KWALIFIKACJA HAN2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 35.
Który dokument źródłowy jest podstawą do wypłaty gotówki z kasy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawą wypłaty gotówki z kasy powinien być dokument źródłowy (pierwotny), który uzasadnia operację gospodarczą. Wniosek o zaliczkę inicjuje i potwierdza prawo pracownika do pobrania gotówki. Raport kasowy służy do zestawienia obrotu, a polecenia przelewu/księgowania nie dotyczą wypłaty z kasy.

Pełne wyjaśnienie:

Wypłata gotówki z kasy w jednostce powinna wynikać z dokumentu źródłowego, czyli pierwotnego dowodu opisującego operację gospodarczą i stanowiącego podstawę ujęcia jej w ewidencji. Takim dokumentem jest wniosek o zaliczkę: pracownik składa go, przełożony akceptuje, a kasjer na tej podstawie dokonuje wypłaty gotówki. W praktyce wniosek uzasadnia, dlaczego i komu wypłacono środki oraz w jakim celu (np. wydatki służbowe), a następnie jest rozliczany.

Pozostałe propozycje nie spełniają roli "podstawy wypłaty gotówki z kasy" w sensie dokumentu źródłowego:

  • Polecenie przelewu dotyczy rozliczeń bezgotówkowych (rachunek bankowy), więc nie jest dokumentem właściwym dla wypłaty z kasy.
  • Polecenie księgowania służy do dokonania zapisu księgowego (np. przeksięgowania), ale samo w sobie nie jest pierwotnym dokumentem uzasadniającym wydanie gotówki.
  • Raport kasowy ma charakter zbiorczy: zestawia przychody i rozchody gotówki w danym okresie i dołącza się do niego dokumenty stanowiące podstawę operacji. Nie jest on typowo dokumentem inicjującym pojedynczą wypłatę.

W obiegu kasowym mogą pojawiać się także dowody potwierdzające faktyczny ruch gotówki (np. druki "kasa wydała"), ale w ujęciu pytania kluczowe jest rozróżnienie: podstawą jest dokument źródłowy (tu: wniosek o zaliczkę), natomiast dokumenty potwierdzające i zestawienia pełnią funkcję pomocniczą i kontrolną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokument źródłowy (pierwotny) opisuje operację gospodarczą i uzasadnia jej wykonanie, np. wypłatę gotówki. Powinien wskazywać kto, komu, kiedy i z jakiego tytułu wypłaca środki. Jest podstawą do ujęcia operacji w ewidencji i do kontroli obrotu kasowego.
Wniosek o zaliczkę inicjuje wypłatę i wskazuje cel oraz osobę pobierającą środki. Po zatwierdzeniu przez osobę uprawnioną stanowi uzasadnienie wydania gotówki z kasy. Dzięki temu wypłata ma formalną podstawę i może być później rozliczona dokumentami kosztowymi.
Dowód zastępczy służy do udokumentowania obiegu gotówki, gdy brak typowego dokumentu źródłowego albo gdy firma tak ustaliła w swojej procedurze. Nie opisuje on "powodu" operacji tak jak dokument źródłowy, lecz potwierdza fakt wydania środków z kasy.
Raport kasowy zwykle nie jest dokumentem stanowiącym podstawę pojedynczej wypłaty. Ma charakter zbiorczy: obejmuje zestawienie wszystkich przychodów i rozchodów gotówki w danym okresie. Do raportu dołącza się dokumenty, które były podstawą poszczególnych wypłat i wpłat.
Podstawą wypłaty są dokumenty źródłowe uzasadniające wydatek, np. wniosek o zaliczkę, lista płac, rachunek lub inny dokument, z którego wynika obowiązek wypłaty. Konkretna lista zależy od procedur firmy, ale zawsze chodzi o dokument pierwotny wskazujący tytuł wypłaty.
Polecenie przelewu dotyczy rozliczeń bezgotówkowych realizowanych przez bank, czyli obciąża rachunek bankowy, a nie kasę. W pytaniu chodzi o wypłatę gotówki "z kasy", więc właściwe są dokumenty kasowe i źródłowe uzasadniające wydanie gotówki, a nie dyspozycja bankowa.
Polecenie księgowania to dokument stosowany do wprowadzenia zapisu w księgach (np. przeksięgowania lub ujęcia operacji na kontach), gdy nie ma innego typowego dokumentu księgowego dla samego zapisu. Nie jest to standardowy dokument uzasadniający wydanie gotówki z kasy.
Typowo: 1) pracownik składa wniosek o zaliczkę, 2) przełożony akceptuje, 3) kasjer wypłaca gotówkę na podstawie wniosku, 4) pracownik potwierdza odbiór, 5) dokumenty trafiają do raportu kasowego, 6) zaliczka jest rozliczana wydatkami.
Najczęstsze błędy to mylenie dokumentu źródłowego z dokumentem potwierdzającym obieg gotówki oraz wybieranie raportu kasowego jako "podstawy wypłaty". Pomaga zwrócenie uwagi na słowo "źródłowy" i pytanie: który dokument uzasadnia wypłatę, a który tylko ją zestawia lub potwierdza?
Kluczowe jest sformułowanie "dokument źródłowy/pierwotny" oraz funkcja dokumentu: źródłowy uzasadnia operację (powód, tytuł, strona), a zastępczy zwykle potwierdza sam fakt przepływu gotówki. W zadaniach egzaminacyjnych to rozróżnienie bywa decydujące.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Podstawą wypłaty gotówki z kasy powinien być dokument źródłowy (pierwotny), który uzasadnia operację gospodarczą."

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 21, Dz.U. 2023 poz. 330

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – zasady dotyczące dowodów księgowych
  • Podręczniki do rachunkowości finansowej (działy: dowody księgowe, obrót gotówkowy, kasa)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji HAN.2 dotyczące dokumentów obrotu pieniężnego

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego