Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC8 - PAŹDZIERNIK 2016



PYTANIE NR 38.
Który przyrząd pomiarowy posiada podziałkę pokazaną na rysunku?
Ilustracja przedstawia podziałkę suwmiarki, która jest przyrządem pomiarowym używanym w technice mechanicznej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podziałka z dodatkową skalą pomocniczą służącą do dokładnego odczytu ułamków milimetra jest charakterystyczna dla suwmiarki (noniusz). Mikrometr ma typowo podziałkę na tulei i bębnie, kątomierz dotyczy stopni, a szczelinomierz to zestaw listków z oznaczoną grubością.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga rozpoznania przyrządu pomiarowego po rodzaju podziałki widocznej na rysunku. W praktyce warsztatowej najczęściej spotyka się:

  • suwmiarkę – ma skalę główną (mm) oraz skalę pomocniczą (noniusz), która pozwala odczytać część milimetra poprzez zgranie kresek skali głównej i noniusza,
  • mikrometr – jego odczyt realizuje się z podziałki na tulei i z podziałki bębna (obracany element), a sama konstrukcja skali wygląda inaczej niż typowy noniusz suwmiarki,
  • kątomierz – służy do pomiaru kątów, więc skala jest w stopniach (i ewentualnie minutach), a nie w milimetrach,
  • szczelinomierz – to komplet płytek/listków o określonej grubości; nie ma klasycznej podziałki do przesuwnego odczytu jak w suwmiarce.

Jeżeli na rysunku widać układ "dwie skale obok siebie", gdzie jedna jest krótka i przesuwna względem drugiej oraz służy do dokładniejszego odczytu w milimetrach, to jest to cecha najbardziej typowa dla suwmiarki. Pozostałe przyrządy mierzą inną wielkość (kątomierz) albo mają inną zasadę odczytu/inną konstrukcję skali (mikrometr, szczelinomierz).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj jaką wielkość opisuje podziałka (mm czy stopnie), a dopiero potem dopasuj przyrząd. To ogranicza ryzyko wyboru "na skróty" na podstawie samej nazwy narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest noniusz w suwmiarce?
Noniusz to skala pomocnicza na suwmiarce, która pozwala odczytać ułamki milimetra przez zgranie kresek skali głównej i pomocniczej. Dzięki temu suwmiarka jest dokładniejsza niż zwykła linijka i nadaje się do kontroli wymiarów w pracach montażowych.
Jak rozpoznać na rysunku podziałkę suwmiarki?
Najczęściej widać dwie skale: dłuższą skalę główną w milimetrach oraz krótszą skalę pomocniczą (noniusz) umieszczoną na suwaku. Charakterystyczne jest to, że odczyt wynika z dopasowania jednej kreski noniusza do kreski skali głównej.
Dlaczego mikrometr nie ma typowej podziałki jak suwmiarka?
Mikrometr działa na zasadzie śruby mikrometrycznej, więc odczyt wynika z obrotu bębna i przesuwu wrzeciona, a nie z przesuwnej skali noniuszowej. Dlatego jego skale są zwykle na tulei i bębnie, a układ kresek wygląda inaczej niż w suwmiarce.
Co mierzy kątomierz i jak wygląda jego skala?
Kątomierz służy do pomiaru kątów, więc skala jest podawana w stopniach (czasem także w minutach). Jeżeli na rysunku skala jest kątowa (łuk, podział w °), to nie będzie to suwmiarka ani mikrometr, które odnoszą się do długości w milimetrach.
Czy szczelinomierz ma podziałkę do odczytu jak suwmiarka?
Nie w tym samym sensie. Szczelinomierz to zestaw cienkich płytek (listków), z których każda ma oznaczoną grubość. Nie ma przesuwnego suwaka ani skali pomocniczej do "zgrywania" kresek, dlatego nie przypomina podziałki suwmiarki.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu przyrządów po skali?
Częsty błąd to wybór "na skojarzenie" (np. mikrometr = dokładność) zamiast analizy, co przedstawia skala. Uczniowie mylą też skale długościowe z kątowymi oraz zakładają, że każdy przyrząd z kreskami ma identyczny sposób odczytu.
Jakie elementy suwmiarki warto znać na egzamin?
Warto kojarzyć: szczęki do pomiaru zewnętrznego, szczęki do pomiaru wewnętrznego, głębokościomierz, suwak oraz noniusz. Te elementy łączą się z typowymi zadaniami: pomiar średnic, grubości i głębokości w prostym montażu.
Kiedy lepiej użyć suwmiarki zamiast mikrometru?
Suwmiarkę wybiera się, gdy potrzebny jest szybki pomiar różnych cech (zewnętrznych, wewnętrznych i głębokości), a wymagana dokładność jest "warsztatowa". Mikrometr stosuje się, gdy kluczowa jest większa dokładność i mierzy się głównie jedną cechę (np. średnicę).
Jak dbać o suwmiarkę, żeby pomiary były wiarygodne?
Należy utrzymywać czyste powierzchnie pomiarowe, nie ściskać nadmiernie elementu, przechowywać przyrząd w etui i chronić przed korozją. W praktyce warto też sprawdzać "zero" (domknięcie szczęk) oraz unikać uderzeń, które rozkalibrowują prowadnice.
Czy na egzaminie trzeba umieć odczytać wynik z noniusza?
Często tak, bo sama identyfikacja podziałki jest powiązana z umiejętnością odczytu. Najpierw odczytuje się pełne milimetry ze skali głównej, a następnie dopasowuje kreskę noniusza do kreski skali głównej, aby uzyskać część milimetra.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Podziałka z dodatkową skalą pomocniczą służącą do dokładnego odczytu ułamków milimetra jest charakterystyczna dla suwmiarki (noniusz)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Suwmiarka" – opis noniusza i zasady odczytu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Mikrometr (przyrząd)" – zasada pomiaru i podziałka, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikrometr_(przyrz%C4%85d) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Kątomierz" – przeznaczenie i skala kątowa, https://pl.wikipedia.org/wiki/K%C4%85tomierz (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje i karty katalogowe producentów suwmiarki i mikrometru (opis skali i odczytu)
  • Podręcznik/rozdział z metrologii warsztatowej: suwmiarki, mikrometry, kątomierze
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie przyrządów po zdjęciach skal i elementów roboczych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego