KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 37.
Który rodzaj pompy przedstawia rysunek?
Ilustracja przedstawia pompę wirową odśrodkową jednostopniową, co jest zgodne z odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa wirowa odśrodkowa jednostopniowa ma jeden stopień sprężania, czyli zasadniczo jeden wirnik pracujący w jednym korpusie. Na rysunku tego typu zwykle widać wirnik oraz korpus spiralny/dyfuzor, bez układu cylindrów, tłoków i zaworów typowych dla pompy tłokowej oraz bez szeregu kolejnych stopni.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie typu pompy na rysunku polega na wychwyceniu cech konstrukcyjnych, które odróżniają pompy wirowe od wyporowych oraz wskazują liczbę stopni.

  • Pompa wirowa odśrodkowa jednostopniowa pracuje dzięki wirnikowi, który nadaje cieczy energię kinetyczną, a korpus (np. spiralny lub dyfuzor) zamienia ją na ciśnienie. "Jednostopniowa" oznacza, że w torze przepływu występuje jeden stopień – typowo jeden wirnik i jedna sekcja sprężania.
  • Pompa wirowa odśrodkowa wielostopniowa ma kilka stopni połączonych szeregowo, więc na przekroju/rysunku zwykle widać kilka wirników lub kilka powtarzalnych sekcji, co umożliwia uzyskanie większego ciśnienia.
  • Pompa tłokowa jednostronna jest pompą wyporową: kluczowe są cylinder, tłok oraz zawory ssawne i tłoczne. Na rysunku dominują elementy ruchu posuwisto-zwrotnego, a nie wirnik w korpusie przepływowym.
  • Pompa tłokowa z tłokiem wirującym (w ujęciu ogólnym: rozwiązania wyporowe o ruchu obrotowym elementu roboczego) również nie będzie przedstawiała klasycznego układu wirnik–korpus spiralny charakterystycznego dla pompy odśrodkowej; spodziewane są komory robocze i element wyporowy zamiast typowego wirnika odśrodkowego.

W praktyce egzaminacyjnej najczęstsze pomyłki wynikają z nieuwzględnienia liczby stopni: jeśli na rysunku nie widać szeregu identycznych sekcji, a jedynie pojedynczy układ przepływowy z wirnikiem, właściwa jest identyfikacja jako odśrodkowa jednostopniowa. Dodatkowo brak cylindra, tłoka i zaworów wskazuje, że nie jest to pompa tłokowa.

Wskazówka: szukaj na rysunku elementu, który "napędza" ciecz: wirnik (pompa wirowa) albo tłok/cylinder i zawory (pompa wyporowa). Następnie oceń, czy widać jeden czy wiele powtarzalnych stopni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pompa wirowa, w której ciecz jest rozpędzana przez jeden wirnik, a następnie w korpusie (spiralnym lub z dyfuzorem) następuje wzrost ciśnienia. "Jednostopniowa" oznacza jeden stopień sprężania, bez szeregu kolejnych wirników/sekcji.
Najczęściej po powtarzalnych stopniach: na przekroju widać kilka wirników lub kilka identycznych sekcji ułożonych szeregowo wzdłuż osi. Taki układ służy do uzyskania większego ciśnienia niż w konstrukcji jednostopniowej.
Pompa tłokowa jest wyporowa, więc kluczowe są cylinder, tłok oraz zawory ssawne i tłoczne sterujące przepływem. Pompa odśrodkowa ma typowy układ wirnik + korpus przepływowy bez zaworów tłokowych i bez ruchu posuwisto-zwrotnego.
Typowo zobaczysz wirnik (łopatkowy), króciec ssawny i tłoczny oraz korpus spiralny lub dyfuzor kierujący przepływem. Na rysunku zwykle brak cylindra i zaworów, które są charakterystyczne dla pomp wyporowych.
W praktyce szkolnej "pompa wirowa" obejmuje pompy, które przekazują energię cieczy przez element wirujący (np. odśrodkowe). Na egzaminie i tak trzeba potwierdzić to na rysunku: obecność wirnika i układu przepływowego, a brak tłoka/cylindra i zaworów.
Gdy potrzebne jest wyższe ciśnienie (większa wysokość podnoszenia) przy danym przepływie, często stosuje się konstrukcję wielostopniową. Kolejne stopnie sumują przyrosty energii, co jest trudniejsze do uzyskania w pojedynczym stopniu bez zwiększania gabarytów.
Częste są pomyłki: jednostopniowa vs wielostopniowa (nieuwaga na liczbę sekcji), oraz wirowa vs tłokowa (ignorowanie obecności zaworów i cylindra). Pomaga sprawdzenie, co jest elementem roboczym: wirnik czy tłok.
"Stopień" to pojedynczy etap przekazywania energii cieczy, zwykle realizowany przez jeden wirnik i odpowiadający mu układ kierowniczy/korpus. W pompie wielostopniowej stopnie są połączone szeregowo, aby zwiększyć końcowe ciśnienie.
Ćwicz na przekrojach i zdjęciach: rozpoznawaj wirnik, korpus spiralny/dyfuzor, a w pompach wyporowych tłok i zawory. Rób krótką checklistę: typ (wirowa/wyporowa) → liczba stopni → elementy charakterystyczne.
Zwykle nie. W takich pytaniach liczą się cechy konstrukcyjne widoczne na rysunku (np. wirnik i układ przepływu albo cylinder z tłokiem). Parametry jak wydajność czy ciśnienie pomagają w doborze, ale nie są konieczne do identyfikacji typu.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pompa wirowa odśrodkowa jednostopniowa ma jeden stopień sprężania, czyli zasadniczo jeden wirnik pracujący w jednym korpusie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pompa odśrodkowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_od%C5%9Brodkowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pompa tłokowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_t%C5%82okowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Engineering ToolBox: "Centrifugal Pumps" — https://www.engineeringtoolbox.com/centrifugal-pumps-d_634.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw maszyn przepływowych i wyporowych (pompy)
  • Katalogi producentów pomp z przekrojami i opisem budowy (sekcje: centrifugal pump / piston pump)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszynowego (przekroje, oznaczenia elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego