KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 3.
Który proces technologiczny związany z uzdatnianiem gazu ziemnego przedstawiony jest na schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat technologiczny procesu uzdatniania gazu ziemnego, a konkretnie jego osuszania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osuszanie gazu to proces usuwania z gazu ziemnego pary wodnej, aby zapobiec kondensacji, korozji oraz tworzeniu hydratów w instalacji i sieci. Nawanianie polega na dozowaniu odorantu (dodawanie substancji zapachowej), odgazolinowanie usuwa cięższe węglowodory, a pomiar nie jest procesem uzdatniania.

Pełne wyjaśnienie:

Osuszanie gazu ziemnego jest procesem technologicznym, którego celem jest zmniejszenie zawartości wody (pary wodnej) w strumieniu gazu. W praktyce robi się to po to, aby ograniczyć ryzyko:

  • kondensacji wody w rurociągach i armaturze,
  • korozji elementów instalacji,
  • tworzenia hydratów, które mogą powodować zatory i zakłócenia pracy.

Na schematach technologicznych proces osuszania bywa przedstawiany jako węzeł z urządzeniem osuszającym (np. adsorber/osuszacz lub układ absorpcyjny) oraz elementami pomocniczymi (separacja cieczy, regeneracja złoża/czynnika). Dlatego poprawną odpowiedzią jest: Osuszanie gazu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Nawanianie gazu oznacza dodawanie środka zapachowego (odorantu) w celu nadania gazowi wyczuwalnego zapachu bezpieczeństwa. To nie usuwa zanieczyszczeń i na schemacie rozpoznaje się je raczej po układzie dozującym (zbiornik/układ wtrysku) niż po typowych węzłach osuszania.
  • Odgazolinowanie gazu dotyczy usuwania cięższych frakcji węglowodorowych (tzw. gazoliny/condensate/NGL) i jest innym etapem uzdatniania niż osuszanie. Schemat takiego procesu zwykle akcentuje separację frakcji ciekłych i odzysk węglowodorów, a nie redukcję wilgoci.
  • Pomiar parametrów gazu (np. ciśnienia, temperatury, przepływu, składu) jest czynnością kontrolno-pomiarową. Może towarzyszyć uzdatnianiu, ale sam w sobie nie jest procesem technologicznym uzdatniania zmieniającym właściwości gazu poprzez usuwanie/dodawanie składników.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu mowa o "procesie uzdatniania", najpierw ustal, czy dana odpowiedź opisuje usuwanie niepożądanego składnika (woda, H2S, ciężkie węglowodory) czy dodawanie substancji (odorant). To szybki filtr eliminujący odpowiedzi niepasujące do celu uzdatniania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Osuszanie gazu ziemnego to proces technologiczny polegający na usuwaniu pary wodnej ze strumienia gazu. Celem jest ograniczenie kondensacji wody, korozji instalacji oraz ryzyka tworzenia hydratów, które mogą powodować zatory i awarie w sieci.
Gaz osusza się, aby poprawić bezpieczeństwo i niezawodność eksploatacji. Zbyt duża wilgotność sprzyja wykraplaniu wody, korozji oraz powstawaniu hydratów. Skutkiem mogą być spadki przepustowości, uszkodzenia armatury i problemy z pracą stacji.
Nawanianie to dozowanie odorantu (zbiornik i układ wtrysku/dawkowania), a osuszanie to usuwanie wody (osuszacz/adsorber lub układ absorpcyjny, często z separatorem i regeneracją). Klucz to odpowiedź na pytanie: czy coś jest dodawane, czy usuwane.
Nawanianie polega na dodaniu do gazu substancji zapachowej (odorantu), aby ulatniający się gaz był łatwo wyczuwalny przez człowieka. To działanie bezpieczeństwa eksploatacyjnego. Nie jest to proces usuwania zanieczyszczeń, tylko celowe "wzbogacenie" gazu.
Odgazolinowanie dotyczy usuwania cięższych frakcji węglowodorów (części ciekłych/condensate). Osuszanie usuwa przede wszystkim wodę. Różnią się więc usuwanym składnikiem i typową aparaturą procesu, mimo że oba należą do szeroko rozumianego uzdatniania.
Nie. Pomiar parametrów (ciśnienie, temperatura, przepływ, skład) to czynność kontrolno-pomiarowa, która wspiera eksploatację i nadzór nad instalacją. Uzdatnianie zmienia jakość gazu poprzez usuwanie lub dodawanie składników, a pomiar jedynie dostarcza informacji.
Woda w gazie może się wykraplać, powodować korozję rurociągów i armatury oraz sprzyjać tworzeniu hydratów. Hydraty mogą zatykać przewody i elementy regulacyjne. W praktyce skutkuje to spadkiem niezawodności, wzrostem awaryjności i kosztami utrzymania.
Na schematach osuszania często spotyka się osuszacze/adsorbery lub układy absorpcyjne, a także separatory cieczy i elementy pomocnicze związane z utrzymaniem pracy procesu. W zależności od technologii może pojawiać się też regeneracja czynnika lub złoża.
Najczęściej wtedy, gdy uczeń widzi na schemacie separację cieczy i automatycznie kojarzy ją z odzyskiem kondensatu. Warto sprawdzić, czy celem jest usunięcie wody (osuszanie) czy cięższych węglowodorów (odgazolinowanie) oraz jaki jest kontekst węzła technologicznego.
Ćwicz czytanie prostych schematów technologicznych i kojarzenie ich z celem procesu: usuwanie wody, usuwanie cięższych frakcji, dodawanie odorantu, pomiar. Pomaga tworzenie własnej tabeli "cel procesu → typowe elementy instalacji" i rozwiązywanie zadań z rysunkami.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Osuszanie gazu to proces usuwania z gazu ziemnego pary wodnej, aby zapobiec kondensacji, korozji oraz tworzeniu hydratów w instalacji i sieci."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Gaz ziemny" – sekcja dotycząca przygotowania/uzdatniania gazu (pojęcia ogólne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Gaz_ziemny - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (EN), "Natural gas processing" – omówienie etapów przetwarzania (m.in. dehydration), https://en.wikipedia.org/wiki/Natural_gas_processing - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia (EN), "Gas dehydration" – definicja i cel procesu osuszania gazu, https://en.wikipedia.org/wiki/Gas_dehydration - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu uzdatniania gazu ziemnego (procesy: osuszanie, odsiarczanie, separacja)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.16 dotyczące stacji gazowych i uzdatniania
  • Opracowania producentów osuszaczy/adsorberów i instalacji glikolowych (opisy zasady działania i schematy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego