KWALIFIKACJA ELM5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 12.
Który moduł uległ uszkodzeniu w odbiorniku telewizyjnym, jeżeli nie odbiera on żadnego sygnału z anteny zewnętrznej w transmisji naziemnej, natomiast poprawnie wyświetla obraz z tunera satelitarnego podłączonego do telewizora za pomocą przewodu EUROSCART oraz z kamery VHS-C podłączonej za pomocą przewodu S-Video?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skoro telewizor poprawnie wyświetla obraz z urządzeń podłączonych do wejść zewnętrznych (EUROSCART i S-Video), to tor wizji, synchronizacji i odchylania działa prawidłowo. Brak odbioru wyłącznie z anteny naziemnej wskazuje na usterkę toru odpowiedzialnego za obróbkę sygnału antenowego: modułu w.cz. oraz p.cz.

Pełne wyjaśnienie:

Opis objawów pozwala zawęzić miejsce usterki metodą porównania torów sygnałowych. Telewizor wyświetla prawidłowy obraz z tunera satelitarnego podłączonego przez EUROSCART oraz z kamery przez S-Video. Oznacza to, że:

  • układ przetwarzania sygnału wideo z wejść zewnętrznych działa,
  • część odpowiedzialna za wyświetlanie (w tym synchronizacja obrazu, generacja odchyleń i sam tor wizji w sensie przetwarzania sygnału wizyjnego do postaci sterującej wyświetlaczem) nie jest przyczyną problemu,
  • przełączanie źródeł i tor wejść AV jest sprawny.

Jednocześnie telewizor nie odbiera żadnego sygnału z anteny zewnętrznej w transmisji naziemnej. Taki objaw wskazuje na uszkodzenie części toru, która jest używana tylko podczas odbioru z anteny: głowicy/tunera oraz toru wielkiej częstotliwości (w.cz.) i pośredniej częstotliwości (p.cz.). To właśnie te bloki odpowiadają za:

  • wstępną selekcję i wzmocnienie sygnału z anteny,
  • przemianę częstotliwości na p.cz.,
  • uzyskanie sygnału o parametrach wymaganych przez dalsze stopnie demodulacji i obróbki.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Selektora i separatora." – takie określenie nie jest typowym, jednoznacznym wskazaniem standardowego modułu, który tłumaczyłby całkowity brak odbioru wyłącznie z anteny przy sprawnych wejściach AV. Może sugerować elementy pomocnicze, ale nie obejmuje kluczowego toru w.cz./p.cz. jako całości.
  • "Synchronizacji i odchylania." – gdyby te układy były uszkodzone, problemy z obrazem występowałyby również dla sygnałów z wejść zewnętrznych (SCART/S-Video), bo obraz nadal wymaga poprawnego wyświetlenia.
  • "Wzmacniacza wizji." – usterka toru wizji również objawiłaby się zniekształceniami/brakiem obrazu niezależnie od źródła, a tu obraz z zewnętrznych urządzeń jest prawidłowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu podano, że działają źródła AV (np. złącza wideo), a nie działa tylko odbiór z anteny, najpierw podejrzewaj tor antenowy: złącze antenowe, głowicę tunera oraz w.cz./p.cz. Dopiero potem rozważ dalsze bloki przetwarzania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tor wielkiej częstotliwości (w.cz.) to część odbiornika pracująca na częstotliwościach sygnału z anteny. Obejmuje m.in. wstępną selekcję pasma i wzmocnienie sygnału oraz przygotowanie go do przemiany częstotliwości w tunerze.
Częstotliwość pośrednia (p.cz.) to stała (ustalona) częstotliwość, na którą przekształca się sygnał z anteny w odbiorniku superheterodynowym. Ułatwia to filtrowanie i wzmacnianie, bo kolejne stopnie pracują na jednej, wygodnej częstotliwości zamiast na wielu kanałach.
Bo matryca/wyświetlacz i tor wyświetlania są wykorzystywane także przy sygnałach z wejść zewnętrznych. Jeśli obraz z SCART lub S-Video jest poprawny, to wyświetlacz działa. Wtedy usterki szuka się wcześniej: w torze antenowym i części odbiorczej tunera.
Najprościej porównać działanie różnych źródeł: anteny oraz wejść AV (np. SCART, HDMI, S-Video). Jeśli działa obraz z wejść zewnętrznych, a nie działa tylko odbiór z anteny, to podejrzenie pada na tuner, złącze antenowe lub tor w.cz./p.cz., nie na sam tor obrazu.
Gdy problemy z obrazem występują niezależnie od źródła sygnału (antena i wejścia zewnętrzne). Typowe objawy to brak stabilizacji obrazu, "pływanie", zła geometria lub brak odchylania. Jeśli wejścia AV dają poprawny obraz, taka usterka jest mało prawdopodobna.
W ujęciu blokowym tuner obejmuje część wejściową RF, układy strojenia/selektora, mieszacz oraz generator lokalny, a dalej stopnie p.cz. W praktyce wiele z tych funkcji jest w jednym module/układzie scalonym, ale nadal odpowiada on za odbiór sygnału z anteny.
SCART przenosi gotowy sygnał audio-wideo z zewnętrznego urządzenia, więc omija część odbiorczą anteny (tuner, w.cz./p.cz.). DVB-T z anteny wymaga sprawnego toru RF i dalszej demodulacji. Awaria w torze w.cz./p.cz. odcina tylko odbiór z anteny, nie wejścia AV.
Najczęściej są to problemy w torze antenowym: uszkodzone gniazdo antenowe, przerwa/zwarcie w doprowadzeniu, brak zasilania modułu tunera, uszkodzenie elementów wejściowych RF lub stopni p.cz. Rzadziej problemem jest sam nadajnik lub instalacja antenowa poza telewizorem.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi związanej z "obrazem" (np. wzmacniacz wizji), bo intuicyjnie kojarzy się z telewizorem. Warto zawsze sprawdzić, z jakich źródeł obraz działa. Jeśli działają wejścia AV, tor wyświetlania jest raczej sprawny, a problem leży w odbiorze antenowym.
Ucz się schematów blokowych: antena → w.cz. → p.cz. → demodulacja → obróbka A/V → wyświetlanie. Ćwicz wnioskowanie: które bloki są wspólne dla wszystkich źródeł, a które tylko dla anteny. To pozwala szybko eliminować odpowiedzi na podstawie objawów.
info

Około 32% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skoro telewizor poprawnie wyświetla obraz z urządzeń podłączonych do wejść zewnętrznych (EUROSCART i S-Video), to tor wizji, synchronizacji i odchylania działa prawidłowo.

Źródła:

  • Wikipedia: "Television tuner" – opis roli tunera i toru odbiorczego, https://en.wikipedia.org/wiki/Television_tuner (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Intermediate frequency" – definicja i rola częstotliwości pośredniej w odbiornikach, https://en.wikipedia.org/wiki/Intermediate_frequency (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "SCART" – charakterystyka złącza EUROSCART jako wejścia/wyjścia AV, https://en.wikipedia.org/wiki/SCART (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z podstaw techniki telewizyjnej i torów w.cz./p.cz.
  • Schematy blokowe typowych odbiorników TV (tuner, demodulator, procesor A/V)
  • Materiały serwisowe RTV dotyczące diagnostyki "brak sygnału z anteny"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego