W ziemniaku wyróżnia się fazy rozwoju, z których zawiązywanie i narastanie bulw należą do najbardziej wrażliwych na warunki wodne. Odpowiedź "niedobór wody w okresie zawiązywania bulw" jest poprawna, ponieważ w tym czasie roślina intensywnie tworzy organy plonotwórcze. Deficyt wody powoduje m.in. ograniczenie liczby zawiązanych bulw, ich słabsze dorastanie oraz spadek przyrostu masy, co przekłada się na niższy plon handlowy.
Pozostałe odpowiedzi nie opisują typowych przyczyn spadku plonu w tym kontekście:
- "uprawa na glebach średnio zwięzłych" sama w sobie nie musi obniżać plonów. Dla ziemniaka często pożądane są stanowiska zapewniające odpowiednią pojemność wodną i strukturę; problemem byłyby raczej skrajności (np. zbyt ciężkie, zlewne lub bardzo lekkie i przesychające) niż samo "średnie" uwilgotnienie i zwięzłość.
- "pobudzenie bulw w celu skrócenia okresu wschodów" to zabieg agrotechniczny stosowany po to, aby przyspieszyć i wyrównać wschody oraz lepiej wykorzystać sezon wegetacyjny. Typowo nie jest to czynnik obniżający plon, lecz działanie, które może go stabilizować.
- "przerwa w uprawie na danym polu dłuższa niż 3–4 lata" jest elementem płodozmianu. Dłuższa przerwa zwykle zmniejsza ryzyko nagromadzenia patogenów i szkodników charakterystycznych dla ziemniaka, więc nie jest typową przyczyną spadku plonów, a raczej sposobem ograniczania strat.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy spadku plonu, sprawdzaj, czy odpowiedź opisuje czynnik stresowy w fazie krytycznej (woda, temperatura, choroby) czy raczej zalecenie agrotechniczne, które ma poprawiać wynik.
