KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 31.
Który pasek powinna przygotować asystentka do odbudowy ubytku III klasy według Black'a materiałem kompozytowym światłoutwardzalnym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pasek celuloidowy jest przezroczystą matrycą stosowaną przy odbudowie ubytków klasy III w zębach przednich kompozytem światłoutwardzalnym. Przepuszcza światło lampy, umożliwia prawidłową polimeryzację i pomaga uformować ścianę proksymalną oraz gładką powierzchnię wypełnienia.

Pełne wyjaśnienie:

W odbudowie ubytku III klasy według Blacka (ubytek na powierzchniach stycznych zębów przednich, bez zajęcia brzegu siecznego) kluczowe jest odtworzenie ściany proksymalnej, punktu stycznego i gładkiej powierzchni wypełnienia. Przy materiale kompozytowym światłoutwardzalnym potrzebny jest też dobry dostęp światła do materiału, aby polimeryzacja była pełna i przewidywalna.

Dlatego właściwym wyborem jest odpowiedź "Celuloidowy." – pasek celuloidowy (przezroczysta matryca, często określana jako pasek do kompozytu) umożliwia:

  • uformowanie brakującej ściany ubytku od strony stycznej,
  • uzyskanie właściwego konturu i ograniczenie nadmiaru materiału,
  • przepuszczenie światła lampy polimeryzacyjnej przez matrycę, co wspiera prawidłowe utwardzenie kompozytu przy brzegu i w strefie stycznej.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do sytuacji klinicznej opisanej w pytaniu:

  • "Ścierny szklany." – to opis materiału ściernego (taśmy/paski ścierne), używanego do wykończenia i polerowania lub opracowania powierzchni, a nie do pełnienia roli matrycy podczas odbudowy.
  • "Metalowy płaski." – metalowe matryce kojarzą się z większą sztywnością, ale w kontekście zębów przednich i kompozytu światłoutwardzalnego nie zapewniają przezierności; mogą utrudniać dostęp światła i nie są typowym wyborem jako "pasek" do formowania wypełnienia klasy III.
  • "Ścierny diamentowy." – podobnie jak "szklany", odnosi się do narzędzia/taśmy ściernej (z nasypem diamentowym) służącej do opracowania po utwardzeniu, a nie do kształtowania wypełnienia w trakcie jego zakładania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "kompozyt światłoutwardzalny" i odbudowa w zębie przednim, szukaj rozwiązania, które jest jednocześnie matrycą oraz przepuszcza światło – czyli przezroczystego paska celuloidowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ubytek III klasy według Blacka dotyczy powierzchni stycznych zębów przednich (siekaczy i kłów) i zwykle nie obejmuje brzegu siecznego. W praktyce oznacza to konieczność odtworzenia ściany proksymalnej oraz punktu stycznego, często z użyciem paska-matrycy.
Pasek celuloidowy jest przezroczysty, więc przepuszcza światło lampy polimeryzacyjnej. Dzięki temu kompozyt może się prawidłowo utwardzić także przy ścianie stycznej i brzegu ubytku. Dodatkowo pasek pomaga uformować gładki kontur wypełnienia.
Matryca w postaci paska tworzy tymczasową "ściankę", o którą można oprzeć kompozyt podczas modelowania. Ułatwia uzyskanie właściwego kształtu powierzchni stycznej, zmniejsza ryzyko nawisów i pomaga odtworzyć prawidłowy punkt styczny z sąsiednim zębem.
W zębach przednich przy kompozycie światłoutwardzalnym częściej wybiera się matryce przezroczyste, aby nie ograniczać dostępu światła i ułatwić kontrolę kształtu. Metal może być sztywny, ale nie jest przezierny i zwykle nie jest pierwszym wyborem w typowej odbudowie klasy III.
Pasek ścierny (np. diamentowy lub "szklany") służy do opracowania i wygładzenia powierzchni po utwardzeniu wypełnienia albo do delikatnego usunięcia nadmiarów. Pasek celuloidowy to matryca do formowania kompozytu w trakcie odbudowy i musi być gładki oraz przezroczysty.
Najlepiej przygotować go przed rozpoczęciem odbudowy: na etapie kompletowania materiałów i instrumentów do wypełnienia. Dzięki temu lekarz może od razu założyć matrycę po opracowaniu ubytku, a procedura przebiega płynnie i bez przestojów organizacyjnych.
Najczęściej myli się pasek-matrycę z paskiem ściernym (bo oba mają formę taśmy). Innym błędem jest wybór rozwiązania nieprzezroczystego mimo kompozytu światłoutwardzalnego lub przygotowanie paska o niewłaściwej szerokości, co utrudnia formowanie konturu i kontaktu stycznego.
Ocena obejmuje kontrolę twardości powierzchni, brak lepkości warstwy zewnętrznej (po uwzględnieniu warstwy inhibicji tlenowej) oraz kontrolę kształtu i szczelności brzeżnej. Przezroczysta matryca pomaga, bo ułatwia doprowadzenie światła do krytycznych miejsc.
Po utwardzeniu stosuje się narzędzia do opracowania i polerowania (np. paski ścierne o różnej gradacji, gumki, krążki). Ich celem jest wygładzenie powierzchni, korekta konturu i usunięcie ewentualnych nadmiarów, ale nie zastępują one matrycy używanej podczas zakładania kompozytu.
Warto połączyć klasy ubytków z typowymi materiałami i pomocami: zęby przednie + kompozyt światłoutwardzalny często oznacza matrycę przezroczystą; zęby boczne częściej kojarzą się z innymi systemami matryc. Ćwicz na przykładach: klasa ubytku → miejsce → dobór pomocy.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Pasek celuloidowy jest przezroczystą matrycą stosowaną przy odbudowie ubytków klasy III w zębach przednich kompozytem światłoutwardzalnym."

Źródła:

  • OpenStax: Anatomy and Physiology 2e (sekcje o zębach i powierzchniach: interproximal/proximal) – https://openstax.org/details/books/anatomy-and-physiology-2e (dostęp: 2026-02-27)
  • GC America: materiały edukacyjne/produktowe dotyczące pasków matrycowych do odbudów kompozytowych w zębach przednich (Mylar/transparent matrix strips) – https://www.gcamerica.com/ (dostęp: 2026-02-27)
  • 3M: materiały edukacyjne dotyczące matryc i wykańczania wypełnień kompozytowych (sekcje o matrycach przezroczystych do zębów przednich) – https://www.3m.com/ (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik stomatologii zachowawczej: rozdziały o odbudowie ubytków w zębach przednich i systemach matryc
  • Instrukcje producentów systemów pasków/matryc do kompozytów światłoutwardzalnych
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii pracy asysty i przygotowania stanowiska

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego