Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CES4 - STYCZEŃ 2019



PYTANIE NR 30.
Który parametr można zmierzyć w wannie szklarskiej za pomocą pirometru optycznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr optyczny służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez gorący obiekt, dlatego w wannie szklarskiej można nim mierzyć temperaturę masy. Poziom, stężenie gazów i ciśnienie wymagają innych czujników i metod pomiaru.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr optyczny jest przyrządem do bezkontaktowego pomiaru temperatury. Działa na zasadzie rejestracji promieniowania cieplnego (podczerwonego lub w zakresie widzialnym – zależnie od konstrukcji) emitowanego przez rozgrzaną powierzchnię/masę. W warunkach wanny szklarskiej kontaktowy pomiar bywa trudny (bardzo wysokie temperatury, agresywne środowisko), więc pirometr jest typowym narzędziem do kontroli temperatury procesu.

Dlatego odpowiedź "Temperaturę masy." jest poprawna: pirometr wskazuje temperaturę obserwowanego obszaru masy szklanej (z uwzględnieniem m.in. emisyjności oraz warunków obserwacji).

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do zasady działania pirometru:

  • "Poziom masy." – poziom mierzy się czujnikami poziomu (mechanicznymi, hydrostatycznymi, radarowymi, pojemnościowymi itp.), a nie przyrządem do pomiaru promieniowania.
  • "Stężenie gazów." – do stężenia stosuje się analizatory gazów (np. metody elektrochemiczne, IR dla składu, pobór próbki). "Optyczny" w pirometrze nie oznacza analizy chemicznej, tylko pomiar promieniowania cieplnego.
  • "Ciśnienie." – ciśnienie wymaga przetworników ciśnienia/manometrów; pirometr nie mierzy ciśnienia, bo nie rejestruje wielkości mechanicznych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się pirometr, niemal zawsze chodzi o temperaturę (często w miejscach, gdzie termopara nie ma dostępu lub szybko się zużywa). Warto też pamiętać o pojęciu emisyjności, bo wpływa na poprawność odczytu w pomiarach bezkontaktowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pirometr optyczny i do czego służy?
Pirometr optyczny to przyrząd do bezkontaktowego pomiaru temperatury gorących obiektów. Wykorzystuje promieniowanie cieplne emitowane przez powierzchnię. Dzięki temu nadaje się do pomiarów tam, gdzie czujnik kontaktowy szybko by się zniszczył (np. w piecach i wannach szklarskich).
Jak działa bezkontaktowy pomiar temperatury w pirometrze?
Pirometr rejestruje energię promieniowania cieplnego docierającą z obserwowanego obiektu i przelicza ją na temperaturę. Na wynik wpływa m.in. emisyjność powierzchni oraz warunki obserwacji (odległość, dym, pył, przeszklenia). To nie jest "kamera", tylko czujnik temperatury.
Dlaczego w wannie szklarskiej mierzy się temperaturę masy pirometrem?
Wanna szklarska pracuje w bardzo wysokich temperaturach, a masa szklana jest agresywna dla sond kontaktowych. Pomiar bezkontaktowy ogranicza zużycie czujników i pozwala szybciej reagować na odchylenia procesu. Pirometr umożliwia kontrolę temperatury bez zanurzania elementów pomiarowych w masie.
Czy pirometr optyczny zmierzy poziom masy szklanej w wannie?
Nie. Pirometr służy do pomiaru temperatury, a nie poziomu. Poziom masy mierzy się innymi metodami (np. czujnikami poziomu dostosowanymi do warunków procesu). Mylenie tych funkcji to częsty błąd: "optyczny" nie oznacza automatycznie pomiaru geometrii czy wysokości.
Czy pirometr może mierzyć stężenie gazów nad wanną szklarską?
Nie wprost. Pirometr nie jest analizatorem gazów – nie podaje stężeń składników, tylko temperaturę obiektu, na który "patrzy". Do oceny składu spalin lub atmosfery w piecu stosuje się analizatory gazowe i odpowiednie sondy. Nazwa "optyczny" dotyczy sposobu detekcji promieniowania, nie analizy chemicznej.
Czy pirometr optyczny mierzy ciśnienie w instalacji pieca?
Nie. Ciśnienie mierzy się manometrami lub przetwornikami ciśnienia, które reagują na wielkości mechaniczne. Pirometr działa na podstawie promieniowania cieplnego, więc nie dostarcza informacji o ciśnieniu. Jeśli na egzaminie pojawia się "pirometr", szukaj odpowiedzi związanej z temperaturą.
Jakie błędy pomiaru temperatury są typowe dla pirometrów?
Najczęstsze źródła błędów to zła nastawa emisyjności, pomiar przez zabrudzoną szybkę/okienko obserwacyjne, dym lub płomień w torze optycznym oraz zbyt duża plamka pomiarowa (średnica pola widzenia). W praktyce trzeba dbać o czystość optyki i poprawne ustawienia urządzenia.
Jak dobrać emisyjność przy pomiarze pirometrem w hucie szkła?
Emisyjność zależy od materiału i stanu powierzchni oraz warunków obserwacji. W praktyce korzysta się z zaleceń producenta pirometru, danych technologicznych i porównania z pomiarem referencyjnym (np. termoparą w punkcie kontrolnym). Ważne jest też, czy mierzysz powierzchnię masy, ścianę pieca czy inny element.
Kiedy lepiej użyć termopary zamiast pirometru w przemyśle szklarskim?
Termopara bywa lepsza, gdy potrzebujesz stabilnego pomiaru w konkretnym punkcie i masz możliwość bezpiecznego montażu czujnika kontaktowego (np. w osłonie). Pirometr jest świetny do pomiarów bezkontaktowych, ale może być wrażliwy na przeszkody w polu widzenia i na ustawienia emisyjności.
Jak przygotować się do pytań o pirometr na egzaminie CES.2?
Utrwal: do jakich wielkości służą podstawowe przyrządy (pirometr–temperatura, manometr–ciśnienie, analizator–stężenie). Przećwicz też pojęcia: promieniowanie cieplne, emisyjność, pomiar bezkontaktowy. Na egzaminie zwracaj uwagę na słowa-klucze: "pirometr", "IR", "optyczny" niemal zawsze prowadzą do temperatury.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pirometr optyczny służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez gorący obiekt, dlatego w wannie szklarskiej można nim mierzyć temperaturę masy.

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica, hasło: "Pyrometer" (opis przyrządu do bezkontaktowego pomiaru temperatury) - https://www.britannica.com/technology/pyrometer - dostęp: 2026-03-02
  • Fluke, materiał: "Non-contact temperature measurement" (omówienie pirometrów/termometrów IR i zasady pomiaru promieniowania) - https://www.fluke.com/en-us/learn/blog/temperature/non-contact-temperature-measurement - dostęp: 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy metrologii przemysłowej (dział: pomiary temperatury i przyrządy bezkontaktowe)
  • Instrukcje producentów pirometrów (rozdziały o emisyjności i błędach pomiaru)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące procesu wytopu szkła i kontroli parametrów w wannie szklarskiej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego