Pozwolenie wodnoprawne to decyzja administracyjna wymagana dla części robót regulacyjnych i hydrotechnicznych, ponieważ ingerują one w wody i mogą wpływać na środowisko wodne. Aby organ mógł ocenić, co ma zostać wykonane i jakie będą skutki przedsięwzięcia, potrzebuje ujednoliconej dokumentacji opisowo-graficznej.
Taką funkcję pełni operat wodnoprawny: jest to dokument przygotowywany na potrzeby postępowania wodnoprawnego, zawierający m.in. dane wnioskodawcy, opis planowanych działań (np. regulacji koryta rzeki), analizę oddziaływania na wody oraz część graficzną (mapy, przekroje, rozwiązania techniczne w zakresie niezbędnym do oceny). Dlatego operat jest dokumentem niezbędnym do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Pozostałe propozycje są częstymi "pułapkami" egzaminacyjnymi:
- Projekt budowlany jest dokumentem typowym dla procedury budowlanej (np. pozwolenia na budowę). Może występować w inwestycji hydrotechnicznej, ale nie zastępuje operatu w postępowaniu wodnoprawnym i dotyczy innego etapu formalnego.
- Kosztorys inwestorski służy planowaniu i rozliczaniu kosztów inwestycji; nie jest dokumentem, na podstawie którego organ ocenia oddziaływanie na wody w celu wydania pozwolenia wodnoprawnego.
- Instrukcja gospodarowania wodą pojawia się wyłącznie w określonych, szczególnych przypadkach (zależnie od rodzaju budowli/urządzeń i sposobu korzystania z wód), więc nie jest uniwersalnym dokumentem "zawsze wymaganym" do uzyskania pozwolenia na regulację koryta.
W nauce do egzaminu warto zapamiętać rozdział ról: operat wodnoprawny służy uzyskaniu decyzji wodnoprawnej, a dokumenty budowlane i kosztowe mają inne przeznaczenie lub są zależne od rodzaju inwestycji.