KWALIFIKACJA TKO3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
Który przyrząd przeznaczony jest do mierzenia zużycia główki szyny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie główki szyny ocenia się przez pomiar jej profilu (kształtu/ubytków) w przekroju, dlatego właściwym przyrządem jest profilomierz. Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości: drogomierz mierzy drogę, toromierz kontroluje wybrane wymiary geometrii toru, a strzałkomierz służy do pomiaru ugięć/strzałek.

Pełne wyjaśnienie:

"Główka szyny" to część szyny, po której toczy się koło. W trakcie eksploatacji ulega ona zużyciu (np. ścieraniu i zmianie kształtu), a w skrajnych przypadkach mogą pojawiać się wady, które pogarszają współpracę koło–szyna. Aby obiektywnie ocenić stan główki, wykonuje się pomiar profilu, czyli sprawdza, jak aktualny kształt główki odbiega od kształtu wymaganego/nominalnego.

Do takiego zadania służy profilomierz – przyrząd przeznaczony do odwzorowania i/lub pomiaru profilu (zarysu) elementu, w tym profilu główki szyny. Dzięki niemu można określić stopień i charakter zużycia oraz udokumentować wyniki w ramach przeglądów utrzymaniowych.

  • Drogomierz nie jest właściwy, bo służy do pomiaru przebytej drogi/odległości (np. w pojeździe lub w pomiarach terenowych), a nie do oceny kształtu przekroju główki szyny.
  • Toromierz dotyczy pomiarów parametrów toru (geometrii toru lub wybranych wymiarów związanych z torem), a pytanie dotyczy konkretnie zużycia elementu szyny, nie geometrii toru jako układu.
  • Strzałkomierz kojarzy się z pomiarem ugięcia/strzałki (np. odkształceń), więc nie odpowiada celowi: nie mierzy profilu główki szyny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "zużycie" elementu o określonym kształcie (np. główka szyny), zwykle chodzi o przyrząd do pomiaru zarysu/profilu. Natomiast przyrządy z członem "-mierz" związanym z torem lub drogą częściej dotyczą geometrii, odległości albo przemieszczeń, a nie samego profilu przekroju elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Profilomierz to przyrząd do odwzorowania lub pomiaru profilu (zarysu) elementu. W drogach kolejowych wykorzystuje się go m.in. do oceny profilu główki szyny, aby stwierdzić stopień zużycia i porównać go z wymaganym kształtem.
Jeśli w treści jest "główka szyny", pytanie dotyczy elementu szyny (jej kształtu i ubytków). Geometria toru dotyczy układu dwóch szyn w przestrzeni (np. wymiary toru, położenie). Słowo "zużycie" najczęściej kieruje na pomiar profilu, czyli profilomierz.
Toromierz jest kojarzony z kontrolą parametrów toru (wymiarów/ustawienia związanych z torem). Zużycie główki szyny to zmiana kształtu przekroju samej szyny, więc wymaga przyrządu do profilu. Stąd poprawnym wyborem jest profilomierz, a nie toromierz.
To zmiana kształtu i wymiarów części szyny, po której toczy się koło. W praktyce oznacza to ścieranie powierzchni tocznej i boków główki, co może wpływać na komfort jazdy, hałas i bezpieczeństwo. Zużycie ocenia się pomiarami profilu oraz analizą trendów w czasie.
Najczęstszy błąd to wybór przyrządu po skojarzeniu z nazwą (np. "toromierz", bo brzmi kolejowo), bez dopasowania do mierzonej wielkości. Drugi błąd to pominięcie kluczowego fragmentu pytania (np. "główki szyny") i odpowiadanie jak do zadania o geometrii toru.
Pomiar profilu służy do planowania prac utrzymaniowych: szlifowania szyn, oceny potrzeby wymiany szyny oraz dokumentowania stanu nawierzchni. Pozwala też wykrywać nietypowe zużycie, które może wskazywać na problemy eksploatacyjne (np. w łukach) lub błędy w utrzymaniu.
Pomiary wykonuje się w ramach cyklicznych przeglądów i diagnostyki toru oraz wtedy, gdy obserwuje się pogorszenie parametrów eksploatacyjnych (np. wzrost hałasu, drgania, przyspieszone zużycie). Częstotliwość zależy od obciążenia linii, prędkości i warunków eksploatacji.
Tak, ale do innych celów niż zużycie szyny. Drogomierz może służyć do pomiaru przebytej odległości lub długości odcinka w pracach terenowych i ewidencyjnych. Nie mierzy jednak profilu ani ubytków główki szyny, więc nie jest właściwą odpowiedzią w tym typie pytania.
Strzałkomierz wiąże się z pomiarem ugięcia/strzałki (odchyłki, wygięcia), a nie z odwzorowaniem kształtu przekroju. Przyrządy do profilu służą do "zebrania zarysu" powierzchni/kształtu. Gdy pytanie mówi o zużyciu główki szyny, szukaj przyrządu do profilu.
Ucz się parametrami, nie nazwami: dopasuj przyrząd do mierzonej wielkości (profil, odległość, geometria, ugięcie). Zrób własną tabelę: "co mierzy" i "gdzie stosuje się". Na egzaminie czytaj dokładnie rzeczownik w dopełniaczu, np. "główki szyny".
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zużycie główki szyny ocenia się przez pomiar jej profilu (kształtu/ubytków) w przekroju, dlatego właściwym przyrządem jest profilomierz."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu diagnostyki i utrzymania nawierzchni kolejowej (dział: zużycie szyn i pomiary profilu)
  • Instrukcje i materiały szkoleniowe zarządcy infrastruktury dotyczące pomiarów i oceny stanu szyn
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji związanych z drogami kolejowymi: rozdziały o przyrządach pomiarowych w torze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego