Skala Mohsa jest skalą porównawczą (względną): minerał o wyższym stopniu zarysuje minerał o stopniu niższym. Nie jest to skala "metryczna" w sensie różnic liczbowych, lecz uporządkowanie wzorcowych minerałów od najmiększego do najtwardszego.
Poprawna odpowiedź to "Talk.", ponieważ talk ma stopień 1 w skali Mohsa, czyli jest najmiększym minerałem wzorcowym. W praktyce oznacza to m.in. bardzo łatwe zarysowanie (np. nawet paznokciem) i niewielką odporność na ścieranie w porównaniu z innymi minerałami.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Gips." jest miękki, ale w skali Mohsa znajduje się wyżej niż talk (jest twardszy od talku). Uczniowie często wybierają go, bo kojarzy się z "miękkim" materiałem budowlanym, jednak to nie jest najniższy stopień.
- "Kalcyt." ma jeszcze wyższą twardość; typowym skojarzeniem jest reakcja z kwasem i łupliwość, ale te cechy nie wyznaczają twardości. Kalcyt jest wyraźnie twardszy od gipsu i talku.
- "Ortoklaz." (skaleń) jest minerałem znacznie twardszym, ważnym m.in. w skałach magmowych. W procesach przeróbki mechanicznej wyższa twardość zwykle oznacza większe wymagania energetyczne podczas kruszenia i większe zużycie elementów roboczych.
Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać początek skali jako ciąg "talk–gips–kalcyt" i dopiero potem kolejne minerały, bo najczęstszy błąd to zamiana dwóch pierwszych pozycji.
