KWALIFIKACJA MEC5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 31.
Który blok programu informuje o włączeniu korekcji prawostronnej narzędzia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
G42 jest kodem przygotowawczym włączającym korekcję prawostronną toru narzędzia (kompensację promienia po prawej stronie względem kierunku ruchu). Dlatego blok zawierający G42 informuje o jej włączeniu. G40 korekcję kasuje, a pozostałe bloki opisują ruch/posuw bez wskazania strony korekcji.

Pełne wyjaśnienie:

W programowaniu CNC (G-code) korekcja promienia narzędzia służy do kompensacji toru ruchu tak, aby mimo rzeczywistego promienia narzędzia uzyskać wymagany kształt konturu. Włączenie/wyłączenie tej funkcji realizuje się kodami przygotowawczymi.

Poprawna odpowiedź: blok G00 G42 X-10 Y20, ponieważ kod G42 oznacza włączenie korekcji prawostronnej (kompensacji po prawej stronie narzędzia względem kierunku ruchu w programie). Samo wystąpienie G42 w bloku jest informacją o aktywacji tej korekcji; współrzędne X/Y i rodzaj ruchu (tu: G00) nie zmieniają znaczenia faktu, że korekcja została włączona.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • G01 G40 X-6 Y19 – zawiera G40, czyli kasowanie (wyłączenie) korekcji promienia narzędzia. To jest przeciwna operacja do włączenia korekcji prawostronnej.
  • G01 X45 Y12 F1500 – to typowy blok ruchu liniowego z posuwem (F), ale bez kodu G41/G42/G40 nie ma informacji o włączeniu korekcji i jej stronie.
  • G02 X0 Y20 I0 J-5 F300 – interpolacja kołowa zgodna z ruchem wskazówek zegara (G02) z parametrami łuku (I, J) i posuwem. Również nie zawiera kodu włączającego korekcję narzędzia, więc nie spełnia warunku pytania.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach szukaj najpierw kodu funkcji (tu: G42), a dopiero potem analizuj resztę bloku. Współrzędne i posuw często są "tłem", a o sensie pytania decyduje pojedynczy kod przygotowawczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G42 oznacza włączenie korekcji promienia narzędzia po prawej stronie toru względem kierunku ruchu (korekcja prawostronna). Dzięki temu sterowanie przesuwa tor narzędzia tak, aby uzyskać właściwy kontur mimo promienia narzędzia.
G41 włącza korekcję lewostronną, a G42 prawostronną. "Lewa/prawa" odnosi się do strony narzędzia względem kierunku ruchu po zaprogramowanej ścieżce. Wybór zależy od tego, po której stronie konturu ma iść narzędzie.
G40 wyłącza (kasuje) aktywną korekcję promienia narzędzia. Stosuje się go zwykle na wyjściu z konturu lub przed zmianą narzędzia, aby uniknąć niezamierzonej kompensacji w kolejnych ruchach programu.
W wielu sterowaniach ISO (G-code) jest to dopuszczalne: kod korekcji może wystąpić w tym samym bloku co komenda ruchu. Kluczowe jest jednak poprawne wejście w kontur (podejście) i warunki sterowania. Szczegóły zależą od producenta.
Bo to kody G41/G42/G40 bezpośrednio informują o stanie korekcji promienia narzędzia. Współrzędne X/Y, posuw F czy interpolacja G01/G02 opisują geometrię i ruch, ale nie mówią same w sobie, czy korekcja została włączona ani po której stronie.
Najprostszym sygnałem jest wystąpienie kodu G40, który kasuje korekcję. Dodatkowo w praktyce operator analizuje modalne kody aktywne w danym momencie (np. na ekranie sterowania). Bez G40 korekcja może pozostać aktywna.
Stosuje się ją głównie podczas frezowania konturów, gdy wymiar detalu zależy od promienia frezu. Korekcja pozwala skorygować tor ruchem sterowania (np. po wymianie narzędzia) bez edycji całej ścieżki w programie.
Nie. G01 (ruch liniowy) i G02 (łuk zgodny z ruchem wskazówek zegara) definiują rodzaj interpolacji, ale nie zmieniają stanu korekcji promienia. Korekcję włącza się osobno kodami G41 lub G42, a wyłącza kodem G40.
Najczęstsze błędy to mylenie stron (lewa/prawa) oraz wiązanie "prawej" z osią X zamiast z kierunkiem ruchu po ścieżce. Częsty jest też błąd nieuwzględnienia, że strona zależy od tego, w którą stronę programowany jest kontur.
Warto zrobić serię krótkich ćwiczeń: wskazuj w blokach programu, gdzie korekcja jest włączana (G41/G42) i wyłączana (G40), oraz rysuj strzałką kierunek ruchu. Dobrze działa też nauka na przykładach konturów i symulatorze CNC.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "G42 jest kodem przygotowawczym włączającym korekcję prawostronną toru narzędzia (kompensację promienia po prawej stronie względem kierunku ruchu)."

Źródła:

  • ISO 6983-1:2009, Industrial automation systems and integration — Numerical control of machines — Program format and definition of address words — Part 1 (norma dotycząca zapisu programu NC/G-code)

Materiały:

  • Podręcznik/notes do G-code dla używanego sterowania (np. Fanuc/Siemens/Heidenhain) – rozdział o kompensacji promienia
  • Ćwiczenia na symulatorze CNC: włączanie G41/G42, wyłączanie G40 na wejściu/wyjściu z konturu
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: tabela najczęstszych kodów G i ich modalność

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego