Osteoporoza to choroba, w której dochodzi do zmniejszenia wytrzymałości kości (m.in. przez spadek gęstości mineralnej), co zwiększa ryzyko złamań. Jednym z kluczowych czynników żywieniowych wpływających na układ kostny jest długotrwała, zbyt niska podaż wapnia (często także w połączeniu z niedoborem witaminy D). Wapń jest podstawowym składnikiem mineralnym kości, więc jego niedobór utrudnia prawidłową mineralizację i sprzyja niekorzystnym zmianom w kościach.
Odpowiedź "Zbyt małe spożycie mleka i jego przetworów." jest poprawna, ponieważ produkty mleczne (w tym fermentowane) należą do najważniejszych i najczęściej wskazywanych źródeł wapnia w diecie. Jeśli w jadłospisie jest ich mało, rośnie ryzyko, że całodzienna podaż wapnia będzie niewystarczająca, co w perspektywie lat może sprzyjać osteoporozie.
Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w kontekście mechanizmu osteoporozy:
- "Zbyt małe spożycie owoców." – owoce są ważne dla zdrowia (błonnik, witaminy, składniki bioaktywne), ale nie są typowym głównym źródłem wapnia; ich niedobór nie jest najbardziej charakterystycznym czynnikiem ryzyka osteoporozy.
- "Zbyt małe spożycie olejów roślinnych." – oleje dostarczają głównie tłuszczu i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, lecz nie są istotnym źródłem wapnia; ich niska podaż nie tłumaczy wprost zwiększonego ryzyka osteoporozy.
- "Zbyt małe spożycie ryb." – ryby mogą wnosić m.in. witaminę D i korzystne kwasy tłuszczowe, jednak pytanie dotyczy błędu żywieniowego sprzyjającego osteoporozie wprost; w ujęciu podstawowym najbardziej typowa i bezpośrednia odpowiedź wiąże się z niedostateczną podażą wapnia, a więc zbyt małym spożyciem nabiału.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się osteoporoza, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do wapnia i produktów będących jego najpewniejszym źródłem w diecie oraz do czynników wpływających na mineralizację kości.
