KWALIFIKACJA MED6 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 21.
Który aparat ortodontyczny jest przedstawiony na ilustracji?
Fotografia przedstawia zbliżenie dolnej części twarzy (widoczny fragment nosa, usta oraz broda).
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krążek Friela rozpoznaje się po charakterystycznej, płaskiej tarczy umieszczanej między wargami oraz centralnym trzpieniu przechodzącym przez środek i wystającym na zewnątrz jamy ustnej. Taki układ elementów nie odpowiada typowym płytkom przedsionkowym ani tarczom o innej konstrukcji.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź to "Krążek Friela.", ponieważ na ilustracji widać aparat o budowie: płaska, okrągława tarcza oparta w przedsionku jamy ustnej oraz centralny trzpień przechodzący przez środek tarczy i wystający na zewnątrz, wokół którego zaciskają się wargi. Taki zestaw cech (tarcza + trzpień pośrodku) jest typowy dla krążka/tarczy tego typu i pozwala odróżnić go od płytek przedsionkowych.

Odpowiedź "Tarcza Krausa." jest nieprawidłowa, gdyż w zadaniu rozpoznanie ma wynikać z konkretnych cech konstrukcyjnych widocznych na zdjęciu; w tym przypadku kluczowy jest układ tarczy z osiowym trzpieniem, a nie ogólne skojarzenie z "tarczą" jako nazwą rodzajową.

Odpowiedź "Płytka przedsionkowa Hotza." jest nieprawidłowa, ponieważ płytki przedsionkowe mają inną geometrię części przedsionkowej i inny sposób oddziaływania na tkanki miękkie; na zdjęciu nie widać cech typowych dla klasycznej płytki przedsionkowej (zwykle o odmiennej powierzchni kontaktu i bez tak wyraźnego, centralnego trzpienia).

Odpowiedź "Płytka przedsionkowa Schönherra." również jest nieprawidłowa z analogicznego powodu: konstrukcja pokazana na fotografii jest "tarczowa" z wyraźnym elementem osiowym, a nie "płytkowa" w sensie przedsionkowym. W praktyce egzaminacyjnej warto ćwiczyć identyfikację po 2–3 cechach jednocześnie: kształt części wargowej, obecność/położenie trzpienia oraz sposób podparcia w przedsionku.

Wskazówka do nauki: przy pytaniach obrazkowych najpierw nazwij widoczne elementy (tarcza/krążek, trzpień, miejsce oparcia), a dopiero potem dopasuj nazwę eponimiczną (od nazwiska). To zmniejsza ryzyko pomyłek wynikających z podobieństwa nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krążek Friela to aparat o prostej konstrukcji z tarczą umieszczaną w obrębie warg i elementem osiowym (trzpieniem). Służy do oddziaływania na funkcję mięśni warg i przedsionka jamy ustnej, dlatego jego rozpoznanie opiera się głównie na kształcie tarczy i obecności centralnego trzpienia.
Najpierw opisz widoczne elementy: kształt (tarcza/krążek czy płytka), obecność trzpienia, miejsce oparcia (wargi/przedsionek). Dopiero potem dopasuj nazwę. Ta metoda ogranicza zgadywanie "po nazwisku" i pomaga odróżniać podobne aparaty przedsionkowe.
Trzpień jest cechą konstrukcyjną, która silnie zawęża rozpoznanie. W wielu aparatach przedsionkowych dominują płytki lub osłony o innych kształtach, natomiast tarcza z trzpieniem osiowym jest charakterystyczna dla wybranych konstrukcji. To "marker" wizualny ułatwiający klasyfikację.
Najczęściej myli się nazwy, bo zarówno krążek, jak i płytka mogą leżeć w przedsionku jamy ustnej. Błąd wynika z pomijania geometrii: krążek ma formę tarczy i często element osiowy, a płytka przedsionkowa ma inną powierzchnię kontaktu i inną konstrukcję stabilizacji.
Zwykle nie. Kolor (np. zielony, bezbarwny) zależy od materiału i preferencji wykonawcy, a nie od nazwy aparatu. Na egzaminie ważniejsze są cechy stałe: kształt tarczy/płytki, obecność trzpienia, proporcje elementów oraz sposób ułożenia w ustach pacjenta.
Tarcza jest najczęściej bardziej "dyskowata" i stanowi pojedynczą, płaską powierzchnię opartą o wargi, czasem z elementem osiowym. Płytka przedsionkowa zwykle ma konstrukcję dopasowaną do przedsionka, inną krzywiznę i inny sposób oddziaływania na tkanki miękkie.
Najczęściej przy wykonywaniu wyrobów ortodontycznych z tworzyw oraz przy naprawach (pęknięcia, odkształcenia, wymiana elementów). Technik musi umieć rozpoznać typ aparatu, aby dobrać technikę wykonania i zakres korekty zgodnie z konstrukcją oraz zaleceniami lekarza.
Ćwicz na zestawach zdjęć: najpierw podpisuj elementy (tarcza, trzpień, płyta), potem dopasuj nazwę. Warto robić fiszki: zdjęcie z przodu + 2–3 cechy z tyłu. Skup się na stałych cechach konstrukcyjnych, a nie na kolorze i ujęciu fotografii.
Często tak, bo w materiałach dydaktycznych spotyka się nazwy od nazwisk. Jednak najbezpieczniej jest łączyć eponim z cechą: np. "tarcza/krążek + trzpień". Jeśli zapamiętasz tylko nazwę, łatwo o pomyłkę przy podobnych brzmieniowo opcjach odpowiedzi.
Stosuj "checklistę" 3 kroków:
  • Co to jest: tarcza czy płytka?
  • Czy jest element osiowy (trzpień) i gdzie leży?
  • Jak wargi/usta układają się na aparacie?
Gdy cechy nie pasują, odrzuć opcję nawet jeśli nazwa brzmi znajomo.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Krążek Friela rozpoznaje się po charakterystycznej, płaskiej tarczy umieszczanej między wargami oraz centralnym trzpieniu przechodzącym przez środek i wystającym na zewnątrz jamy ustnej."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (atlasów i podręczników z ortodoncji dla techników dentystycznych) niedostępnych w tym środowisku

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy z ortodoncji dla techników dentystycznych (rozdziały o aparatach przedsionkowych i czynnościowych)
  • Katalogi/portfolio pracowni ortodontycznych z opisanymi przykładami aparatów
  • Ćwiczenia z rozpoznawania aparatów na zdjęciach (fiszki: nazwa–cecha charakterystyczna–zastosowanie)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego