KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 28.
Który rysunek przedstawia ubytek próchnicowy klasy I?
Ilustracja przedstawia cztery rysunki zębów z oznaczeniami ubytków próchnicowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubytek próchnicowy klasy I dotyczy dołków i bruzd, najczęściej na powierzchniach żujących zębów trzonowych i przedtrzonowych (oraz wybranych dołków na powierzchniach podniebiennych/językowych). Poprawny jest więc rysunek pokazujący zmianę zlokalizowaną w bruzdach/dołkach, a nie na powierzchniach stycznych czy przyszyjkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Ubytek próchnicowy klasy I (w klasyfikacji używanej w stomatologii zachowawczej) rozpoznaje się przede wszystkim po lokalizacji, a nie po rozmiarze. Typowym miejscem są dołki i bruzdy: najczęściej powierzchnie żujące zębów przedtrzonowych i trzonowych, czyli obszary anatomicznych zagłębień, w których łatwo zalega płytka bakteryjna i trudniej o samooczyszczanie.

W praktyce egzaminacyjnej schemat/rysunek dla klasy I przedstawia zwykle zmianę umiejscowioną centralnie na powierzchni żującej (w obrębie bruzdy lub dołka), bez dominującego zajęcia powierzchni stycznych i bez typowego położenia przyszyjkowego.

  • Dlaczego właściwa odpowiedź jest poprawna?
    Wybrany rysunek odpowiada klasie I, jeżeli pokazuje ubytek w obrębie dołków/bruzd (np. w centralnej części powierzchni żującej zęba bocznego).
  • Dlaczego pozostałe rysunki mogą być błędne?
    Jeżeli rysunek przedstawia zmianę na powierzchni stycznej zęba bocznego, to bardziej pasuje do ubytku klasy II. Jeśli zmiana jest na powierzchni przyszyjkowej po stronie policzkowej lub językowej, może odpowiadać klasie V. Gdy zmiana dotyczy powierzchni stycznych zębów przednich (często bez brzegu siecznego), będzie to typowe dla klasy III.

Wskazówka do rozwiązywania zadań z rysunkami: najpierw nazwij powierzchnię zęba (żująca, styczna, przyszyjkowa), a dopiero potem dopasuj klasę. To ogranicza pomyłki wynikające z "wrażenia", że ubytek jest po prostu duży lub mały.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ubytek próchnicowy klasy I to zmiana zlokalizowana głównie w dołkach i bruzdach. Najczęściej dotyczy to powierzchni żujących zębów bocznych, gdzie anatomiczne zagłębienia sprzyjają retencji płytki i rozwojowi próchnicy.
Najczęściej na powierzchniach żujących przedtrzonowców i trzonowców, w obrębie bruzd i dołków. Może też dotyczyć wybranych dołków na powierzchniach językowych/podniebiennych, jeśli są głębokie i trudne do oczyszczania.
Klasa I leży w bruzdach/dołkach (zwykle centralnie na powierzchni żującej). Klasa II obejmuje powierzchnie styczne zębów bocznych – na rysunku ubytek jest "między zębami" lub w okolicy stycznej z dojściem od strony żującej.
Bruzdy i dołki mają złożoną anatomię, co utrudnia ich doczyszczanie szczoteczką. Łatwo gromadzi się tam płytka bakteryjna, a środowisko sprzyja demineralizacji. Dlatego profilaktyka (np. lakowanie) jest szczególnie istotna w tych miejscach.
Tak, lakowanie jest ukierunkowane właśnie na powierzchnie żujące zębów bocznych i ma na celu uszczelnienie bruzd. Ogranicza retencję płytki i ułatwia higienę, co zmniejsza ryzyko rozwoju próchnicy w typowych miejscach klasy I.
Najczęstszy błąd to skupienie się na wielkości ubytku zamiast na jego położeniu. Uczniowie mylą też powierzchnię żującą z powierzchnią styczną i wybierają schemat odpowiadający klasie II, bo "dotyczy zęba trzonowego", choć lokalizacja jest międzyzębowa.
Zwykle nie. Ubytek przyszyjkowy na gładkich powierzchniach policzkowych lub językowych typowo odpowiada innej klasie niż I. Klasa I jest związana z dołkami i bruzdami, a nie z gładkimi powierzchniami w okolicy szyjki zęba.
Klasyfikacja pomaga w opisie lokalizacji zmian, edukacji pacjenta i planowaniu profilaktyki. Dla klasy I kluczowe jest wzmacnianie higieny powierzchni żujących, instruktaż szczotkowania oraz kwalifikacja do zabiegów profilaktycznych bruzd.
Na rysunku ubytek w bruzdzie zwykle jest zaznaczony w centralnej części powierzchni żującej, w linii bruzdy lub w dołku. Nie dominuje w okolicy stycznej z sąsiednim zębem i nie leży przy dziąśle, jak w ubytkach przyszyjkowych.
Ucz się według klucza: powierzchnia zęba → klasa. Ćwicz rozpoznawanie: bruzdy/dołki (I), styczne zębów bocznych (II), styczne zębów przednich (III/IV), przyszyjkowe (V). Rozwiązuj zadania ze schematami i podpisuj powierzchnie.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że ubytek próchnicowy klasy I dotyczy dołków i bruzd, najczęściej na powierzchniach żujących zębów trzonowych i przedtrzonowych (oraz wybranych dołków na powierzchniach podniebiennych/językowych).

Źródła:

  • Sturdevant's Art and Science of Operative Dentistry, rozdziały dotyczące klasyfikacji ubytków i lokalizacji zmian próchnicowych (podręcznik akademicki).
  • Mount G.J., Hume W.R., Preservation and Restoration of Tooth Structure, część dotycząca lokalizacji ubytków i diagnostyki zmian w bruzdach/dołkach (podręcznik).

Materiały:

  • Podręcznik stomatologii zachowawczej (rozdział: próchnica i klasyfikacja ubytków)
  • Atlas anatomii zębów z opisem bruzd i dołków na powierzchniach żujących
  • Materiały szkoleniowe z profilaktyki próchnicy bruzd (lakowanie, ocena bruzd)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego