KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 12.
Który filtr tłumi składowe widma sygnału o wysokich częstotliwościach i przepuszcza składowe o małych częstotliwościach?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr dolnoprzepustowy przepuszcza składowe o małych częstotliwościach (niskie pasmo) i tłumi składowe o wysokich częstotliwościach. Filtr górnoprzepustowy działa odwrotnie, pasmowoprzepustowy przepuszcza tylko wycinek pasma, a pasmozaporowy tłumi określony zakres.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "tłumi składowe widma o wysokich częstotliwościach i przepuszcza składowe o małych częstotliwościach" jest definicją działania filtru dolnoprzepustowego (LPF). Taki filtr ma pasmo przepustowe po stronie niskich częstotliwości oraz pasmo zaporowe (silniejsze tłumienie) po stronie częstotliwości wysokich. W praktyce oznacza to, że sygnały wolnozmienne lub o niskiej częstotliwości przechodzą względnie bez zmian amplitudy, a szybkie zmiany/zakłócenia wysokoczęstotliwościowe są ograniczane.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do podanego opisu?

  • "Górnoprzepustowy." – to filtr, który przepuszcza wysokie częstotliwości i tłumi niskie, czyli dokładnie odwrotnie niż w treści pytania. Typowy błąd wynika z mechanicznego skojarzenia "przepuszcza" z pierwszą częścią nazwy bez sprawdzenia, co jest tłumione.
  • "Pasmozaporowy." – (notch/band-stop) nie jest zdefiniowany jako "tłumi wysokie", tylko jako "tłumi pewien określony zakres częstotliwości", a poniżej i powyżej tego zakresu może przepuszczać. Opis w pytaniu dotyczy całego obszaru "wysokich częstotliwości", a nie wąskiego wycinka.
  • "Pasmowoprzepustowy." – (band-pass) przepuszcza pewien przedział częstotliwości, a tłumi zarówno niskie, jak i wysokie poza tym przedziałem. To również nie odpowiada opisowi, w którym niskie częstotliwości mają przechodzić, a wysokie mają być tłumione.

W kontekście telekomunikacji rozróżnienie typów filtrów jest przydatne m.in. przy analizie toru sygnałowego: filtr dolnoprzepustowy bywa stosowany do ograniczania szumu wysokoczęstotliwościowego, wygładzania sygnałów lub kształtowania pasma. Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: nazwa filtru mówi, co ma być przepuszczone (dolne, górne, pasmo lub wszystko poza pasmem).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr dolnoprzepustowy to układ, który przepuszcza niskie częstotliwości, a tłumi wysokie. W torach telekomunikacyjnych pomaga ograniczać zakłócenia i szum wysokoczęstotliwościowy oraz wygładzać sygnały wolnozmienne.
Szukaj opisu: "przepuszcza małe/niskie częstotliwości" oraz "tłumi wysokie". To klasyczna definicja LPF. Jeśli jest odwrotnie (przepuszcza wysokie, tłumi niskie), wtedy chodzi o filtr górnoprzepustowy.
Filtr górnoprzepustowy działa odwrotnie: jego zadaniem jest przepuszczać wysokie częstotliwości, a tłumić niskie. Gdy w pytaniu tłumione są wysokie, wybór filtru górnoprzepustowego jest sprzeczny z definicją.
Widmo sygnału to rozkład jego składowych w funkcji częstotliwości. Filtr "wybiera" z widma to, co ma przejść (pasmo przepustowe) i ogranicza resztę (pasmo zaporowe), zmieniając amplitudy składowych.
Dolnoprzepustowy przepuszcza wszystko poniżej pewnej granicy częstotliwości. Pasmowoprzepustowy przepuszcza tylko wycinek pasma (między dwiema granicami) i tłumi zarówno składowe zbyt niskie, jak i zbyt wysokie.
Filtr pasmozaporowy stosuje się, gdy trzeba wytłumić konkretny zakres częstotliwości (np. wąskie zakłócenie). Nie jest to filtr "na wszystkie wysokie częstotliwości", tylko na wybrane pasmo, które ma być wycięte.
Najczęściej myli się filtry dolno- i górnoprzepustowe (odwrócenie logiki), albo wybiera filtr "pasmowy", bo brzmi bardziej zaawansowanie. Pomaga zasada: nazwa filtru mówi, co przepuszcza, a nie co tłumi.
Nie. W praktyce filtr nie "ucina" idealnie, tylko stopniowo zwiększa tłumienie po przekroczeniu częstotliwości granicznej. Mówimy o charakterystyce filtru (nachyleniu, tłumieniu w paśmie zaporowym), zależnie od typu i rzędu.
Dobrze dobrany filtr ogranicza zakłócenia poza pasmem użytecznym i poprawia stosunek sygnału do szumu. Zbyt agresywne filtrowanie może jednak zniekształcać sygnał (np. obcinać składowe potrzebne do poprawnej transmisji).
Pomocna reguła: LPF przepuszcza "dół" (niskie), HPF przepuszcza "górę" (wysokie), BPF przepuszcza "pasmo" (środek), a BSF "wycina pasmo" (tłumi środek).
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że filtr dolnoprzepustowy przepuszcza składowe o małych częstotliwościach (niskie pasmo) i tłumi składowe o wysokich częstotliwościach.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Filtr dolnoprzepustowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_dolnoprzepustowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Filtr górnoprzepustowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_g%C3%B3rnoprzepustowy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Filtr pasmowoprzepustowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_pasmowoprzepustowy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw elektroniki i teorii sygnałów (dział: filtry analogowe/cyfrowe)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu torów telekomunikacyjnych (blok: elementy toru i ich funkcje)
  • Ćwiczenia z interpretacji charakterystyk amplitudowo-częstotliwościowych filtrów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego