KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2021 (test 3)

PYTANIE NR 19.
Który silnik o nominalnym ciśnieniu sprężania 30 barów można uznać za sprawny, jeżeli spadek ciśnienia na żadnym cylindrze nie może być większy niż 20% ciśnienia nominalnego?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami ciśnienia sprężania w barach dla czterech różnych silników, każdy z czterema
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dopuszczalny spadek ciśnienia na cylindrze wynosi 20% z 30 bar, czyli 6 bar.
Minimalna wartość na każdym cylindrze to więc 30 − 6 = 24 bar. Silnik można uznać za sprawny tylko wtedy, gdy na żadnym cylindrze nie ma wyniku poniżej 24 bar; ten warunek spełnia "Silnik 3".

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano ciśnienie nominalne sprężania: 30 bar oraz warunek sprawności: spadek na żadnym cylindrze nie może być większy niż 20% wartości nominalnej. Oznacza to, że każdy cylinder musi osiągnąć co najmniej 80% ciśnienia nominalnego.

Krok 1: obliczenie dopuszczalnego spadku
20% z 30 bar = 0,20 × 30 = 6 bar.

Krok 2: wyznaczenie progu minimalnego
Minimalne dopuszczalne ciśnienie sprężania na cylindrze: 30 − 6 = 24 bar (czyli 80% nominalnego).

Krok 3: ocena silników
Żeby silnik był uznany za sprawny w rozumieniu pytania, żaden cylinder nie może mieć wyniku poniżej 24 bar. To ważne sformułowanie: nie wystarczy, że większość cylindrów mieści się w normie — jeden cylinder poniżej progu dyskwalifikuje cały silnik w tym kryterium.

Poprawna jest odpowiedź "Silnik 3", ponieważ tylko dla niego wszystkie odczyty ciśnienia sprężania na poszczególnych cylindrach spełniają warunek ≥ 24 bar.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Silnik 1" nie spełnia warunku, jeżeli choć jeden cylinder ma wynik poniżej 24 bar — wtedy spadek przekracza dopuszczalne 20%.
  • "Silnik 2" jest błędny z tego samego powodu: wystarczy pojedynczy cylinder z ciśnieniem < 24 bar, aby uznać silnik za niesprawny według kryterium zadania.
  • "Silnik 4" także odpada, jeśli na którymkolwiek cylindrze spadek jest większy niż 6 bar względem 30 bar (czyli wynik jest < 24 bar).

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z tolerancją procentową najpierw policz próg (tu: 24 bar), a dopiero potem porównuj odczyty. Zwróć uwagę na słowa "na żadnym cylindrze" — to typowa pułapka, która wymusza sprawdzenie wszystkich wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najpierw policz procent z wartości nominalnej, a potem odejmij od nominalnej.

Przykład: 20% z 30 bar = 0,20 × 30 = 6 bar. Minimalny wynik na cylindrze to 30 − 6 = 24 bar (czyli 80% nominalnego).

Silnik pracuje poprawnie tylko wtedy, gdy wszystkie cylindry mają zbliżone warunki spalania. Jeden cylinder z niskim sprężaniem może powodować trudny rozruch, spadek mocy, nierówną pracę i dymienie, nawet jeśli pozostałe cylindry są w normie.
To wartość odniesienia (wzorcowa) podana przez zadanie lub producenta. Na jej podstawie wyznacza się dopuszczalną tolerancję. W praktyce nominalna wartość może zależeć od typu silnika, stopnia sprężania i warunków pomiaru.

Minimalny wynik to 80% wartości nominalnej.

30 bar × 0,80 = 24 bar. Równoważnie: 20% z 30 bar to 6 bar, więc 30 − 6 = 24 bar. Każdy cylinder musi mieć co najmniej 24 bar.

Nie. Spadek względem nominalnego porównuje każdy cylinder do wartości 30 bar (tu: próg 24 bar). Różnica między cylindrami porównuje cylindry między sobą. W zadaniu podano kryterium względem nominalnego, więc kluczowe jest minimum 24 bar na każdym cylindrze.
Najczęściej przy objawach takich jak: trudny rozruch, spadek mocy, nierówna praca, zwiększone zużycie oleju lub dymienie. W praktyce serwisowej robi się go też przed zakupem używanego ciągnika albo po remoncie głowicy/silnika.
Typowe przyczyny to zużyte pierścienie tłokowe, nieszczelne zawory (wypalone gniazda, zły luz), uszkodzona uszczelka pod głowicą lub zużycie cylindra/tłoka. Czasem wpływ mają też błędy pomiaru, np. zbyt wolne obroty rozrusznika.
Przy nominale 30 bar i limicie 20% minimalny próg to 24 bar. Wynik 23 bar oznacza spadek 7 bar, czyli ponad 20%. Jeśli warunek brzmi "na żadnym cylindrze", to taki silnik nie spełnia kryterium sprawności z zadania.
Najczęstsze to: odjęcie 20 zamiast 20%, pomylenie 20% z 2% albo obliczenie progu tylko dla jednego cylindra. Druga pułapka to zignorowanie sformułowania "na żadnym cylindrze" i wybór silnika, w którym większość wartości wygląda dobrze.
Najpierw policz próg minimalny (tu 24 bar), a potem szukaj najsłabszego cylindra w każdym silniku. Jeśli choć jedna wartość jest poniżej progu, skreśl ten silnik. To szybciej niż analizowanie średnich lub "ładnych" wyników.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dopuszczalny spadek ciśnienia na cylindrze wynosi 20% z 30 bar, czyli 6 bar.Minimalna wartość na każdym cylindrze to więc 30 − 6 = 24 bar."

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Bosch Automotive Handbook", rozdział dotyczący silników spalinowych i diagnostyki (compression pressure/compression test), wydanie anglojęzyczne (różne edycje).
  • John B. Heywood, "Internal Combustion Engine Fundamentals", McGraw-Hill, rozdziały o sprężaniu i podstawach procesów w cylindrze.

Materiały:

  • Podręczniki diagnostyki silników spalinowych (rozdziały o pomiarze sprężania)
  • Instrukcje obsługi/DTR producentów ciągników i silników (procedura pomiaru sprężania)
  • Materiał szkoleniowy o interpretacji wyników: różnice między cylindrami, próba olejowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego