KWALIFIKACJA BUD15 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 28.
Której maszyny należy użyć do wykonania zabiegu poprawiającego strukturę nawierzchni asfaltowej polegającego na wykonaniu uszorstnienia nawierzchni?
Ilustracja przedstawia cztery różne maszyny budowlane, które mogą być używane w kontekście prac drogowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uszorstnienie nawierzchni asfaltowej wykonuje się przez rozsypanie grysu na świeżą, gorącą warstwę i jego wwałowanie. Dlatego właściwa jest maszyna stanowiąca zestaw: walec drogowy z zamontowanym rozsypywaczem grysu. Pozostałe typy maszyn służą do innych prac (grunt, naprawy, stabilizacja).

Pełne wyjaśnienie:

Uszorstnienie nawierzchni asfaltowej to zabieg poprawiający szorstkość i właściwości przeciwpoślizgowe poprzez nadanie odpowiedniej tekstury powierzchni. W praktyce polega na wwałowaniu kruszywa (grysu) w świeżą, jeszcze gorącą warstwę ścieralną.

Do wykonania takiego zabiegu potrzebny jest sprzęt, który zapewnia dwa kluczowe działania:

  • Kontrolowane dozowanie grysu na nawierzchnię – realizuje je rozsypywacz grysu (ustala równomierność i ilość kruszywa).
  • Wciśnięcie (wwałowanie) grysu w warstwę lepiszcza – realizuje je walec drogowy, który dociska kruszywo do gorącej mieszanki.

Właściwym wyborem jest więc walec wyposażony w rozsypywacz grysu, bo łączy dozowanie i wwałowanie w jednym ciągu technologicznym.

Typowe pomyłki wynikają z mylenia uszorstniania z innymi robotami:

  • Zwykły walec bez rozsypywacza zagęszcza warstwy, ale sam nie wykona równomiernego rozsypu grysu potrzebnego do uzyskania tekstury.
  • Remonter/patcher służy do napraw cząstkowych (łatania ubytków), a nie do nadawania szorstkości całej powierzchni przez wwałowanie kruszywa.
  • Stabilizator gruntu/kruszarka pracuje w podłożu lub na materiale mineralnym, a nie na świeżej warstwie asfaltowej w celu zwiększenia tarcia.
  • Walec okołkowany jest typowy do robót ziemnych (zagęszczanie gruntu), więc nie odpowiada technologii uszorstniania asfaltu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "uszorstnienie" i "grys", szukaj rozwiązania, które zawiera zarówno rozsypywanie kruszywa, jak i wwałowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uszorstnienie to zabieg poprawiający szorstkość (tarcie) i teksturę nawierzchni asfaltowej. Najczęściej polega na rozsypaniu grysu na świeżą, gorącą warstwę i jego wwałowaniu, aby kruszywo zakotwiło się w lepiszczu i zwiększyło przyczepność kół.
Stosuje się zestaw technologiczny: rozsypywacz grysu do równomiernego podania kruszywa oraz walec drogowy do jego wwałowania w gorącą warstwę asfaltu. W praktyce bywa to walec z zamontowanym z przodu rozsypywaczem.
Zwykły walec zapewnia docisk, ale nie realizuje kluczowego etapu: kontrolowanego, równomiernego rozsypu grysu. Bez rozsypywacza łatwo o nierówne dozowanie, a wtedy tekstura i przyczepność będą niejednolite, co obniża jakość i trwałość efektu.
Zabieg wykonuje się bezpośrednio po ułożeniu warstwy asfaltowej, gdy mieszanka jest jeszcze odpowiednio gorąca, aby kruszywo mogło się w niej zakotwić podczas wwałowania. Wykonanie na zbyt zimnej nawierzchni powoduje, że grys nie "wbije się" prawidłowo.
Uszorstnianie stosuje się tam, gdzie wymagana jest większa przyczepność: ronda, zjazdy, strefy hamowania, dojazdy do skrzyżowań oraz wybrane odcinki o podwyższonym ryzyku poślizgu. Celem jest poprawa bezpieczeństwa przez zwiększenie tarcia opona–nawierzchnia.
To dociskanie rozsypanego kruszywa walcem tak, aby ziarna weszły w wierzchnią warstwę lepiszcza asfaltowego. Efektem ma być stabilne osadzenie grysu i uzyskanie chropowatej powierzchni. Bez właściwego docisku kruszywo może się wykruszać lub być zdmuchiwane.
Najczęstsze błędy to: pomylenie zabiegu z samym zagęszczaniem, użycie sprzętu bez rozsypywacza, zbyt późne wykonanie na wychłodzonej nawierzchni oraz nierównomierny rozsyp grysu. Skutkiem bywa słaba przyczepność, odspajanie kruszywa i nierówna tekstura.
Uszorstnienie ma na celu poprawę szorstkości całej powierzchni przez dodanie kruszywa i wwałowanie. Remonter (patcher) służy głównie do napraw cząstkowych, czyli wypełniania ubytków i łatania miejsc uszkodzonych, a nie do nadawania tekstury przeciwpoślizgowej.
Charakterystyczny jest dodatkowy osprzęt z przodu lub z tyłu walca: skrzynia/zasobnik z mechanizmem dozującym, często z widocznym napędem i elementami rozsypu. Sam walec bez takiego osprzętu nie jest typowym zestawem do uszorstniania przez wwałowanie kruszywa.
Ucz się "funkcja → cecha rozpoznawcza". Zapisz pary: uszorstnianie → rozsypywacz grysu + walec, roboty ziemne → walce okołkowane, naprawy → remontery, stabilizacja → stabilizatory z bębnem zębatym. Ćwicz na zdjęciach z podpisami.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Uszorstnienie nawierzchni asfaltowej wykonuje się przez rozsypanie grysu na świeżą, gorącą warstwę i jego wwałowanie."

Źródła:

  • Opis ilustracji w danych zadania (zweryfikowany opis maszyn A–D, w tym walec z rozsypywaczem grysu "HYDROG").

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii robót drogowych (warstwy asfaltowe, zabiegi poprawiające szorstkość)
  • Instrukcje producentów osprzętu do rozsypywania kruszywa (rozsypywacze grysu) – zasada działania i regulacje
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji dotyczące maszyn i sprzętu drogowego (rozpoznawanie i zastosowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego