KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2021 (test 4)

PYTANIE NR 4.
Który element układu korbowo-tłokowego silnika spalinowego wskazany jest na rysunku strzałką?
Ilustracja przedstawia przekrój tłoka silnika spalinowego, z wyraźnie zaznaczonym sworzniem tłokowym, który jest wskazany
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sworzeń tłokowy to element łączący tłok z małą główką korbowodu. Na rysunkach przekrojowych znajduje się w osi tłoka i stanowi oś przegubu, wokół której korbowód może się wychylać. Korbowód jest dłuższym ramieniem, tłok jest korpusem cylindra ruchomym, a pierścień sprężysty pełni funkcję zabezpieczenia sworznia.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie korbowo-tłokowym silnika spalinowego kluczowe jest rozróżnienie części, które przenoszą ruch i siły, od elementów zabezpieczających. Odpowiedź "Sworzeń tłokowy" jest poprawna, ponieważ sworzeń stanowi oś przegubu łączącego tłok z korbowodem. W praktyce jest to cylindryczny element umieszczony w pobliżu środka tłoka (w okolicy jego osi), przechodzący przez ucho małej główki korbowodu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiego wskazania na typowym rysunku?

  • "Korbowód" jest elementem wyraźnie wydłużonym, łączącym tłok z wałem korbowym. Na przekroju zwykle widać go jako długi pręt z dwiema główkami; strzałka wskazująca na mały, poprzeczny walec w tłoku nie opisuje całego korbowodu.
  • "Tłok" to największy z wymienionych elementów w tej części silnika – korpus poruszający się w cylindrze. Jeśli strzałka celuje w część wewnątrz tłoka (oś/połączenie z korbowodem), to nie jest to wskazanie "tłoka" jako całości.
  • "Pierścień sprężysty" (zabezpieczający) ma formę pierścienia/klipsa i jego rola polega na zabezpieczeniu sworznia przed przesuwem osiowym. Na rysunku jest to zwykle niewielki element przy krawędzi gniazda sworznia, a nie sam walcowy łącznik.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy elementu wskazanego strzałką, zwróć uwagę na kształt (walec vs pręt vs korpus) i położenie (oś tłoka, połączenie z korbowodem). W wielu zadaniach to właśnie lokalizacja w zespole najszybciej odróżnia sworzeń tłokowy od tłoka, korbowodu i elementów zabezpieczających.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sworzeń tłokowy to walcowy element łączący tłok z małą główką korbowodu. Tworzy przegub, dzięki któremu korbowód może się wychylać podczas ruchu tłoka w cylindrze, przenosząc siły gazowe i bezwładności.
Najczęściej widać go jako krótki walec przechodzący poprzecznie przez tłok, w osi połączenia z korbowodem. Nie jest długim prętem (jak korbowód) ani dużym korpusem (jak tłok), tylko "oś" przegubu.
Sworzeń pracuje w miejscu, gdzie potrzebny jest przegub przy tłoku. Po stronie wału połączenie realizuje czop korbowy i łożyskowanie w dużej główce korbowodu. To dwa różne węzły kinematyczne o innych obciążeniach.
Sworzeń tłokowy jest elementem nośnym przenoszącym siły i umożliwiającym ruch przegubowy. Pierścień sprężysty ma zwykle rolę zabezpieczenia sworznia przed przesuwem osiowym w tłoku; nie przenosi głównych obciążeń pracy tłoka.
Tak, zwłaszcza gdy rysunek jest mały lub nieczytelny. Korbowód jest jednak znacznie dłuższy i łączy tłok z wałem. Sworzeń jest krótki i znajduje się wewnątrz tłoka, w miejscu połączenia z małą główką korbowodu.
Wymiana bywa konieczna przy remoncie silnika po dużym przebiegu lub po awarii, gdy występują luzy i stuki w rejonie tłoka i korbowodu. Decyzję podejmuje się po pomiarach zużycia i ocenie współpracujących powierzchni.
Częstym objawem są metaliczne stuki nasilające się przy zmianach obciążenia i prędkości obrotowej oraz pogorszenie kultury pracy. Objawy mogą przypominać inne usterki układu korbowego, dlatego potrzebna jest dokładna diagnoza.
Najczęściej: brak skali, uproszczony schemat, rysunek bez przekroju lub zbyt mała rozdzielczość. Trudność rośnie też, gdy strzałka wskazuje element zabezpieczający lub fragment, a uczeń interpretuje go jako całą część.
Typowo zalicza się do niego tłok z osprzętem (np. pierścienie), sworzeń tłokowy, korbowód oraz wał korbowy (z czopami). W zależności od ujęcia mogą dochodzić panewki/łożyska i elementy mocujące.
Ćwicz na różnych rysunkach i przekrojach: najpierw naucz się położenia części (tłok u góry cylindra, korbowód w dół do wału, sworzeń w osi tłoka). Potem porównuj kształty i funkcje. Pomaga podpisywanie schematów własnoręcznie.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Sworzeń tłokowy to element łączący tłok z małą główką korbowodu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: budowa silników spalinowych (układ korbowo-tłokowy)
  • Atlas/ilustracje przekrojów silników tłokowych z opisem części
  • Instrukcje serwisowe producentów silników (schematy i rysunki złożeń) – do ćwiczeń rozpoznawania elementów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego