KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 40.
Który środek ochrony zbiorowej przed zagrożeniem obrywania się skał na pracowników przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia środek ochrony zbiorowej w postaci kotwy z siatką stalową, używany w górnictwie odkrywkowym do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kotwa z siatką stalową jest środkiem ochrony zbiorowej, bo stabilizuje fragmenty masywu i przechwytuje drobne odłamki spadające ze skarpy/ściany wyrobiska, ograniczając ryzyko uderzenia pracowników. Pozostałe rozwiązania dotyczą innych funkcji (drenaż, umocnienie z materiałów roślinnych lub dociążenie).

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie odkrywkowym jednym z kluczowych zagrożeń jest obrywanie się skał ze skarp i ścian wyrobiska. Ochrona zbiorowa ma za zadanie zmniejszyć ryzyko narażenia wielu osób jednocześnie, niezależnie od tego, czy pracownik używa środków ochrony indywidualnej.

Rozwiązanie "kotwa z siatką stalową" spełnia tę rolę, ponieważ:

  • kotwy przenoszą obciążenia i wzmacniają strefę przypowierzchniową górotworu (ograniczają odspajanie bloków),
  • siatka stalowa działa jak bariera powierzchniowa: przechwytuje drobne odłamki i ogranicza ich swobodne spadanie w dół skarpy,
  • w efekcie zmniejsza prawdopodobieństwo uderzenia odłamkiem w strefie pracy lub na dojściach/stanowiskach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do ochrony przed obrywem skał w tym ujęciu:

  • "Przypora filtracyjna" jest kojarzona z funkcją związaną z przepływem/odprowadzaniem wody i poprawą warunków filtracji, a nie z przechwytywaniem odłamków skalnych spadających na ludzi.
  • "Faszyny" (wiązki gałęzi) wykorzystuje się jako elementy umocnień i stabilizacji, typowo w rozwiązaniach ziemnych/odwodnieniowych; nie są one charakterystycznym środkiem do zatrzymywania odłamków skał w wyrobisku.
  • "Przypora dociążeniowa" odnosi się do zwiększania stateczności przez dociążenie u podstawy, ale nie stanowi typowej bariery zabezpieczającej pracowników przed spadającymi odłamkami.

Na egzaminie zwracaj uwagę na dwa kryteria: (1) przed jakim zagrożeniem chroni rozwiązanie (obryw/odłamki), oraz (2) czy działa jako ochrona zbiorowa (bariera/układ zabezpieczający rejon pracy, a nie pojedynczą osobę).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ochrona zbiorowa to rozwiązania techniczne i organizacyjne, które zmniejszają narażenie wielu osób jednocześnie (np. bariery, osłony, zabezpieczenia skarp). Działa niezależnie od tego, czy pracownik stosuje środki ochrony indywidualnej.
Kotwy wzmacniają przypowierzchniową strefę górotworu i ograniczają odspajanie bloków, a siatka stalowa przechwytuje drobne odłamki. W praktyce zmniejsza to ryzyko spadania kamieni w rejon, gdzie przebywają pracownicy.
Bo tworzy barierę chroniącą obszar pracy, a nie tylko jedną osobę. Zatrzymuje lub spowalnia spadające odłamki, przez co redukuje zagrożenie dla całej brygady pracującej w zasięgu możliwego obrywu.
Typowe sygnały to świeże spękania, odspojenia, osypy u podnóża, "puste" odgłosy przy opukiwaniu oraz widoczne rozluźnienie warstw. W takich warunkach rośnie ryzyko spadania odłamków na stanowiska i drogi dojścia.
Kotwienie wzmacnia górotwór przez zakotwienie elementów w stabilniejszej strefie i kontrolę odspajania. Przypora dociążeniowa opiera się na dociążeniu u podstawy dla poprawy stateczności, ale sama w sobie nie tworzy bariery przechwytującej odłamki.
Faszyny bywają używane w umocnieniach ziemnych i pracach hydrotechnicznych, ale nie są typowym środkiem do ochrony ludzi przed obrywem skał w wyrobisku. W pytaniach egzaminacyjnych łatwo je pomylić z rozwiązaniami stricte "skalnymi".
Gdy istnieje ryzyko odspajania drobnych fragmentów lub miejscowych obrywów, zwłaszcza w rejonach dojść, stanowisk pracy i tras transportu. Siatka bywa łączona z kotwami, aby zwiększyć skuteczność i trwałość zabezpieczenia.
Zwykle widać siatkę przylegającą do powierzchni skarpy oraz punkty mocowania (talerzyki/płyty dociskowe) w miejscach zakotwień. Charakterystyczne jest "przypięcie" siatki do podłoża w wielu punktach na całej powierzchni.
Najczęściej myli się funkcję rozwiązania: drenaż i poprawę warunków wodnych (filtracja) z ochroną przed spadającymi odłamkami. Drugi błąd to traktowanie każdego umocnienia skarpy jako ochrony zbiorowej, bez oceny, czy chroni realnie ludzi w strefie pracy.
Ćwicz na zdjęciach z praktyki: porównuj elementy charakterystyczne (siatka, kotwy, podpory, drenaże). Twórz krótkie skojarzenia: "siatka + punkty mocowania = przechwyt odłamków". Na egzaminie najpierw nazwij funkcję, potem dopasuj nazwę środka.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Kotwa z siatką stalową jest środkiem ochrony zbiorowej, bo stabilizuje fragmenty masywu i przechwytuje drobne odłamki spadające ze skarpy/ściany wyrobiska, ograniczając ryzyko uderzenia pracowników."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z BHP dla górnictwa odkrywkowego (temat: zagrożenia geotechniczne i obrywy)
  • Podręczniki/opracowania z geotechniki górniczej dotyczące stateczności skarp
  • Instrukcje stanowiskowe zakładu dotyczące zabezpieczania ścian i skarp

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego