KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 27.
Który środek należy dodać do farby drukowej, aby zredukować odbijanie farby na spodniej stronie zadrukowanego arkusza?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suszka to dodatek do farby, który przyspiesza jej schnięcie/utrwalanie, dzięki czemu warstwa farby szybciej traci kleistość. Mniejsza kleistość i krótszy czas "mokrej" powierzchni ograniczają zjawisko set-off, czyli odbijanie farby na spodniej stronie kolejnego arkusza w stosie.

Pełne wyjaśnienie:

Zjawisko odbijania farby na spodniej stronie zadrukowanego arkusza (set-off) występuje, gdy świeżo naniesiona farba pozostaje zbyt długo mokra lub lepka. Po ułożeniu arkuszy w stosie farba z wierzchu jednego arkusza może przenieść się na rewers arkusza leżącego na nim. Aby temu przeciwdziałać, dąży się do szybszego przejścia farby w stan mniej lepki (szybsze schnięcie/utrwalenie), a także do stabilizacji warstwy farby.

Suszka jest dodatkiem do farby stosowanym właśnie po to, by przyspieszyć proces schnięcia (lub utwardzania w sensie technologicznym właściwym dla danego systemu farbowego). W praktyce oznacza to, że warstwa farby szybciej przestaje być podatna na przenoszenie na kolejne arkusze. Dlatego dodanie suszki jest właściwą odpowiedzią na problem set-off rozwiązywany "od strony farby".

  • Pokost jest materiałem kojarzonym głównie z zastosowaniami lakierniczymi/olejnymi; nie jest typowym, podstawowym dodatkiem technologiczno-produkcyjnym dobieranym doraźnie do farby drukowej w celu redukcji set-off w procesie drukowania.
  • Puder drukarski działa przede wszystkim przez mechaniczną separację arkuszy (tworzy dystans między arkuszami), a nie jako dodatek mieszany z farbą. Z tego powodu nie spełnia warunku pytania ("dodać do farby").
  • Alkohol izopropylowy bywa używany jako rozpuszczalnik/środek pomocniczy w różnych procesach, ale nie jest typowym dodatkiem wybieranym do farby w celu bezpośredniego przyspieszenia schnięcia i redukcji set-off w rozumieniu pytania. Jego użycie mogłoby też wpływać na inne parametry (np. rozlewność), nie rozwiązując jednoznacznie przyczyny odbijania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się problem "odbijania na stosie", szukaj odpowiedzi związanej z przyspieszeniem schnięcia/utrwalania lub ograniczeniem kleistości farby. Jeżeli w odpowiedziach pojawia się "suszk(a)", jest to klasyczne skojarzenie z redukcją set-off poprzez szybsze wysychanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Set-off to przenoszenie świeżej, jeszcze mokrej lub lepkiej farby z zadrukowanej strony jednego arkusza na spód kolejnego arkusza w stosie. Powoduje zabrudzenia rewersu i spadek jakości. Najczęściej wynika ze zbyt wolnego schnięcia lub zbyt dużej kleistości warstwy farby.
Suszka jest dodatkiem technologicznym, który przyspiesza schnięcie/utrwalanie farby. W praktyce skraca czas, w którym farba pozostaje lepka, dzięki czemu zmniejsza ryzyko przenoszenia farby na kolejne arkusze. Stosuje się ją, gdy problem wynika głównie z niewystarczająco szybkiego schnięcia.
Gdy farba schnie wolno, dłużej pozostaje mokra i kleista. Po ułożeniu arkuszy jeden na drugim nacisk i kontakt powierzchni powodują "odciśnięcie" farby na rewersie następnego arkusza. Im dłuższy czas lepkości, tym większe prawdopodobieństwo set-off i trudniejsze utrzymanie jakości produkcji.
Puder drukarski może ograniczać set-off, ale działa inaczej: tworzy dystans między arkuszami, zmniejszając powierzchnię kontaktu. Zwykle nie jest jednak dodatkiem "do farby", tylko środkiem aplikowanym na świeży wydruk. W pytaniach egzaminacyjnych trzeba rozróżniać dodatek mieszany z farbą od środka nanoszonego na arkusz.
Najczęściej widać ślady grafiki, plamy lub przybrudzenia na spodniej stronie arkusza, które odpowiadają temu, co było nadrukowane na arkuszu leżącym poniżej. Objawy nasilają się w miejscach z dużym pokryciem farbą oraz przy wysokim ułożeniu stosu. Wada bywa też widoczna dopiero po czasie.
Suszkę rozważa się wtedy, gdy problemem jest zbyt wolne schnięcie i wynikające z tego odbijanie farby na stosie. W praktyce decyzja zależy od rodzaju farby, podłoża oraz warunków produkcji. Najpierw identyfikuje się przyczynę (lepkość, grubość warstwy, warunki schnięcia), a potem dobiera dodatek.
Alkohol izopropylowy jest rozpuszczalnikiem i może wpływać na własności robocze mieszaniny, ale nie jest typowym, jednoznacznym dodatkiem stosowanym specjalnie do redukcji set-off przez przyspieszenie schnięcia farby. W zadaniach testowych zwykle odróżnia się rozcieńczalniki od dodatków suszących, które są ukierunkowane na problem schnięcia.
Najczęściej myli się środki działające mechanicznie (np. separujące arkusze) z dodatkami chemicznymi mieszanymi z farbą. Drugi błąd to wybór "rozpuszczalnika" tylko dlatego, że kojarzy się z cieczami w poligrafii. Warto czytać uważnie: czy pytanie dotyczy dodatku do farby, czy środka na wydruk.
Bez ingerencji w skład farby można zmniejszać set-off przez poprawę warunków schnięcia (czas, wentylacja, temperatura zgodna z technologią), redukcję grubości warstwy farby, zmianę parametrów prowadzenia produkcji lub separację arkuszy w stosie. W praktyce często łączy się kilka metod, bo przyczyny bywają wieloczynnikowe.
Jeśli set-off pojawia się mimo poprawnego prowadzenia arkusza i docisku, a nasila się wraz z czasem układania w stosie i dużym pokryciem farbą, często wskazuje to na zbyt długi czas lepkości. Gdy ślady są związane z punktowymi miejscami nacisku, można podejrzewać problem mechaniczny. Diagnoza wymaga obserwacji procesu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Suszka to dodatek do farby, który przyspiesza jej schnięcie/utrwalanie, dzięki czemu warstwa farby szybciej traci kleistość."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii poligrafii (rozdziały: farby, dodatki, wady druku)
  • Materiały producentów farb o dodatkach suszących i modyfikatorach schnięcia (karty techniczne, TDS)
  • Notatki z zajęć: zestawienie wad druku i typowych działań korygujących

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego