KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 50.
Której z wymienionych czynności nie należy wykonywać, udzielając pierwszej pomocy poszkodowanemu w wyniku omdlenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy omdleniu nie zaleca się sadzać poszkodowanego ani podawać płynów od razu, bo może ponownie stracić przytomność i się zachłysnąć. Typowe działania to rozluźnienie odzieży, dostęp świeżego powietrza oraz ułożenie na wznak z uniesionymi nogami; pomoc medyczną wzywa się, gdy stan budzi niepokój lub nie mija szybko.

Pełne wyjaśnienie:

Omdlenie to krótkotrwała utrata przytomności spowodowana przejściowym spadkiem dopływu krwi do mózgu. W pierwszej pomocy kluczowe jest szybkie zapewnienie bezpieczeństwa, ocena stanu poszkodowanego i takie ułożenie ciała, aby ułatwić powrót prawidłowego krążenia.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "Posadzenie na krześle oraz podanie chłodnego płynu." – to czynności, których nie należy wykonywać jako standardowego postępowania przy omdleniu. Pozycja siedząca może nasilać niedokrwienie mózgu (krew łatwiej "odpływa" do kończyn dolnych), a podawanie płynu osobie osłabionej lub półprzytomnej zwiększa ryzyko zachłyśnięcia (aspiracji) i zadławienia, zwłaszcza jeśli stan nagle się pogorszy.

Pozostałe propozycje są typowymi elementami prawidłowej reakcji:

  • "Rozluźnienie odzieży i zapewnienie dostępu świeżego powietrza." – zmniejsza ucisk (np. kołnierz, pasek), poprawia komfort oddychania i wentylację.
  • "Ułożenie na wznak z nogami uniesionymi powyżej głowy." – pomaga zwiększyć powrót żylny i perfuzję mózgową, co często przyspiesza powrót świadomości (o ile nie ma przeciwwskazań, np. urazu).
  • "Wezwanie pomocy medycznej." – może być konieczne, gdy poszkodowany nie odzyskuje sprawności, doszło do urazu (np. upadek), występują niepokojące objawy (ból w klatce, duszność, drgawki) lub omdlenie się powtarza. W praktyce w miejscu pracy warto mieć ustalony schemat: kto dzwoni po pomoc, kto zabezpiecza stanowisko, a kto monitoruje stan poszkodowanego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się podawanie jedzenia/picia przy nagłym zasłabnięciu, często jest to opcja błędna – najpierw liczy się bezpieczeństwo, ułożenie, kontrola oddechu i obserwacja, a płyny rozważa się dopiero, gdy osoba jest w pełni przytomna i stabilna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Omdlenie to zwykle krótkotrwała utrata przytomności spowodowana chwilowym spadkiem dopływu krwi do mózgu. Inne przyczyny utraty przytomności (np. uraz, zatrucie, udar) mogą wymagać innego postępowania i pilniejszego wezwania pomocy. W praktyce zawsze oceniaj oddech i bezpieczeństwo.
Najczęściej zaleca się ułożenie na plecach i uniesienie nóg, aby poprawić powrót krwi do serca i ukrwienie mózgu. Jednocześnie rozluźnij uciskającą odzież i zapewnij dopływ świeżego powietrza. Obserwuj, czy poszkodowany oddycha prawidłowo i czy stan się nie pogarsza.
Pozycja siedząca może utrudniać dopływ krwi do mózgu i sprzyjać kolejnemu zasłabnięciu. Osoba po omdleniu bywa chwiejna i może ponownie stracić przytomność, co zwiększa ryzyko upadku. Bezpieczniej jest ułożyć ją na wznak i dopiero po poprawie stanu stopniowo pionizować.
Nie należy podawać płynów, gdy osoba jest nie w pełni przytomna, splątana lub bardzo osłabiona, bo grozi to zachłyśnięciem. Płyny można rozważyć dopiero wtedy, gdy poszkodowany jest w pełni świadomy, stabilny i potrafi bezpiecznie połykać. Priorytetem jest ułożenie i obserwacja oddechu.
Pomoc medyczną warto wezwać, gdy omdlenie trwa dłużej, osoba nie wraca szybko do normy, doszło do urazu podczas upadku albo pojawiają się niepokojące objawy (np. ból w klatce piersiowej, duszność, drgawki, silny ból głowy). W miejscu pracy lepiej zadzwonić, jeśli masz wątpliwości co do przyczyny.
Upewnij się, że miejsce jest bezpieczne, a następnie oceniaj reakcję poszkodowanego i oddech. Obserwuj ruchy klatki piersiowej, nasłuchuj i staraj się wyczuć oddech. Jeśli oddech jest nieprawidłowy lub go brak, traktuj to jako stan zagrożenia życia i postępuj zgodnie z zasadami resuscytacji oraz wezwij pomoc.
W praktyce zawodowej częste są: przegrzanie i odwodnienie, długie stanie w jednej pozycji, nagłe wstawanie, stres, ból, niewyspanie, a czasem niski poziom cukru. Wpływ mogą mieć też warunki pracy (wysoka temperatura, słaba wentylacja). Po zdarzeniu warto ocenić czynniki ryzyka i zapobiegać nawrotom.
Uniesienie nóg ułatwia powrót krwi z kończyn dolnych do serca, co może poprawić ciśnienie tętnicze i dopływ krwi do mózgu. To często skraca czas osłabienia i zmniejsza ryzyko ponownego omdlenia. Metoda ma sens tylko wtedy, gdy nie ma podejrzenia urazu kręgosłupa lub innych przeciwwskazań.
Tak, bo uciskająca odzież (kołnierzyk, krawat, pasek, ciasne zapięcia) może utrudniać oddychanie i pogarszać komfort poszkodowanego. Rozluźnienie ułatwia wentylację, a jednocześnie jest prostą czynnością, którą można wykonać szybko i bez sprzętu. Zawsze rób to z zachowaniem prywatności i bezpieczeństwa.
Typowe błędy to: sadzanie lub stawianie poszkodowanego zbyt szybko, podawanie napojów od razu, potrząsanie lub "cucenie" na siłę oraz brak obserwacji oddechu. Często pomija się też zabezpieczenie miejsca zdarzenia i ocenę urazu po upadku. Na egzaminie szukaj odpowiedzi zwiększających bezpieczeństwo i stabilizację.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy omdleniu nie zaleca się sadzać poszkodowanego ani podawać płynów od razu, bo może ponownie stracić przytomność i się zachłysnąć."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First aid, https://cprguidelines.eu/ (accessed 2026-02-27)
  • NHS (UK) – Fainting (syncope): first aid and what to do, https://www.nhs.uk/conditions/fainting/ (accessed 2026-02-27)
  • British Red Cross – Fainting: what to do, https://www.redcross.org.uk/first-aid/learn-first-aid/fainting (accessed 2026-02-27)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) dotyczące pierwszej pomocy
  • Materiały szkoleniowe PCK z pierwszej pomocy (omdlenia, utrata przytomności)
  • Szkolenie BHP w zakresie udzielania pierwszej pomocy w miejscu pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego