KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Który program napisany w postaci listy instrukcji odpowiada programowi napisanemu w języku drabinkowym przedstawionemu na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat w języku drabinkowym (LAD), który jest używany w programowaniu sterowników PLC.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Program IL odpowiada logice drabinkowej, gdy zachowuje ten sam przebieg obliczeń: najpierw pobiera stan wejścia (LD %I0.1), potem łączy go operacją logiczną z kolejnym warunkiem (AND %I0.2), a uzyskany wynik zapisuje na wyjście/cewkę (ST %Q0.1). To odpowiada dwóm stykom szeregowym sterującym wyjściem.

Pełne wyjaśnienie:

W języku drabinkowym (LD) sieć jest zwykle interpretowana jako logika dwustanowa: stany wejść (styków) są łączone operacjami AND/OR, a wynik steruje cewką (wyjściem). W liście instrukcji (IL/STL) tę samą logikę zapisuje się sekwencyjnie: kolejne instrukcje budują wynik w akumulatorze, a na końcu wynik jest przypisywany do wyjścia.

Odpowiedź "LD %I0.1 AND %I0.2 ST %Q0.1" jest zgodna z typowym odwzorowaniem układu: dwa warunki w szeregu (koniunkcja) sterują jednym wyjściem.

  • LD %I0.1 – wczytuje do akumulatora bieżący stan pierwszego wejścia (pierwszego warunku/styku).
  • AND %I0.2 – wykonuje koniunkcję stanu z akumulatora z drugim wejściem. Wynik jest prawdą tylko wtedy, gdy oba wejścia są w stanie 1.
  • ST %Q0.1 – zapisuje wynik do wyjścia (cewki), czyli ustawia wyjście zgodnie z obliczoną logiką.

Pozostałe typowe, ale błędne warianty w tego typu zadaniach wynikają z mylenia struktury drabinki:

  • Użycie OR odpowiadałoby stykom połączonym równolegle, a nie szeregowym, więc dawałoby stan 1 już przy spełnieniu jednego warunku.
  • Zastosowanie negacji (np. NOT/LDN/ANDN) odpowiadałoby stykowi normalnie zamkniętemu (NC) albo odwróceniu warunku; to zmienia sens działania układu.
  • Brak instrukcji zapisu na wyjście (ST) lub zapis na inne wyjście nie odzwierciedla cewki z rysunku i powoduje niezgodność działania.

Na egzaminie warto zawsze zrobić szybki "test logiczny": rozważyć cztery kombinacje wejść (00, 01, 10, 11) i sprawdzić, czy wyjście ma być aktywne tylko dla 11 (AND), czy także dla 01/10 (OR). To ułatwia dobór poprawnej listy instrukcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Język drabinkowy (LD) to graficzny sposób zapisu logiki sterowania w PLC, przypominający schematy przekaźnikowe. Używa symboli styków (warunków) i cewek (wyjść). Logika powstaje przez łączenie styków szeregowo (AND) lub równolegle (OR).
LD %I0.1 oznacza "załaduj" do akumulatora logicznego stan wejścia o adresie %I0.1. To pierwszy krok budowania warunku w IL/STL. Kolejne instrukcje (np. AND, OR) modyfikują ten stan, aż do zapisu na wyjście.
Instrukcja AND wykonuje koniunkcję: łączy aktualny wynik w akumulatorze z kolejnym sygnałem/warunkiem. Wynik jest równy 1 tylko wtedy, gdy oba argumenty są równe 1. W drabince odpowiada to stykowi w szeregu z poprzednimi warunkami.
ST %Q0.1 oznacza zapisanie (store) aktualnego wyniku logicznego na wyjście %Q0.1. W praktyce to odpowiednik "cewki" w języku drabinkowym. Jeśli wynik jest 1, wyjście jest wysterowane; jeśli 0, wyjście jest wyłączone.
W drabince połączenie szeregowe styków odpowiada operacji AND (wszystkie warunki muszą być spełnione). Połączenie równoległe odpowiada OR (wystarczy spełnienie jednego z warunków). Najlepiej potwierdzić to szybkim testem kombinacji 00/01/10/11.
LD pokazuje logikę jako układ "połączeń" warunków i cewek, co jest intuicyjne wizualnie. IL/STL zapisuje tę samą logikę jako kolejne kroki obliczeń (akumulator + operacje). Różnią się formą, ale mogą opisywać identyczne działanie sterownika.
Najczęściej myli się: AND z OR (szereg vs równolegle), pomija się negacje styków (NO/NC), albo zapisuje wynik na złe wyjście. Błąd daje się wykryć, porównując tabelę prawdy: kiedy dokładnie wyjście ma się załączyć.
Nie zawsze. Idea jest podobna (wejścia i wyjścia mają adresy), ale składnia i format mogą zależeć od środowiska i producenta. Na egzaminach często spotyka się notację typu %I (inputs) i %Q (outputs). Zawsze czytaj uważnie, jaki standard adresowania przyjęto w zadaniu.
Lista instrukcji bywa używana przy diagnostyce, w starszych projektach lub tam, gdzie wygodniej śledzić sekwencję działań. Spotyka się ją też przy konwersjach między systemami i przy analizie kodu generowanego. W wielu narzędziach LD i IL są równoważnymi widokami tej samej logiki.
Zrób krótki test: wypisz, kiedy wyjście powinno być 1. Dla dwóch styków szeregowych wyjście jest 1 tylko dla (1,1). Następnie sprawdź, czy IL ma schemat: LD pierwszego wejścia, potem AND drugiego, na końcu ST na właściwe wyjście.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 29% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "To odpowiada dwóm stykom szeregowym sterującym wyjściem."

Źródła:

  • IEC 61131-3: Programmable controllers – Part 3: Programming languages (opis języków LD oraz IL; szczegółowe wskazania instrukcji LD/AND/ST wymagają wglądu do treści normy)

Materiały:

  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w pracowni (opis języka drabinkowego i listy instrukcji)
  • Ćwiczenia: ręczne tłumaczenie prostych sieci LD na IL/STL i odwrotnie
  • Materiały kursowe z podstaw PLC: adresowanie wejść/wyjść, operacje logiczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego