KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 34.
Który kod objawów chorobowych należy wpisać, stosując grupowy wskaźnik potrzeb leczniczych przyzębia CPITN, gdy podczas badania zarejestrowano obecność kieszonek dziąsłowych głębokości 3,5-5,5 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik CPITN przypisuje kod na podstawie najcięższego stwierdzonego objawu w badanym segmencie.
Obecność kieszonek o głębokości 3,5–5,5 mm odpowiada kryterium kieszonek 4–5 mm, które klasyfikuje się jako kod 3. Kody 1–2 dotyczą zmian łagodniejszych, a kod 4 głębszych kieszonek.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik CPITN (Community Periodontal Index of Treatment Needs) służy do przesiewowej oceny stanu przyzębia oraz określania potrzeb leczniczych. W praktyce klinicznej kod wpisuje się na podstawie najbardziej zaawansowanego objawu zarejestrowanego podczas badania w danym obszarze.

W podanym przypadku podczas badania stwierdzono kieszonki dziąsłowe o głębokości 3,5–5,5 mm. Taki wynik mieści się w przedziale odpowiadającym kieszonkom około 4–5 mm, co w klasyfikacji CPITN oznacza "Kod 3." Jest to poziom wskazujący na obecność patologicznego pogłębienia kieszonki, a więc stan bardziej zaawansowany niż krwawienie czy złogi.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Kod 1." wybiera się przy minimalnych objawach, typowo związanych z krwawieniem po zgłębnikowaniu, bez kryterium kieszonek o takiej głębokości.
  • "Kod 2." dotyczy sytuacji, gdy problemem dominującym są złogi (np. kamień) lub czynniki retencyjne, a nie kieszonki w zakresie kilku milimetrów kwalifikujące do wyższego kodu.
  • "Kod 4." odnosi się do bardzo głębokich kieszonek (bardziej zaawansowane stadium), dlatego nie jest zgodny z zakresem 3,5–5,5 mm wskazanym w pytaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętując progi, warto kojarzyć kod 3 z "kieszonkami 4–5 mm", a kod 4 z "jeszcze głębiej". Na egzaminie kluczowe jest, aby nie wybierać kodu intuicyjnie, tylko odtworzyć kryterium w mm i dopasować je do właściwej kategorii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CPITN to wskaźnik przesiewowy używany do oceny stanu przyzębia i określenia potrzeb leczniczych. Opiera się na przypisaniu kodu według najbardziej zaawansowanego objawu (np. krwawienie, złogi, kieszonki). Ułatwia ujednolicone zapisy w dokumentacji i planowanie postępowania.
Kod 3 wiąże się z obecnością kieszonek w zakresie odpowiadającym około 4–5 mm. W praktyce oznacza to patologiczne pogłębienie kieszonki, większe niż w sytuacjach ocenianych jako krwawienie lub same złogi. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie wartości w mm do progu kodu.
Wartości 3,5–5,5 mm mieszczą się w przedziale kojarzonym z kieszonkami 4–5 mm, czyli kodem 3. Kod 4 dotyczy kieszonek znacznie głębszych, wskazujących na bardziej zaawansowane problemy periodontologiczne. O wyborze decyduje próg głębokości, a nie samo słowo "kieszonka".
W podejściu przesiewowym CPITN zapis zwykle dotyczy badanych obszarów/sektorów, a kod odzwierciedla najbardziej zaawansowany objaw w danym obszarze. Celem jest szybka ocena populacyjna lub gabinetowa, a nie pełna diagnostyka każdej powierzchni zęba. Szczegóły mogą zależeć od przyjętej metody badania.
Kod 2 wiąże się z obecnością złogów (np. kamienia) lub czynników retencyjnych, bez kryterium kieszonek typowych dla kodu 3. Kod 3 wybiera się wtedy, gdy stwierdza się kieszonki o głębokości odpowiadającej progowi około 4–5 mm. Najczęstszy błąd to ignorowanie pomiaru w mm.
Kod 1 odnosi się do wczesnych objawów zapalnych, typowo sygnalizowanych krwawieniem po zgłębnikowaniu, bez cech kieszonek kwalifikujących do wyższych kodów. W praktyce sugeruje potrzebę instruktażu higieny, kontroli płytki i działań profilaktycznych. Nie jest to kod przypisywany przy kieszonkach 4–5 mm.
Najczęściej myli się progi głębokości między kodami sąsiadującymi oraz wybiera kod "na pamięć" bez sprawdzenia wartości w mm. Częsty jest też błąd uogólnienia: skoro są kieszonki, to od razu wybierany jest najwyższy kod. Pomaga ćwiczenie na przykładach i świadome zapamiętanie przedziałów.
Głębokość kieszonki ocenia się zgłębnikiem periodontologicznym, delikatnie wprowadzając go do kieszonki i odczytując wartość w mm ze skali. Ważne są prawidłowa siła nacisku, ustawienie narzędzia równolegle do osi zęba oraz dokładny odczyt. Błędna technika może zaniżać lub zawyżać wynik.
Skierowanie lub konsultacja periodontologiczna jest rozważana, gdy stwierdza się kieszonki i objawy sugerujące bardziej zaawansowaną chorobę przyzębia, zwłaszcza gdy potrzebne są zabiegi specjalistyczne. W praktyce decyzja zależy od obrazu klinicznego, głębokości kieszonek, krwawienia oraz odpowiedzi na leczenie wstępne.
Najlepiej przygotować krótką "ściągę w głowie" z progami dla kodów oraz przećwiczyć dopasowywanie przypadków (wartości w mm i objawy) do właściwego kodu. Pomaga też rozwiązywanie testów i praca na opisach klinicznych. Na egzaminie czytaj uważnie zakresy liczbowe i nie zgaduj intuicyjnie.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Kody 1–2 dotyczą zmian łagodniejszych, a kod 4 głębszych kieszonek."

Źródła:

  • World Health Organization, "Oral Health Surveys: Basic Methods", 5th edition, 2013, rozdział dotyczący wskaźników periodontologicznych (CPI/CPITN).
  • Newman M.G., Takei H.H., Klokkevold P.R., Carranza F.A., "Carranza’s Clinical Periodontology", rozdział o diagnostyce periodontologicznej i indeksach (CPI/CPITN).

Materiały:

  • Podręczniki periodontologii klinicznej (rozdziały o diagnostyce przyzębia i indeksach)
  • Materiały dydaktyczne o wskaźnikach CPI/CPITN i progach kodowania
  • Ćwiczenia praktyczne z użyciem zgłębnika periodontologicznego i interpretacji wyników w mm

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego