Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2023



PYTANIE NR 14.
Który przyrząd pomiarowy przedstawia ilustracja?
Ilustracja przedstawia pirometr, który jest przyrządem pomiarowym używanym do bezkontaktowego pomiaru temperatury.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr służy do pomiaru temperatury, zwykle bezdotykowo (na podstawie promieniowania podczerwonego), dlatego na ilustracjach często ma formę "pistoletu" lub przyrządu z optyką/celownikiem. Manometr i wakuometr dotyczą ciśnienia, a higrometr wilgotności, więc nie pasują do takiego wyglądu i zastosowania.

Pełne wyjaśnienie:

Pirometr jest przyrządem do pomiaru temperatury, najczęściej w sposób bezdotykowy – poprzez analizę promieniowania cieplnego (zwykle w podczerwieni) emitowanego przez badany obiekt. Dlatego typowe pirometry mają element optyczny (soczewkę/układ celowania) i są używane do szybkiej kontroli temperatury powierzchni, zwłaszcza gdy kontaktowy pomiar jest utrudniony lub niebezpieczny.

Odpowiedź "Pirometr" jest właściwa, ponieważ jedynie ten przyrząd odnosi się do pomiaru temperatury w sposób charakterystyczny dla urządzeń prezentowanych na wielu ilustracjach egzaminacyjnych (np. ręczny pirometr/termometr IR).

  • "Manometr" mierzy ciśnienie (najczęściej nadciśnienie) i zwykle jest połączony z instalacją króćcem/przyłączem; jego tarcza i budowa są typowe dla wskazań ciśnienia, a nie temperatury.
  • "Wakuometr" również dotyczy ciśnienia, ale w zakresie podciśnienia/próżni. Konstrukcyjnie bywa podobny do manometru (z przyłączem), jednak jego przeznaczenie pozostaje ciśnieniowe, nie temperaturowe.
  • "Higrometr" służy do pomiaru wilgotności powietrza (lub gazów) i ma inne elementy pomiarowe/obudowę; nie jest to przyrząd do szybkiego celowania w powierzchnię obiektu w celu odczytu temperatury.

W praktyce energetyka pirometr przydaje się m.in. do kontroli przegrzewania się elementów instalacji i urządzeń, oceny rozkładu temperatur na powierzchniach oraz wstępnej diagnostyki anomalii (np. miejscowych strat ciepła). Klucz do poprawnej odpowiedzi to powiązanie przyrządu z mierzoną wielkością: temperatura → pirometr, ciśnienie → manometr/wakuometr, wilgotność → higrometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pirometr i co mierzy?
Pirometr to przyrząd do pomiaru temperatury, często wykonywanego bezdotykowo na podstawie promieniowania cieplnego (zwykle podczerwonego) emitowanego przez obiekt. Stosuje się go do szybkich kontroli temperatury powierzchni, zwłaszcza gdy dotykowy pomiar jest niebezpieczny lub niemożliwy.
Jak rozpoznać pirometr na zdjęciu w teście?
Najczęściej rozpoznasz go po "optyce" (okienko/soczewka) i kształcie ręcznym przypominającym pistolet lub kompaktowy miernik kierowany na obiekt. W odróżnieniu od manometru/wakuometru zwykle nie ma króćca do podłączenia do instalacji, bo nie mierzy ciśnienia.
Dlaczego manometr nie jest przyrządem do pomiaru temperatury?
Manometr służy do pomiaru ciśnienia (najczęściej nadciśnienia) w instalacjach. Ma przyłącze do podłączenia do układu i wyskalowanie w jednostkach ciśnienia. Temperatura to inna wielkość fizyczna, dlatego do niej używa się termometrów lub pirometrów, a nie manometrów.
Co mierzy wakuometr i kiedy się go stosuje?
Wakuometr mierzy podciśnienie (ciśnienie niższe od atmosferycznego) lub stopień próżni, zależnie od wykonania. Stosuje się go w układach, gdzie istotne jest utrzymanie próżni/podciśnienia, np. w niektórych procesach technologicznych. Nie służy do pomiaru temperatury.
Co mierzy higrometr i czym różni się od pirometru?
Higrometr mierzy wilgotność (najczęściej wilgotność względną powietrza). Pirometr mierzy temperaturę, często bezdotykowo. Różnica wynika więc z mierzonej wielkości i zastosowania: higrometr dotyczy parametrów powietrza, a pirometr kontroli temperatury obiektów.
Czy pirometr zawsze mierzy temperaturę bezdotykowo?
W praktyce egzaminacyjnej i przemysłowej pirometr najczęściej kojarzy się z bezdotykowym pomiarem temperatury (IR). Istnieją też pirometry stosowane w technice pomiaru wysokich temperatur w procesach przemysłowych, ale wspólną cechą jest pomiar temperatury na podstawie promieniowania, bez konieczności kontaktu z obiektem.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy rozpoznawaniu przyrządów pomiarowych?
Najczęstsze pomyłki to wybór na podstawie skojarzeń ("w energetyce często jest manometr"), a nie na podstawie tego, co mierzy dany przyrząd. Drugi błąd to ignorowanie elementów konstrukcyjnych: przyłącze ciśnieniowe sugeruje manometr/wakuometr, a optyka/celowanie sugeruje pirometr.
Jakie zastosowania ma pirometr w pracy technika energetyka?
Pirometr wykorzystuje się m.in. do szybkiej kontroli temperatury gorących powierzchni (rurociągi, armatura, obudowy urządzeń), wykrywania przegrzewania, oceny skuteczności izolacji oraz wstępnej diagnostyki usterek. Pozwala mierzyć temperaturę bez ryzyka dotknięcia rozgrzanego elementu.
Kiedy lepiej użyć manometru niż pirometru?
Manometr wybiera się wtedy, gdy trzeba zmierzyć ciśnienie medium w instalacji (np. wody, pary, powietrza) i skontrolować parametry pracy układu. Pirometr nie mierzy ciśnienia, więc nie zastąpi manometru w diagnostyce hydraulicznej czy pneumatycznej.
Jak przygotować się do pytań o przyrządy pomiarowe na egzaminie?
Ćwicz rozpoznawanie przyrządów w dwóch krokach: (1) określ, jaką wielkość mierzą (temperatura/ciśnienie/wilgotność), (2) zapamiętaj typowe cechy wyglądu (przyłącze, tarcza, sonda, optyka). Warto porównywać zdjęcia manometru, wakuometru, higrometru i pirometru.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pirometr służy do pomiaru temperatury, zwykle bezdotykowo (na podstawie promieniowania podczerwonego), dlatego na ilustracjach często ma formę "pistoletu" lub przyrządu z optyką/celownikiem.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: "pirometr" (definicja i zastosowanie) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/pirometr;3957927.html (dostęp 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Pirometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp 2026-03-02)
  • Fluke: "Infrared Thermometers (IR Thermometers)" (opis zasady pomiaru IR) – https://www.fluke.com/en-us/learn/blog/temperature/infrared-thermometers (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii/technik pomiarowych (dział: pomiar temperatury)
  • Instrukcje producentów pirometrów (termometrów IR) – zasada działania i ograniczenia
  • Karty katalogowe i zdjęcia porównawcze: manometr vs wakuometr vs higrometr vs pirometr
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego