KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 39.
Który element należy bezwzględnie wymienić na nowy w przypadku zużycia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hak suwnicy jest elementem nośnym o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa podnoszenia ładunku. W razie zużycia lub uszkodzeń (np. odkształcenia, pęknięć) powinien zostać wycofany z eksploatacji i wymieniony na nowy, bo jego awaria grozi upadkiem ładunku i wypadkiem.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o wskazanie takiego elementu, który ze względu na bezpieczeństwo pracy i ryzyko skutków awarii powinien być bezwzględnie wymieniony po stwierdzeniu zużycia. Tę rolę spełnia hak suwnicy bramowej, ponieważ jest elementem przenoszącym obciążenie w układzie podnoszenia. Zużycie (np. ubytek przekroju, odkształcenie, rysy, pęknięcia) może prowadzić do gwałtownego zerwania i upadku ładunku, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe?

  • Łoże strugarki wzdłużnej – to element konstrukcyjny obrabiarki. Jego zużycie zwykle ocenia się pod kątem geometrii i prowadzenia; w praktyce stosuje się naprawy, regulacje, skrobanie lub regenerację powierzchni prowadnic. Nie jest to typowy "element jednorazowy", który zawsze trzeba wymienić na nowy przy każdym zużyciu.
  • Segment formy wtryskowej – element narzędzia produkcyjnego, który w wielu przypadkach może być napawany, polerowany, obrabiany lub wymieniany zależnie od uszkodzeń i technologii napraw. Sama informacja o "zużyciu" nie przesądza o bezwzględnym obowiązku zakupu nowego segmentu.
  • Nóż tnący matrycy giętarskiej – jest elementem roboczym/narzędziowym, który często podlega ostrzeniu lub wymianie, ale nie ma tu bezwzględnej zasady "zawsze nowy" bez doprecyzowania rodzaju zużycia i dopuszczalnych metod regeneracji. Kluczowe jest też to, że konsekwencje awarii nośnego haka są zazwyczaj poważniejsze niż zużycia narzędzia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wśród odpowiedzi jest element dźwignicy przenoszący ładunek, traktuj go jako element krytyczny. W pytaniach o "bezwzględną wymianę" zwykle chodzi o części, których uszkodzenie może spowodować nagły wypadek (upadek ładunku), a nie o elementy typowo regenerowane w utrzymaniu ruchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Decyduje rola haka jako elementu nośnego przenoszącego ciężar ładunku. Zużycie może oznaczać ubytek przekroju, odkształcenie lub mikropęknięcia, które zwiększają ryzyko nagłego zerwania. Skutek awarii to upadek ładunku, dlatego w praktyce taki element kwalifikuje się do wycofania i wymiany.
Szczególnie niebezpieczne są pęknięcia, trwałe odkształcenie (rozwarcie gardzieli), widoczne wżery, głębokie rysy oraz ubytek materiału w przekroju. Takie objawy mogą świadczyć o przeciążeniach lub zmęczeniu materiału. Wtedy dalsza praca grozi urwaniem haka pod obciążeniem.
Nie zawsze. Nóż tnący często można okresowo ostrzyć, regulować lub regenerować, o ile pozwala na to technologia i zachowane są wymagane wymiary oraz jakość krawędzi. Dopiero po przekroczeniu dopuszczalnego zużycia, pęknięciu lub utracie geometrii zwykle zapada decyzja o wymianie.
Łoże jest dużą częścią konstrukcyjną, a jego zużycie dotyczy głównie prowadnic i dokładności ruchu. W wielu przypadkach wykonuje się naprawę lub regenerację (np. odtworzenie powierzchni prowadzących) zamiast wymiany całego łoża. Wymiana bywa nieopłacalna i nie jest jedyną właściwą drogą postępowania.
Element krytyczny bezpieczeństwa to taki, którego awaria może spowodować natychmiastowy wypadek (np. upadek ładunku) i działa w torze nośnym. Element roboczy (np. narzędzie) wpływa głównie na jakość i wydajność, a jego zużycie zwykle daje się wykryć wcześniej i często dopuszcza się regenerację.
Często tak, zależnie od materiału, rodzaju uszkodzeń i wymagań jakościowych wypraski. Stosuje się np. naprawy powierzchniowe, polerowanie, wymianę wkładek lub obróbkę wykańczającą. Dlatego samo hasło "zużycie" nie przesądza o bezwzględnym obowiązku kupna nowego segmentu.
Najczęściej wybierają element, który "często się wymienia" w warsztacie (np. nóż), zamiast ocenić skutki awarii. Innym błędem jest traktowanie wszystkich części tak samo, bez podziału na elementy nośne i robocze. Pomaga pytanie kontrolne: co się stanie, jeśli ta część pęknie w trakcie pracy?
Gdy naprawa nie gwarantuje wymaganego bezpieczeństwa, niezawodności lub parametrów pracy albo gdy ryzyko awarii jest zbyt duże. W praktyce dotyczy to elementów nośnych, części poddawanych dużym obciążeniom i zmęczeniu oraz podzespołów, w których uszkodzenie skutkuje nagłym zagrożeniem. Wtedy wybiera się wymianę.
Bo dźwignice pracują z ładunkami zawieszonymi, a awaria elementów toru nośnego ma zwykle natychmiastowe i poważne skutki. W testach egzaminacyjnych sprawdza się, czy zdający potrafi rozpoznać elementy szczególnie wrażliwe na zużycie i krytyczne dla bezpieczeństwa transportu bliskiego.
Ucz się przez porównywanie: które części się ostrzy/regeneruje (narzędzia, wkładki), a które wycofuje z eksploatacji (elementy nośne i bezpieczeństwa). Warto też przejrzeć typowe uszkodzenia: pęknięcia, odkształcenia, wżery i ubytek przekroju. Na egzaminie analizuj konsekwencje awarii, nie tylko "częstotliwość wymiany".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Hak suwnicy jest elementem nośnym o kluczowym znaczeniu dla bezpieczeństwa podnoszenia ładunku."

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji i DTR dźwignic oraz osprzętu chwytającego (w tym haki)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące transportu bliskiego i zagrożeń przy podnoszeniu ładunków
  • Podstawy diagnostyki zużycia i uszkodzeń elementów maszyn (pęknięcia, odkształcenia, ubytki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego