KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 11.
Który system eksploatacji odkrywkowej złóż przedstawiono na rysunku?
Ilustracja składa się z dwóch części: tabeli po lewej stronie oraz schematu po prawej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "poziomy, wiele".
Na schemacie strzałka "Generalny kierunek eksploatacji" jest pozioma, co wskazuje na kierunek poziomy. Jednocześnie profil wyrobiska ma kilka wyraźnych stopni (schodków), czyli eksploatację wielopiętrową.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku pokazano przekrój wyrobiska odkrywkowego z opisami warstw (m.in. NADKŁAD, ZŁOŻE, SKAŁA PŁONNA) oraz strzałką opisaną jako "Generalny kierunek eksploatacji". Aby rozpoznać system eksploatacji, analizuje się dwa elementy: kierunek postępu robót oraz liczbę pięter eksploatacyjnych.

Dlaczego poprawne jest "poziomy, wiele"?
Strzałka na schemacie jest skierowana poziomo (wzdłuż wyrobiska), co oznacza, że generalny kierunek eksploatacji jest poziomy. Dodatkowo zarówno część złoża, jak i skały płonnej mają kształt schodkowy z kilkoma wyraźnymi stopniami. Taki układ wskazuje, że roboty prowadzi się na wielu piętrach (wielopiętrowo), a nie na jednym poziomie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "poziomy, jedno" – kierunek poziomy zgadza się ze strzałką, ale rysunek pokazuje kilka stopni/poziomów pracy. Przy eksploatacji jednopiętrowej spodziewa się jednego zasadniczego poziomu robót, bez wielostopniowego układu pięter.
  • "pionowy, jedno" – przeczy temu poziome ustawienie strzałki (kierunek nie jest pionowy). Dodatkowo na schemacie widać układ wielopiętrowy, więc także część "jedno" nie pasuje.
  • "pionowy, wiele" – choć "wiele" może kojarzyć się ze schodkami, to nadal nie zgadza się podstawowe kryterium kierunku: strzałka wyraźnie wskazuje kierunek poziomy, a nie pionowy.

Wskazówka egzaminacyjna: Najpierw zawsze odczytaj kierunek z podpisanej strzałki (jeśli jest na rysunku), a dopiero potem policz "piętra" jako kolejne poziomy robocze widoczne w profilu schodkowym. To ogranicza ryzyko wyboru odpowiedzi opartej tylko na jednym szczególe rysunku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dominujący kierunek postępu frontu robót w czasie wybierania nadkładu i złoża. Na schematach bywa pokazany strzałką, która ułatwia klasyfikację systemu (np. poziomy vs pionowy). Nie należy mylić go z kierunkiem transportu urobku.
Kierunek poziomy rozpoznasz, gdy strzałka postępu robót jest ułożona równolegle do powierzchni terenu (poziomo) albo gdy kolejne etapy wybierania przesuwają się "w bok". Na przekroju zwykle widać wtedy przesuw frontu wzdłuż wyrobiska.
Kierunek pionowy jest wtedy, gdy postęp robót odbywa się głównie w dół (zgłębianie) i na schemacie byłby oznaczony strzałką pionową lub wyraźnym "schodzeniem" frontu w głąb. W praktyce wiąże się to z szybkim zwiększaniem głębokości wyrobiska.
Piętro eksploatacyjne to wydzielony poziom robót w wyrobisku, na którym prowadzi się urabianie, ładowanie i/lub transport. Na przekrojach piętra widać jako kolejne "stopnie" (ławki). Liczba pięter wpływa na organizację pracy i dobór sprzętu.
O wielopiętrowości świadczy obecność kilku wyraźnych poziomów roboczych na przekroju, czyli kilku stopni profilu schodkowego. Jeśli na rysunku widać tylko jeden zasadniczy poziom prowadzenia robót, mówimy o eksploatacji jednopiętrowej.
Te elementy pomagają zrozumieć kolejność robót i to, gdzie przebiega granica złoża. Nadkład to warstwy zdejmowane przed eksploatacją złoża, a skała płonna to materiał nieużyteczny gospodarczo. Na rysunku ułatwia to interpretację profilu i etapowania prac.
Najczęściej uczniowie patrzą tylko na liczbę stopni (pięter) i ignorują strzałkę kierunku, albo odwrotnie. Zdarza się też mylenie pojęcia "kierunku eksploatacji" z kierunkiem wywozu urobku. Pomaga zasada: najpierw kierunek, potem liczba pięter.
Na schematach egzaminacyjnych zwykle tak, ale warto uważać: czasem jeden "stopień" może być elementem skarpy lub półki technologicznej. W zadaniach szkolnych przyjmuje się jednak uproszczenie, że każdy wyraźny poziom roboczy (ławka) odpowiada piętru.
Stosuje się go, gdy głębokość wyrobiska i warunki geologiczne uzasadniają prowadzenie robót na kilku poziomach jednocześnie. Ułatwia to etapowanie zdejmowania nadkładu i eksploatacji złoża, ale wymaga dobrej organizacji ruchu maszyn i zabezpieczenia skarp.
Ćwicz na przekrojach: zaznacz strzałką kierunek postępu robót i policz poziomy robocze. Ucz się słownictwa: nadkład, złoże, skała płonna, piętro, skarpa. Rozwiązuj testy z rysunkami, bo kluczowa jest szybka interpretacja schematu.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "poziomy, wiele".Na schemacie strzałka "Generalny kierunek eksploatacji" jest pozioma, co wskazuje na kierunek poziomy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z górnictwa odkrywkowego dotyczące systemów eksploatacji i organizacji robót
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: schematy wyrobisk, przekroje, przykłady systemów jedno- i wielopiętrowych
  • Instrukcje technologiczne zakładów górniczych (opisy etapowania zdejmowania nadkładu i wybierania złoża)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego