KWALIFIKACJA BUD11 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Który przyrząd pomiarowy przedstawiony jest na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie pomiarowe, które jest przymiarem do ustalania wysokości faset.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Przymiar do ustalania wysokości faset."
To narzędzie ma charakter specjalistyczny – służy do wyznaczania/ustawiania wysokości fasety (sfazowania) na krawędzi. Kątownik sprawdza prostopadłość, a miary (składana i taśmowa) służą głównie do pomiaru długości.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba rozpoznać przyrząd pomiarowy na podstawie rysunku. Odpowiedź "Przymiar do ustalania wysokości faset." jest właściwa, ponieważ taki przymiar służy do kontrolowania i wyznaczania parametrów fasety (sfazowania) – czyli charakterystycznego ścięcia krawędzi elementu (np. w szalunku lub na elemencie betonowym). W praktyce ułatwia powtarzalne wykonanie jednakowych faset oraz ogranicza ryzyko nierównych krawędzi i odchyleń wymiarowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Kątownik budowlany." służy przede wszystkim do sprawdzania i wyznaczania kąta prostego oraz trasowania linii prostopadłych. Nie jest narzędziem przeznaczonym do ustawiania wysokości fasety, choć bywa mylony ze względu na podobny, "kątowy" kształt.
  • "Miara drewniana składana." jest uniwersalnym przyrządem do pomiaru długości (odcinków), zwykle w pracach ogólnobudowlanych. Nie zapewnia wygodnego i powtarzalnego ustawienia wysokości fasety – do tego stosuje się przymiary/ustawniki dedykowane temu zadaniu.
  • "Przymiar taśmowy." (taśma miernicza) także służy do pomiaru długości, często na większych odcinkach. Nie jest typowym narzędziem do wyznaczania parametrów ścięcia krawędzi; brak mu elementów konstrukcyjnych pozwalających szybko "odłożyć" wymaganą wysokość fasety.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach są dwa narzędzia "do długości" (miara składana i taśmowa) oraz jedno "do kąta" (kątownik), a jedno narzędzie brzmi specjalistycznie, należy zwrócić uwagę na kontekst: faseta to cecha krawędzi, więc zwykle stosuje się przymiar/ustawnik, a nie typową miarę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Faseta to celowe ścięcie (sfazowanie) ostrej krawędzi elementu, aby uzyskać skos zamiast kąta 90°. Zmniejsza ryzyko wyszczerbień, poprawia estetykę i ułatwia rozszalowanie. W praktyce fasety spotyka się m.in. na krawędziach prefabrykatów i elementów monolitycznych.
Przymiar do faset pozwala szybko odłożyć zadaną wysokość ścięcia na krawędzi i kontrolować jej powtarzalność. Zamiast mierzyć każdorazowo długość taśmą, operator przykłada przymiar i otrzymuje stały "wzorzec" wysokości fasety, co ogranicza błędy i przyspiesza pracę.
Taśma miernicza jest dobra do pomiaru odległości, ale słaba do powtarzalnego "odkładania" tej samej wysokości fasety na wielu krawędziach. Łatwo o przesunięcie zaczepu i błąd odczytu. Przymiar specjalistyczny działa jak szablon, więc daje większą powtarzalność i kontrolę jakości.
Miara składana to sztywne, segmentowe przymiarowe "linijki" składane, zwykle wygodne do krótkich pomiarów i przenoszenia wymiaru. Przymiar taśmowy to zwijana taśma do pomiaru dłuższych odcinków i obwodów. Oba narzędzia mierzą długość, ale różnią się konstrukcją i typowym zastosowaniem.
Kątownik stosuje się do wyznaczania i kontroli kąta prostego, trasowania prostopadłych linii oraz sprawdzania naroży elementów (np. deskowań, szalunków, form). Jest przydatny przy pracach ciesielskich i montażowych, ale nie jest narzędziem typowo przeznaczonym do ustawiania wysokości fasety.
Najczęściej używa się taśm mierniczych, miar składanych, poziomic, łat, kątowników oraz w razie potrzeby przymiarów specjalistycznych (np. do otuliny czy faset). Dobór zależy od tego, czy sprawdzasz długość, pion/poziom, prostopadłość czy powtarzalność detalu wykończeniowego.
Najczęstsza pułapka to kierowanie się tylko ogólnym kształtem i wybieranie znanego narzędzia (np. kątownika) bez analizy przeznaczenia. Drugi błąd to automatyczne wskazywanie taśmy mierniczej, bo "mierzy wszystko". Warto szukać cech wskazujących na funkcję specjalistyczną.
Ćwicz na zdjęciach i rysunkach: najpierw nazwij narzędzie, potem dopasuj do niego zastosowanie. Twórz fiszki: nazwa → funkcja → typowe miejsce użycia. Dobrą metodą jest porównywanie podobnych narzędzi (np. kątownik vs przymiar) i wypisanie 2–3 cech różnicujących.
Nie. Estetyka jest ważna, ale fasety mają też funkcję praktyczną: ograniczają wykruszanie ostrych krawędzi, poprawiają odporność na uszkodzenia transportowe i montażowe oraz ułatwiają rozszalowanie. W zależności od elementu mogą też wspierać uzyskanie wymaganego wykończenia powierzchni.
Najprościej porównać fasetę z ustalonym wzorcem: przymiarem do faset lub szablonem o wymaganych wymiarach. Kontroluj powtarzalność na kilku odcinkach krawędzi i zwracaj uwagę na ciągłość skosu. Dodatkowo sprawdź, czy nie ma wyszczerbień i lokalnych "schodków".
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "Przymiar do ustalania wysokości faset."To narzędzie ma charakter specjalistyczny – służy do wyznaczania/ustawiania wysokości fasety (sfazowania) na krawędzi."

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi pomiarowych (katalogi i karty produktów przymiarów oraz miar)
  • Podręczniki i poradniki z zakresu robót betoniarskich i zbrojarskich (dział: narzędzia i kontrola wymiarów)
  • Materiały szkoleniowe BHP i organizacji robót dotyczące kontroli jakości wykonania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego