KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 5.
Który rodzaj źródła światła przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia żarówkę halogenową o podłużnym kształcie, która jest typowym źródłem światła żarowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Żarowe." jest właściwa, gdy na ilustracji widać typowe cechy żarówki: szklaną bańkę z widocznym żarnikiem (drutem wolframowym) i klasyczny trzonek.
Źródła półprzewodnikowe (LED) oraz wyładowcze mają inną budowę i zwykle nie pokazują żarnika.

Pełne wyjaśnienie:

Źródła światła dzieli się m.in. na żarowe, półprzewodnikowe oraz wyładowcze. W pytaniu należy rozpoznać technologię na podstawie wyglądu pokazanego na ilustracji.

Odpowiedź "Żarowe." jest poprawna, jeśli widoczna jest klasyczna konstrukcja żarówki: szklana bańka, trzonek oraz żarnik (cienki drut/spirala, który nagrzewa się i świeci). To najbardziej charakterystyczny element odróżniający źródła żarowe od pozostałych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiej ilustracji?

  • "Półprzewodnikowe." dotyczy źródeł LED. W typowych lampach LED nie występuje żarnik; zamiast tego są diody (często ukryte pod kloszem/dyfuzorem) oraz elementy układu zasilającego. Nawet jeśli lampa LED ma kształt "bańki", jej wnętrze nie przypomina żarówki z żarnikiem.
  • "Wyładowcze niskoprężne." (np. świetlówki) zwykle mają rurę jarzeniową i elementy związane z pracą wyładowania, a ich forma jest najczęściej rurowa lub kompaktowa, bez klasycznego żarnika w bańce jak w żarówce.
  • "Wyładowcze wysokoprężne." (np. sodowe/metalohalogenkowe) mają palnik i inną, często masywniejszą konstrukcję. Charakterystyczne są elementy palnika oraz inne kształty bańki i wnętrza niż w źródłach żarowych.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na ilustracji elementu "aktywnie świecącego". Jeśli jest to wyraźny żarnik – wybierasz źródło żarowe. Jeśli widać rurę lub palnik – rozważ wyładowcze. Jeśli widać diody/płytki lub typową konstrukcję LED – wybierasz półprzewodnikowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Źródło żarowe świeci dzięki rozgrzaniu żarnika (najczęściej wolframowego) do wysokiej temperatury w szklanej bańce. Charakterystyczne elementy to bańka, trzonek i widoczny żarnik. To klasyczna "żarówka" spotykana w starszych instalacjach.
Najpewniejsza cecha to żarnik: cienki drut/spirala wewnątrz szklanej bańki. Często widać też przewody doprowadzające i klasyczny trzonek. Jeśli zamiast żarnika widać diody lub płytki, zwykle nie jest to źródło żarowe.
Źródło półprzewodnikowe (LED) świeci w wyniku zjawisk w półprzewodniku, a nie przez rozgrzany drut. Zwykle nie ma żarnika; zamiast tego są diody, radiator i często układ zasilający. Żarowe ma żarnik w bańce i świeci głównie dzięki temperaturze.
"Wyładowcza niskoprężna" oznacza, że światło powstaje w gazie przy stosunkowo niskim ciśnieniu (typowy przykład to świetlówka). Konstrukcyjnie częsta jest forma rurowa lub kompaktowa, bez klasycznego żarnika jak w żarówce (choć mogą występować elektrody).
"Wyładowcza wysokoprężna" to lampa, w której wyładowanie zachodzi w palniku przy wyższym ciśnieniu. Z zewnątrz często widać inną budowę wnętrza niż w żarówce: palnik, dodatkową osłonę i elementy konstrukcyjne typowe dla HID. Zwykle wymaga odpowiedniego osprzętu.
Bo wiele lamp LED ma kształt podobny do żarówek (bańka i trzonek), więc łatwo zadziała skojarzenie. Na egzaminie warto szukać elementu rozpoznawczego: żarnika w żarówce albo diod/układu i radiatora w LED. Sama "bańka" nie przesądza o technologii.
Typowe sygnały LED to brak żarnika, obecność płytek z diodami, żółte "kropki"/paski diod, radiator (metalowa część odprowadzająca ciepło) oraz często mleczny dyfuzor zasłaniający wnętrze. Żarówka zwykle pokazuje wyraźny drucik/spiralę żarnika.
Podczas serwisu i modernizacji oświetlenia: dobór właściwego zamiennika, sprawdzenie kompatybilności z oprawą, identyfikacja osprzętu (np. zasilacz LED, statecznik, zapłonnik) oraz diagnostyka usterek. Zły dobór technologii może powodować migotanie lub brak zapłonu.
Często myli się niskoprężne z wysokoprężnymi, bo obie są "wyładowcze". Uczniowie patrzą na kształt bańki zamiast na element wewnętrzny (rura jarzeniowa vs palnik). Pomaga zapamiętanie: świetlówka = rura (zwykle niskie ciśnienie), HID = palnik (wyższe ciśnienie).
Zrób krótką "ściągę wizualną" z 4 grup: żarowe, LED, świetlówki, HID. Do każdej dopisz 2–3 cechy konstrukcji, które widać na zdjęciu. Ćwicz na fotografiach opraw i źródeł z kart katalogowych producentów, zwracając uwagę na wnętrze lampy.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Żarówka" https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBar%C3%B3wka (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) – "Dioda elektroluminescencyjna" https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioda_elektroluminescencyjna (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL) – "Lampa wyładowcza" https://pl.wikipedia.org/wiki/Lampa_wy%C5%82adowcza (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw techniki świetlnej dla elektryków
  • Karty katalogowe producentów źródeł światła (żarówki, LED, świetlówki, HID)
  • Materiały szkolne z działu "instalacje oświetleniowe" (budowa i rodzaje lamp)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego