KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 12.
Który schemat przedstawia układ do pomiaru rezystancji metodą techniczną z poprawnie mierzonym prądem?
Ilustracja przedstawia cztery schematy elektryczne, które mogą być częścią egzaminu zawodowego dla technika energetyka,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie technicznej rezystancję wyznacza się z R=U/I.
Jeśli ma być poprawnie mierzony prąd badanego rezystora, amperomierz musi mierzyć prąd płynący przez ten rezystor, a prąd woltomierza nie może zawyżać wskazania. Taki układ przedstawia "Schemat 1.".

Pełne wyjaśnienie:

W metodzie technicznej pomiaru rezystancji korzysta się z zależności R = U / I, gdzie U to napięcie na badanym elemencie, a I to prąd przez ten element. Ponieważ mierniki nie są idealne (mają rezystancje wewnętrzne), sposób ich włączenia decyduje o tym, która wielkość będzie mierzona "poprawnie" (tj. możliwie najbliżej wartości rzeczywistej dla badanego rezystora), a gdzie pojawi się błąd metody.

Określenie "z poprawnie mierzonym prądem" oznacza, że wskazanie amperomierza ma odpowiadać prądowi płynącemu przez badany rezystor, a nie sumie prądów w kilku gałęziach.

  • Odpowiedź "Schemat 1." uznaje się za poprawną, gdy amperomierz jest włączony tak, aby mierzył prąd badanego rezystora, a ewentualny prąd pobierany przez woltomierz nie przechodził przez amperomierz (nie zawyżał wskazania I). Wtedy prąd jest mierzony właściwie, a błąd metody dotyczy głównie napięcia (np. spadku na amperomierzu, zależnie od wariantu).
  • Odpowiedź "Schemat 2." jest błędna, jeśli w tym wariancie amperomierz obejmuje również prąd płynący przez woltomierz. Woltomierz ma skończoną rezystancję, więc pobiera pewien prąd, przez co amperomierz wskazuje wartość większą niż prąd samego rezystora.
  • Odpowiedź "Schemat 3." jest błędna, gdy układ powoduje, że mierzony prąd nie jest prądem badanego elementu (np. miernik jest w gałęzi, która obejmuje dodatkowe elementy lub omija część obwodu). Taki błąd wynika z niewłaściwego miejsca włączenia amperomierza.
  • Odpowiedź "Schemat 4." jest błędna, jeśli w tym połączeniu woltomierz i amperomierz są podłączone w sposób prowadzący do istotnego błędu metody (np. prąd woltomierza doliczany do wskazania I albo napięcie mierzone nie odpowiada napięciu na samym rezystorze).

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: "poprawnie mierzony prąd" oznacza, że amperomierz nie może "widzieć" prądu woltomierza. Dopiero potem analizuje się, gdzie powstaje błąd napięciowy i kiedy dany wariant jest korzystniejszy (np. dla małych lub dużych rezystancji).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób wyznaczania rezystancji z pomiaru napięcia i prądu: R=U/I. Zamiast omomierza używa się woltomierza i amperomierza, a poprawność zależy od tego, jak mierniki są włączone i jaki błąd wprowadza ich rezystancja wewnętrzna.
Szukaj połączenia, w którym amperomierz mierzy prąd płynący przez badany rezystor, a nie sumę prądów w kilku gałęziach. Kluczowe jest, aby prąd pobierany przez woltomierz nie przechodził przez amperomierz, bo wtedy I byłoby zawyżone.
Woltomierz ma dużą, ale skończoną rezystancję, więc pobiera pewien prąd. Jeżeli jest włączony tak, że ten prąd płynie przez amperomierz, to amperomierz pokaże prąd większy niż prąd badanego rezystora. To typowy błąd metody w układach A–V.
Na poziomie intuicyjnym tak, ale w zadaniach o "poprawnie mierzonym prądzie/napięciu" właśnie chodzi o to, że mierniki nie są idealne. Rezystancja wewnętrzna amperomierza i woltomierza wpływa na to, co faktycznie mierzymy, więc dobór wariantu połączeń ma znaczenie.
Najczęściej spotyka się wariant, w którym "poprawnie" jest mierzone napięcie na rezystorze oraz wariant, w którym "poprawnie" jest mierzony prąd rezystora. Różnią się tym, czy woltomierz obejmuje sam rezystor, czy rezystor razem z amperomierzem.
Gdy zależy Ci na tym, aby wskazanie amperomierza odpowiadało prądowi badanego elementu. W praktyce wybór wariantu zależy też od wartości rezystancji (mała/duża) i tego, czy bardziej przeszkadza spadek napięcia na amperomierzu, czy prąd pobierany przez woltomierz.
Najczęstsze są: mylenie "poprawnie mierzony prąd" z "poprawnie mierzone napięcie", nieuwzględnianie prądu woltomierza oraz ocenianie schematu "na skróty" bez prześledzenia, którędy płynie prąd. Pomaga narysowanie gałęzi i zaznaczenie prądów.
Prześledź obwód: jeśli istnieje gałąź równoległa (np. woltomierz), upewnij się, czy jej prąd przechodzi przez amperomierz. Jeśli tak, wskazanie I obejmuje prąd dodatkowy. Jeśli nie, amperomierz jest w torze badanego elementu i prąd jest mierzony właściwie.
Oznacza, że wartość prądu użyta potem do obliczenia R=U/I ma być możliwie równa prądowi płynącemu przez badany rezystor. Nie chodzi o to, że wynik końcowy rezystancji jest idealny, tylko o to, która wielkość (U czy I) jest najmniej obciążona błędem metody.
Ćwicz rozpoznawanie dwóch wariantów metody technicznej: "poprawny prąd" i "poprawne napięcie". Zawsze analizuj: gdzie jest amperomierz (szeregowo) i co obejmuje woltomierz (równolegle). Dodatkowo zapamiętaj, jaki błąd wnosi prąd woltomierza i spadek na amperomierzu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 25% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Taki układ przedstawia "Schemat 1."."

Materiały:

  • Podręcznik/opracowanie z działu: pomiary elektryczne w obwodach prądu stałego (metoda techniczna, warianty układu A–V)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z pomiarów rezystancji metodą woltomierza i amperomierza
  • Instrukcje stanowiskowe do ćwiczeń laboratoryjnych z metrologii elektrycznej (omomierz vs metoda techniczna)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego