KWALIFIKACJA CES4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 18.
Który odpad stanowi kapa, jeżeli szklanka z kapą waży 171 g, a kapa 60 g?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udział odpadu w masie całkowitej liczymy jako: (masa kapy / masa szklanki z kapą) × 100%. Tutaj: (60 g / 171 g) × 100% ≈ 35,09%, co po zaokrągleniu daje 35%. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego dzielenia lub niewłaściwego zaokrąglenia.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć, jaki procent masy stanowi kapa (odpad), trzeba porównać masę kapy (część) do masy szklanki z kapą (całość).

Krok 1. Zapisz dane:
• masa szklanki z kapą: 171 g (to jest całość)
• masa kapy: 60 g (to jest część)

Krok 2. Oblicz udział ułamkowy:
60 / 171 ≈ 0,350877…

Krok 3. Zamień na procent:
0,350877… × 100% ≈ 35,0877…%

Krok 4. Zaokrąglij do pełnych procentów (zgodnie z typową praktyką w testach):
35,0877…% ≈ 35%

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 40% – taki wynik pojawia się, gdy ktoś porówna masę kapy do niewłaściwej podstawy (np. do masy bez kapy) albo popełni błąd rachunkowy w dzieleniu.
  • 45% – zwykle efekt przeszacowania lub liczenia procentu z innej (błędnej) wartości "całości".
  • 30% – typowy skutek zaniżenia wyniku przez omyłkowe zaokrąglenie pośrednie lub błędne przekształcenie ułamka na procent.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "jaki procent stanowi odpad" zawsze sprawdź, co jest całością. Jeśli podano masę wyrobu "z odpadem", to właśnie ona jest podstawą do obliczenia udziału procentowego odpadu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dzielisz masę odpadu przez masę całkowitą (wyrób razem z odpadem), a wynik mnożysz przez 100%. Wzór: (odpad/całość)×100%. Na końcu zaokrąglasz zgodnie z poleceniem (np. do pełnych procentów).
Bo szukamy, jaką częścią całości jest odpad. Część to 60 g (kapa), a całość to 171 g (szklanka z kapą). Odwrócenie ilorazu dałoby informację, ile razy całość jest większa od odpadu, a nie procent.
Oznacza to, że w masie 171 g aż ok. 35% przypada na kapę, czyli materiał zaliczany do odpadu w tym ujęciu. Pozostałe ok. 65% to masa samej szklanki bez kapy.
Odejmujesz masę kapy od masy całkowitej: 171 g − 60 g = 111 g. To jest masa szklanki bez kapy. Uwaga: do procentu odpadu w tym zadaniu i tak używa się masy całkowitej 171 g jako podstawy.
Najczęściej przy odpowiedziach typu 30%, 35%, 40% zakłada się zaokrąglenie do pełnych procentów. Jeśli w obliczeniach wychodzi 35,09%, to wybiera się 35%. Gdy test wymaga inaczej, powinno to być doprecyzowane w treści.
Tak, ale musisz mieć informację pozwalającą ją wyznaczyć (np. masa wyrobu bez odpadu i masa odpadu). Wtedy najpierw liczysz całość jako suma części, a dopiero potem stosujesz wzór procentowy.
Najczęstsze są: wybór złej "całości" (np. licznie od masy bez odpadu), odwrócenie dzielenia (171/60), oraz przepisanie wyniku ułamkowego bez mnożenia przez 100. Błąd daje odpowiedzi zbliżone, więc warto liczyć dokładnie.
To celowe: w zadaniach egzaminacyjnych bliskie wartości sprawdzają dokładność rachunków i rozumienie, co jest podstawą procentu. Mały błąd w doborze "całości" może przesunąć wynik o kilka punktów procentowych.
Gdy analizuje się straty w partii produkcyjnej, porównuje efektywność linii, rozlicza zużycie surowców lub ocenia jakość procesu. Procentowy wskaźnik odpadu ułatwia porównywanie zmian w czasie, niezależnie od masy partii.
Można oszacować: 1/3 z 171 g to 57 g, a kapa ma 60 g, czyli trochę więcej niż 1/3. To daje nieco powyżej 33%, więc wynik około 35% jest logiczny. Taka kontrola zmniejsza ryzyko pomyłki.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że udział odpadu w masie całkowitej liczymy jako: (masa kapy / masa szklanki z kapą) × 100%.

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Procenty: podstawy i obliczanie procentu z liczby, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic-home/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – Procent, definicja i sposób zapisu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-18)
  • Matzoo – Kalkulator procentowy / jak liczyć procenty (opis metody), https://www.matzoo.pl/klasa1/kalkulator-procentowy_7_78 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały z matematyki zawodowej: procenty i proporcje
  • Podstawy bilansu masowego w technologii procesów
  • Instrukcje zakładowe/technologiczne dotyczące ewidencji strat i odpadów (jeśli dostępne w szkole/zakładzie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego