KWALIFIKACJA DRM6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 5.
Który element części sitowej maszyny papierniczej służy do wytwarzania znaku wodnego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Eguter (walec znakowy, odpowiednik dandy roll) pracuje w części sitowej i lokalnie zmienia strukturę świeżo uformowanej wstęgi na sicie, tworząc znak wodny. Pozostałe elementy (wlew, walec czołowy, skrzynka ssąca) służą głównie doprowadzeniu masy lub prowadzeniu i odwadnianiu, a nie wytwarzaniu filigranu.

Pełne wyjaśnienie:

Znak wodny (filigran) powstaje wtedy, gdy w bardzo wczesnym etapie formowania papieru celowo wywoła się lokalne różnice w gramaturze i/lub zagęszczeniu włókien. W praktyce realizuje się to w części sitowej, gdy wstęga jest jeszcze mokra i podatna na kształtowanie.

Elementem przeznaczonym do wytwarzania znaku wodnego jest eguter (często opisywany jako walec znakowy; w literaturze anglojęzycznej spotyka się nazwę dandy roll). Jego zadaniem jest "odciśnięcie" wzoru poprzez kontakt z mokrą wstęgą na sicie, co powoduje powstanie obszarów o innej przezroczystości po wysuszeniu papieru. Dzięki temu znak jest widoczny pod światło.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Wlew" to element doprowadzający zawiesinę włóknistą na część sitową (kształtuje strugę i warunki podania), ale nie służy do wykonywania wzoru znaku wodnego.
  • "Walec czołowy" jest elementem prowadzącym/napędowym układu sita; odpowiada za prowadzenie i stabilność biegu, a nie za celowe różnicowanie struktury wstęgi w postaci filigranu.
  • "Skrzynka ssąca" wspomaga odwadnianie (usuwanie wody) przez podciśnienie, poprawiając formowanie i suchość wstęgi, ale jej rola nie polega na wytwarzaniu znaku wodnego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się urządzenie kojarzone z "wzorem/odciskiem" na mokrej wstędze, a pozostałe elementy dotyczą podawania masy lub odwadniania, to typowo poprawny będzie element znakujący, czyli eguter.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Eguter to element części sitowej (często opisywany jako walec znakowy), który współpracuje z mokrą wstęgą papieru na sicie. Jego zadaniem jest wytworzenie wzoru znaku wodnego przez lokalną zmianę struktury wstęgi, tak aby po wysuszeniu był widoczny pod światło.
Znak wodny powstaje przez celowe utworzenie miejsc o innej grubości lub zagęszczeniu włókien, gdy papier jest jeszcze mokry i formuje się na sicie. Po wysuszeniu te różnice powodują inną przezroczystość, dzięki czemu wzór jest widoczny przy podświetleniu arkusza.
W części sitowej wstęga jest najbardziej podatna na kształtowanie, bo zawiera dużo wody i włókna mogą się jeszcze przemieszczać. W części prasowej papier jest już mocniej utrwalony, więc wytworzenie czytelnego filigranu byłoby trudniejsze i mniej stabilne jakościowo.
Skrzynka ssąca służy głównie do odwadniania przez podciśnienie i poprawy formowania wstęgi. Może wpływać na równomierność papieru, ale nie jest typowym urządzeniem do wykonywania kontrolowanego wzoru znaku wodnego. Do tego celu stosuje się eguter.
Wlew odpowiada za doprowadzenie zawiesiny włóknistej na część sitową i ukształtowanie strugi w taki sposób, aby papier formował się równomiernie. To kluczowy element jakości formowania, ale nie służy do nanoszenia wzoru filigranu na mokrą wstęgę.
Częstą pomyłką jest wybór elementów odwadniających (np. skrzynki ssącej), bo kojarzą się z "wpływem na papier". Drugi błąd to utożsamianie każdego walca z tworzeniem znaku. Warto zapamiętać: znak wodny powstaje przez urządzenie znakujące (eguter), a nie przez podawanie masy czy ssanie.
Najprościej sprawdzić znak wodny pod światło: wzór powinien być czytelny i mieć stałe położenie względem krawędzi arkusza lub wstęgi. Niewyraźny lub przesunięty znak może wskazywać na problem z pracą elementu znakującego, stabilnością wstęgi albo warunkami formowania.
Znak wodny stosuje się, gdy potrzebna jest identyfikacja, zabezpieczenie lub efekt dekoracyjny. W praktyce dotyczy to m.in. papierów wartościowych, firmowych, ozdobnych czy dokumentowych. Technologicznie wymaga to zaplanowania formowania wstęgi tak, aby wzór był powtarzalny i stabilny.
Wilgotność jest kluczowa, bo filigran tworzy się wtedy, gdy włókna mogą jeszcze zmienić ułożenie i zagęszczenie. Zbyt sucha wstęga ogranicza możliwość wytworzenia różnic struktury, a zbyt mokra może dawać rozmyty wzór. Dlatego znakowanie lokuje się w części sitowej.
Ucz się funkcjami, a nie tylko nazwami: doprowadzenie masy, formowanie, odwadnianie, prowadzenie sita, znakowanie. Zrób własną tabelę "element → rola → typowy efekt na papier". Na egzaminie łatwiej wtedy wyeliminujesz odpowiedzi, które dotyczą ssania lub prowadzenia, gdy pytanie dotyczy filigranu.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Eguter (walec znakowy, odpowiednik dandy roll) pracuje w części sitowej i lokalnie zmienia strukturę świeżo uformowanej wstęgi na sicie, tworząc znak wodny."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Eguter" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Eguter (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (EN): "Dandy roll" — https://en.wikipedia.org/wiki/Dandy_roll (dostęp: 2026-02-27)
  • Paper On Web: "Dandy Roll" — https://www.paperonweb.com/dandy.htm (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mas włóknistych i papiernictwa (dział: maszyna papiernicza, część sitowa)
  • Materiały producentów maszyn papierniczych opisujące sekcję formowania (forming section)
  • Notatki zakładowe/DTR dotyczące wyposażenia części sitowej oraz elementów znakowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego