KWALIFIKACJA BUD15 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 25.
Który środek ochrony indywidualnej zabezpiecza pracownika przed szkodliwym działaniem promieniowania UV podczas robót drogowych w warunkach silnego nasłonecznienia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Okulary przeciwsłoneczne chronią narząd wzroku przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym (UV) i olśnieniem, co jest typowym zagrożeniem przy pracy na otwartej przestrzeni. Rękawice, kask i kamizelka dotyczą innych ryzyk (urazy, widzialność), a nie ochrony przed UV.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy ochrony pracownika przed szkodliwym działaniem promieniowania UV podczas robót drogowych w silnym nasłonecznieniu. W takiej sytuacji kluczowe jest zabezpieczenie narządu wzroku przed długotrwałą ekspozycją na słońce oraz przed olśnieniem.

Poprawna jest odpowiedź "Okulary przeciwsłoneczne", ponieważ okulary ochronne z odpowiednimi filtrami ograniczają docieranie promieniowania UV do oka i poprawiają komfort widzenia w jasnym otoczeniu. W praktyce powinny to być okulary traktowane jako ŚOI (dobrane do ryzyka na stanowisku), a nie przypadkowe okulary "modowe".

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają warunku "ochrony przed UV":

  • "Rękawice ochronne" – chronią dłonie przed otarciami, przecięciami, zabrudzeniem lub innymi czynnikami mechanicznymi. Nie zabezpieczają oczu ani skóry twarzy przed promieniowaniem UV.
  • "Kask ochronny" – podstawowym celem jest ochrona głowy przed urazami mechanicznymi (np. uderzeniem, spadającymi przedmiotami). Sam w sobie nie zapewnia ochrony oczu przed UV; ewentualny daszek nie zastępuje filtrów ochronnych.
  • "Kamizelka odblaskowa" – służy zwiększeniu widzialności pracownika w pasie drogowym i ograniczeniu ryzyka potrącenia. Jest to ochrona przed zagrożeniem związanym z ruchem pojazdów, a nie przed promieniowaniem UV.

W realnych robotach drogowych kilka ŚOI jest używanych równocześnie: kask, kamizelka i rękawice wynikają z typowych zagrożeń robót, natomiast okulary z filtrem UV są dobierane wtedy, gdy warunki (silne słońce) i ocena ryzyka wskazują potrzebę ochrony oczu. Na egzaminie warto zawsze dopasować ŚOI do konkretnego czynnika szkodliwego, o który pyta zadanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Promieniowanie UV to część promieniowania słonecznego, która przy długiej ekspozycji może uszkadzać narząd wzroku i skórę. Przy robotach drogowych pracuje się na otwartej przestrzeni, często wiele godzin w pełnym słońcu, dlatego UV jest realnym czynnikiem szkodliwym uwzględnianym w ocenie ryzyka.
Do ochrony oczu przed UV stosuje się okulary ochronne z filtrami UV (dobrane do pracy zewnętrznej). Powinny spełniać wymagania dla ŚOI i być dobrane tak, aby nie ograniczały pola widzenia. Zwykłe okulary "przeciwsłoneczne" bez oznaczeń ochronnych mogą nie zapewniać wymaganej ochrony.
Kask chroni przede wszystkim głowę przed urazami mechanicznymi (np. uderzeniem, spadającym przedmiotem). Nie jest środkiem ochrony oczu, więc nie zabezpiecza przed promieniowaniem UV oddziałującym na wzrok. Nawet jeśli ma daszek, nie zastępuje on filtrów UV w okularach ochronnych.
Kamizelka odblaskowa zwiększa widzialność pracownika w pasie drogowym i ogranicza ryzyko potrącenia przez pojazdy. Nie jest przeznaczona do ochrony przed promieniowaniem UV, szczególnie nie chroni oczu. W zadaniach egzaminacyjnych kamizelka odnosi się do bezpieczeństwa w ruchu, nie do ochrony przed UV.
Obowiązek zapewnienia i stosowania okularów jako ŚOI wynika z oceny ryzyka zawodowego na danym stanowisku. Gdy praca jest wykonywana w silnym nasłonecznieniu i istnieje zagrożenie dla wzroku (UV, olśnienie), pracodawca powinien dobrać i zapewnić odpowiednie okulary ochronne oraz egzekwować ich używanie.
Okulary ochronne (ŚOI) mają potwierdzenie zgodności z wymaganiami dla ochrony oczu i są przeznaczone do pracy. Zwykłe okulary "modowe" mogą nie mieć właściwych filtrów, odporności i oznaczeń. Na egzaminie przyjmuj, że właściwe są okulary dobrane do zagrożenia i spełniające wymagania norm dla ochrony oczu.
Najczęstsze pomyłki to: wybieranie ŚOI "zawsze kojarzonych" z budową (kask, kamizelka) mimo że pytanie dotyczy UV, mylenie ochrony widzialności z ochroną oczu, oraz założenie, że wystarczy jeden środek. W praktyce używa się kilku ŚOI naraz, ale zadanie pyta o konkretną funkcję.
Poza UV typowe są zagrożenia mechaniczne (uderzenia, skaleczenia), ryzyko potrącenia w pasie drogowym, hałas od maszyn, pyły oraz niekorzystne warunki atmosferyczne. Dlatego standardowo stosuje się m.in. kask, elementy odblaskowe, rękawice i obuwie ochronne, a dodatkowe ŚOI dobiera się do warunków i oceny ryzyka.
Najpierw zidentyfikuj konkretne zagrożenie z treści (tu: promieniowanie UV), a dopiero potem wybierz ŚOI, którego funkcja bezpośrednio je ogranicza. Nie kieruj się tym, co "zwykle" jest na budowie, tylko dopasowaniem: UV → ochrona oczu; uraz głowy → kask; widzialność → odblaski.
Rękawice ochronne są ważne w robotach drogowych, ale ich podstawowa rola dotyczy ochrony dłoni (otarcia, przecięcia, zabrudzenia, kontakt z materiałem). Nie są środkiem chroniącym przed promieniowaniem UV działającym na oczy. W zadaniu o ochronę przed UV właściwą odpowiedzią są okulary ochronne z filtrem.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że okulary przeciwsłoneczne chronią narząd wzroku przed nadmiernym promieniowaniem słonecznym (UV) i olśnieniem, co jest typowym zagrożeniem przy pracy na otwartej przestrzeni.

Źródła:

  • PN-EN 170: Ochrona indywidualna oczu – filtry ultrafioletowe – wymagania (norma dotycząca ochrony przed UV).
  • PN-EN 172: Ochrona indywidualna oczu – filtry przeciwsłoneczne do zastosowań przemysłowych – wymagania.
  • PN-EN 397: Przemysłowe hełmy ochronne (w kontekście ŚOI na budowie/robotach drogowych).

Materiały:

  • Tekst Kodeksu pracy – dział dotyczący BHP i obowiązków pracodawcy w zakresie ŚOI
  • Rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP – wymagania organizacyjne i stosowanie ŚOI
  • Materiały szkoleniowe BHP dla robót drogowych (instruktaż stanowiskowy, ocena ryzyka)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego