KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 27.
Który łańcuch napędowy jest sprawny technicznie przyjmując, że dopuszczalne wydłużenie na 10 ogniwach może wynosić 2%?
(Pn – długość jednego ogniwa, Ln – długość 10 ogniw)
Ilustracja przedstawia cztery różne łańcuchy napędowe oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawność łańcucha ocenia się przez porównanie długości zmierzonej Ln dla 10 ogniw z długością nominalną 10×Pn.
Wydłużenie = (Ln − 10×Pn) / (10×Pn) × 100%. Łańcuch jest sprawny, gdy wynik nie przekracza 2%. Dla danych z zadania warunek spełnia wariant "C.".

Pełne wyjaśnienie:

Kryterium w zadaniu mówi, że dopuszczalne wydłużenie na odcinku 10 ogniw wynosi 2%. Oznacza to, że najpierw trzeba ustalić długość nominalną dziesięciu ogniw, a dopiero potem sprawdzić, o ile pomiar rzeczywisty ją przekracza.

1) Długość nominalna 10 ogniw
Jeżeli Pn to długość jednego ogniwa, to długość nominalna dziesięciu ogniw wynosi:
Lnom = 10 × Pn.

2) Wydłużenie procentowe
Jeżeli Ln to zmierzona długość 10 ogniw, to wydłużenie (zużycie) liczymy jako:
p = (Ln − Lnom) / Lnom × 100% = (Ln − 10×Pn) / (10×Pn) × 100%.

3) Warunek sprawności
Łańcuch uznaje się za sprawny technicznie, gdy p ≤ 2%. Innymi słowy, dopuszczalna długość pomiarowa spełnia:
Ln ≤ 10×Pn×1,02.

Dlaczego odpowiedź "C." jest poprawna?
Dla łańcucha wskazanego jako "C." (na podstawie wartości Pn i Ln podanych w zadaniu/ilustracji) obliczone wydłużenie nie przekracza 2%, więc mieści się w tolerancji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Wariant "A.": po podstawieniu do wzoru wydłużenie przekracza 2% (Ln jest zbyt duże względem 10×Pn), co wskazuje na nadmierne zużycie.
  • Wariant "B.": analogicznie, obliczony procent wydłużenia przekracza dopuszczalny limit, więc łańcuch nie spełnia kryterium sprawności.
  • Wariant "D.": również daje przekroczenie 2% albo nie spełnia zależności Ln ≤ 10×Pn×1,02, więc nie może być uznany za sprawny.

Wskazówka egzaminacyjna: najczęstszy błąd to porównanie Ln z Pn zamiast z 10×Pn. Zawsze najpierw wyznacz Lnom dla takiej liczby ogniw, dla jakiej podano pomiar (tu: 10).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To limit zużycia: zmierzona długość Ln dla 10 ogniw może być maksymalnie o 2% większa niż długość nominalna 10×Pn. Jeśli wynik przekracza 2%, łańcuch uznaje się za nadmiernie zużyty i kwalifikuje do wymiany.
Najpierw policz długość nominalną: Lnom = 10×Pn. Następnie liczysz procent: p = (Ln − Lnom) / Lnom × 100%. Jeśli p ≤ 2%, łańcuch spełnia kryterium sprawności w tym zadaniu.
Bo Ln jest długością 10 ogniw, więc punkt odniesienia musi dotyczyć tej samej liczby ogniw. Porównanie do pojedynczego Pn miesza skale i prowadzi do błędnych wniosków o zużyciu.
W tym typie kryterium granicznego zwykle przyjmuje się, że wartość nieprzekraczająca limitu jest dopuszczalna. Jeśli warunek brzmi "może wynosić 2%", to 2,00% mieści się w limicie, a dopiero wynik powyżej 2% oznacza niesprawność.
Najczęstsze są: (1) liczenie różnicy Ln − Pn zamiast Ln − 10×Pn, (2) użycie 2 jako wartości bezwzględnej zamiast 2%, (3) pomylenie dzielnika w procentach (dzielenie przez Ln zamiast przez Lnom).
W praktyce mierzy się odcinek obejmujący określoną liczbę ogniw (np. 10 lub więcej), najlepiej pod lekkim napięciem, i porównuje z wartością nominalną. Pomiar na kilku ogniwach zmniejsza wpływ luzów i błędów odczytu.
Wydłużenie oznacza zużycie sworzni i tulejek, co pogarsza zazębienie z kołem łańcuchowym. Skutkiem może być przeskakiwanie, hałas, nierówna praca, a także przyspieszone zużycie zębów koła i ryzyko awarii podczas pracy maszyny.
Da się to zrobić tylko częściowo: porównaj, czy Ln jest niewiele większe od 10×Pn. Ale bez obliczenia procentu łatwo o pomyłkę. Najbezpieczniej szybko policzyć limit: 10×Pn×1,02 i sprawdzić, czy Ln jest poniżej tej wartości.
Oprócz łańcucha sprawdza się: stan kół łańcuchowych (zużycie zębów), naciąg, współosiowość, smarowanie oraz osłony. Wymiana samego łańcucha przy bardzo zużytym kole może szybko zniszczyć nowy łańcuch.
Ćwicz schemat: (1) wyznacz wartość nominalną odcinka, (2) policz odchylenie, (3) przelicz na procent, (4) porównaj z limitem. Dodatkowo powtórz objawy zużycia i skutki eksploatacyjne, bo pytania często łączą rachunek z praktyką serwisową.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Sprawność łańcucha ocenia się przez porównanie długości zmierzonej Ln dla 10 ogniw z długością nominalną 10×Pn.Wydłużenie = (Ln − 10×Pn) / (10×Pn) × 100%."

Źródła:

  • ISO 606:2015, Roller chains, attachments and associated chain sprockets — Dimensions and mechanical requirements
  • PN-ISO 606 (wydanie odpowiadające ISO 606), Łańcuchy rolkowe i koła łańcuchowe — Wymiary i wymagania (tytuł normy do weryfikacji w aktualnym katalogu PKN)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i dokumentacje serwisowe maszyn rolniczych opisujące kontrolę napędu łańcuchowego
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji maszyn rolniczych: zużycie i kontrola elementów przeniesienia napędu
  • Normy/standardy dotyczące łańcuchów rolkowych i ich wymiarów (do ujednolicenia pojęć Pn i oceny zużycia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego