KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 35.
Który fragment programu opisuje ruch narzędzia z punktu 1 do 2?
Ilustracja przedstawia diagram związany z ruchem narzędzia w kontekście obróbki mechanicznej, co jest istotne dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
G02 oznacza interpolację kołową zgodną z ruchem wskazówek zegara w płaszczyźnie XY. Wskazany blok kończy łuk w punkcie X10 Y31.3, a parametry I-20 J60 określają położenie środka łuku względem punktu startu, dzięki czemu tor narzędzia odpowiada przejściu z punktu 1 do 2.

Pełne wyjaśnienie:

W programowaniu CNC ruch po łuku w płaszczyźnie XY opisuje się najczęściej komendami interpolacji kołowej:

  • G02 – ruch po łuku zgodny z ruchem wskazówek zegara (CW),
  • G03 – ruch po łuku przeciwny do ruchu wskazówek zegara (CCW).

W podanym bloku końcowy punkt ruchu jest zadany współrzędnymi X10 Y31.3. O tym, jaki konkretnie łuk zostanie wykonany (czyli gdzie leży okrąg, po którym porusza się narzędzie), decyduje położenie środka łuku. W wielu sterowaniach określają je parametry I i J jako przesunięcia środka łuku względem punktu startowego w osiach odpowiednio X i Y.

Odpowiedź "G02 X10 Y31.3 I-20 J60" jest poprawna, ponieważ łączy:

  • właściwy kierunek ruchu (G02 – CW),
  • właściwy punkt końcowy (X10 Y31.3),
  • właściwe położenie środka łuku (I-20 J60), które determinuje promień i przebieg toru zgodny z przejściem z punktu 1 do 2.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "G03 X10 Y31.3 I20 J60" – zmienia kierunek na CCW, a dodatkowo zmienia znak I, więc zmienia się i geometria okręgu; taki ruch nie opisuje tego samego przejścia.
  • "G02 X10 Y31.3 I20 J-60" – zachowuje G02, ale odwraca znaki I i J, więc środek łuku leży w innym miejscu; łuk będzie miał inny promień/przebieg.
  • "G03 X10 Y31.3 I-20 J-60" – jednocześnie zmienia kierunek na CCW oraz położenie środka (znak J), co prowadzi do innej trajektorii.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy potrzebny jest ruch CW czy CCW (G02 vs G03), a dopiero potem oceń, czy znaki i wartości I/J odpowiadają położeniu środka łuku względem punktu startu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G02 oznacza interpolację kołową zgodną z ruchem wskazówek zegara (CW). Maszyna wykona ruch po łuku do zadanego punktu końcowego (np. X, Y), a kształt łuku zależy od sposobu zdefiniowania promienia lub środka (np. parametrami I oraz J).
G03 oznacza interpolację kołową przeciwną do ruchu wskazówek zegara (CCW). Tak jak w G02, podajesz punkt końcowy łuku, a dodatkowe parametry (np. I, J) decydują o położeniu środka okręgu i o tym, jak dokładnie przebiegnie tor narzędzia.
Najpierw ustal kierunek przejścia po łuku od punktu startowego do końcowego. Jeśli ruch ma iść zgodnie z ruchem wskazówek zegara – wybierasz G02, a jeśli przeciwnie – G03. Pomaga zaznaczenie strzałki ruchu na szkicu i określenie, po której stronie leży środek łuku.
I i J opisują położenie środka łuku w osi X i Y (najczęściej jako przesunięcie środka względem punktu startowego). To one decydują o promieniu i o tym, czy łuk "wybrzusza się" w dobrą stronę. Złe znaki I/J zwykle dają poprawny koniec, ale błędny przebieg toru.
Punkt końcowy określa tylko, gdzie ruch ma się zakończyć. Łuk może prowadzić do tego samego punktu różnymi drogami, zależnie od środka okręgu (I/J) i kierunku (G02/G03). Dlatego w zadaniach porównuje się jednocześnie kierunek i położenie środka łuku.
Nie zawsze. W wielu popularnych sterowaniach I i J są przyrostami środka względem punktu startu, ale mogą występować inne konwencje (zależne od producenta i ustawień). Na egzaminie zwykle przyjmuje się konwencję opisaną w materiałach nauczania dla danego typu sterowania.
Najczęściej myli się kierunek (G02 z G03) oraz znaki I i J. Uczniowie patrzą na sam punkt końcowy i ignorują środek łuku, albo zakładają, że zmiana I/J "tylko przesuwa" łuk, podczas gdy w praktyce zmienia okrąg i przebieg toru narzędzia.
Można wykonać szybki szkic: zaznaczyć punkt startu, punkt końca i wynikające z I/J położenie środka. Jeśli środek leży po właściwej stronie i kierunek G02/G03 zgadza się ze strzałką ruchu, to tor będzie poprawny. W praktyce pomaga też symulacja toru w oprogramowaniu CNC.
Znak minus oznacza przesunięcie środka łuku w stronę ujemną danej osi (X dla I, Y dla J), zgodnie z układem współrzędnych maszyny/przedmiotu. Zmiana znaku zwykle przenosi środek na przeciwną stronę, co potrafi całkowicie zmienić przebieg łuku mimo identycznego punktu końcowego.
Ćwicz rozpoznawanie kierunku CW/CCW oraz rysowanie środka łuku z I/J. Rozwiązuj zadania na szkicach konturów i sprawdzaj się w symulatorze CNC. Dobrą metodą jest porównywanie czterech bloków G-kodu i ocenianie, jak zmiana G02/G03 oraz znaków I/J wpływa na tor narzędzia.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "G02 oznacza interpolację kołową zgodną z ruchem wskazówek zegara w płaszczyźnie XY."

Źródła:

  • LinuxCNC Documentation – "G2, G3 Arc or Helical Move" (opis G02/G03 oraz I/J), https://linuxcnc.org/docs/html/gcode/g-code.html#gcode:g2-g3 (dostęp: 2026-03-01)
  • Haas Automation – "G02/G03 Circular Interpolation" (parametry łuku i kierunek ruchu), https://www.haascnc.com/service/codes-settings.type=gcode.machine=mill.value=G02.html (dostęp: 2026-03-01)
  • TITANS of CNC Academy – "G02 / G03 Circular Interpolation" (materiał szkoleniowy o łukach, I/J), https://titansofcnc.com (sekcja Academy → G02/G03) (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacja lub podręcznik programowania CNC dla używanego sterowania (sekcja G02/G03)
  • Ćwiczenia z rysowania łuków na podstawie punktu startu, końca oraz I/J
  • Symulator CNC do wizualizacji toru narzędzia (analiza różnic między G02 i G03)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego