop jest wąski i głęboki, gdy trzeba wybierać urobek pionowo albo gdy warunki są trudne (np. duże nawodnienie, grunty sypkie). Chwytak ułatwia kontrolę geometrii wykopu i ogranicza "rozsypywanie" gruntu na boki.
Może, ale nie zawsze jest to rozwiązanie optymalne. W zależności od głębokości, rodzaju gruntu i zabezpieczenia wykopu praca może być mniej efektywna i bardziej ryzykowna (rozmywanie skarp, osuwanie). W pytaniach egzaminacyjnych dla gruntów bardzo nawodnionych częściej wskazuje się koparkę chwytakową.
Najczęstsze zagrożenia to nagłe obrywy i osunięcia gruntu, podmywanie skarp, wpadnięcie pracownika do wykopu, a także ryzyko zalania wykopu. Wymagane bywa odpowiednie zabezpieczenie ścian, kontrola stanu skarp i organizacja pracy tak, aby nie przebywać w strefie zagrożenia.
To wykop fundamentowy pod element mostu przenoszący obciążenia na grunt (przyczółek). Wymaga zachowania wymiarów i rzędnych, często pracy w pobliżu wody i w ograniczonej przestrzeni. Jakość wykopu wpływa na dalsze etapy: zbrojenie, deskowanie i betonowanie.
Częsty błąd to wybór najbardziej "popularnej" koparki podsiębiernej bez uwzględnienia warunku bardzo dużego nawodnienia. Drugi błąd to mylenie nazw (podsiębierna/przedsiębierna) i wybieranie na podstawie skojarzeń zamiast analizy: jaki jest charakter wykopu i jak wybiera się urobek.
Wskazówkami są: duża głębokość, mała szerokość (wykop wąskoprzestrzenny), ograniczony dojazd oraz trudne warunki gruntowe, zwłaszcza nawodnienie. Chwytak pozwala wybierać urobek pionowo i ograniczać rozluźnianie gruntu na boki, co pomaga utrzymać kształt wykopu.
Ucz się "mapy zastosowań": typ wykopu (wąski/szeroki, głęboki/płytki), warunki gruntu (suchy/nawodniony, spoisty/sypki) i dopasowany osprzęt (łyżka, chwytak). Dobrze działa porównywanie maszyn parami i zapamiętanie, jakie ograniczenia powoduje nawodnienie oraz brak stateczności skarp.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koparka chwytakowa jest typowo dobierana do głębokich i wąskich wykopów w gruntach sypkich oraz bardzo nawodnionych, ponieważ urabia i wybiera urobek chwytakiem opuszczanym z wysięgnika.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn budowlanych (dział: koparki i osprzęt)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót ziemnych (dobór sprzętu do warunków gruntu)
  • Instrukcje BHP i organizacji robót ziemnych na budowie (stateczność wykopów, nawodnienie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego