KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 32.
Który sposób sypania pryzmy zwałowiska przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z techniką górnictwa odkrywkowego, a dokładniej z metodą sypania pryzmy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sposób "podpoziomowo z zastosowaniem przedzwału" rozpoznaje się po tym, że odkładanie odbywa się w układzie podpoziomowym, a przed właściwym zwałem formuje się dodatkowy element (przedzwał), który pełni rolę pomocniczą przy kształtowaniu pryzmy i stoku zwałowiska. To odróżnia go od wariantów "na stok" oraz od metod nadpoziomowych.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba rozpoznać metodę formowania pryzmy zwałowiska na podstawie rysunku. Kluczowe są dwa rozróżnienia: (1) czy zwałowanie jest podpoziomowe czy nadpoziomowe, oraz (2) czy występuje przedzwał, czy też materiał jest odkładany bezpośrednio "na stok".

Podpoziomowo z zastosowaniem przedzwału oznacza, że odkładanie prowadzi się w układzie podpoziomowym (warstwowo/stopniowo zgodnie z przyjętą organizacją poziomów), a dodatkowo przed główną pryzmą wykonuje się przedzwał. Przedzwał jest celowo uformowanym "wstępnym" zwałem, który pomaga w prawidłowym kształtowaniu pryzmy, ogranicza niekontrolowane zsypy i ułatwia prowadzenie robót w kolejnych etapach.

Odpowiedzi z frazą "z sypaniem zwałów na stok" opisują sytuację, gdy materiał jest odkładany tak, że tworzy lub zasila stok przez zsyp/rozsyp bez wydzielonego, celowo uformowanego przedzwału. To inny sposób kształtowania geometrii pryzmy i inny "podpis" technologiczny na schemacie.

Natomiast warianty nadpoziomowe odnoszą się do odmiennej relacji poziomu pracy/odkładania względem budowanej pryzmy; na rysunku powinny być widoczne cechy typowe dla organizacji robót nadpoziomowych. Jeżeli schemat pokazuje układ charakterystyczny dla metody podpoziomowej i jednocześnie obecność przedzwału, to poprawne jest wskazanie metody podpoziomowej z przedzwałem.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal z rysunku, czy rozpoznajesz układ podpoziomowy czy nadpoziomowy (ogólna geometria i etapowanie), dopiero potem rozstrzygaj, czy element przedzwału jest wydzielony, czy materiał jest odkładany bezpośrednio na stok.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przedzwał to celowo uformowany, pomocniczy "wstępny" zwał wykonywany przed główną pryzmą. Ułatwia kształtowanie geometrii zwałowiska, może ograniczać niekontrolowane zsypy materiału i pomaga w prowadzeniu robót w kolejnych etapach zwałowania.
Patrz na relację poziomu odkładania do budowanej pryzmy oraz na sposób etapowania robót. W podpoziomowym odkładanie jest organizowane w układzie podpoziomów (warstw/etapów) typowym dla tej metody, a w nadpoziomowym układ pracy jest "nad" budowaną pryzmą. Schemat zwykle pokazuje kierunek i poziomy odkładania.
Przedzwał stosuje się, aby lepiej kontrolować formowanie pryzmy i stoku zwału. Daje dodatkowy "bufor" technologiczny: stabilizuje proces odkładania, ułatwia utrzymanie wymaganej geometrii i może zmniejszać ryzyko niekontrolowanych obsypów w trakcie prowadzenia robót.
To sposób odkładania, w którym materiał jest podawany tak, że tworzy lub zasila stok przez zsypywanie/rozsypywanie po jego powierzchni, bez wyraźnie wydzielonego elementu typu przedzwał. Na schemacie często kojarzy się z dominującym odkładaniem bezpośrednio na nachyloną powierzchnię stoku.
Najważniejsze są: zarys pryzmy (kształt), stok (nachylenie i sposób narastania), miejsce i kierunek odkładania oraz to, czy występuje dodatkowy, wyodrębniony element przed głównym zwałem (przedzwał). W takich zadaniach właśnie te cechy decydują o nazwie metody.
Zwykle nie. Nawet jeśli rozpoznasz na schemacie pewne cechy, musisz je poprawnie nazwać: odróżnić podpoziomowość od nadpoziomowości oraz wiedzieć, czym jest przedzwał i jak wygląda w układzie zwałowania. Bez słownictwa branżowego łatwo o wybór "na intuicję".
Najczęstsze są: mylenie "podpoziomowo" z "nadpoziomowo", skupienie się tylko na słowie "stok" i wybór odpowiedzi z "na stok" bez analizy całego schematu, oraz pomijanie przedzwału (niezauważenie dodatkowego elementu przed pryzmą). Pomaga analiza krok po kroku.
Pojawiają się w zadaniach sprawdzających rozumienie technologii robót odkrywkowych i umiejętność czytania schematów. Mogą dotyczyć organizacji zwałowania, kształtowania pryzmy, rozpoznawania elementów zwałowiska oraz doboru metody do warunków eksploatacji.
Najlepiej pracować na zestawie schematów i robić własne notatki: obok rysunku dopisz 2–3 cechy rozpoznawcze (np. "jest przedzwał", "odkładanie na stok", "układ poziomów"). Następnie testuj się mieszając rysunki. Kluczowe jest łączenie obrazu z terminem.
Potrzebne są definicje: zwałowisko, pryzma, stok zwału, przedzwał oraz rozumienie różnicy między metodą podpoziomową i nadpoziomową. Dodatkowo przydaje się umiejętność czytania prostych schematów technologicznych stosowanych w górnictwie odkrywkowym.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "To odróżnia go od wariantów "na stok" oraz od metod nadpoziomowych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące technologii zwałowania i budowy zwałowisk
  • Notatki z zajęć z technologii eksploatacji odkrywkowej (schematy metod zwałowania)
  • Konsultacja z nauczycielem/ instruktorem w zakresie rozpoznawania schematów: podpoziomowo/nadpoziomowo oraz roli przedzwału

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego