KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Który szkic dokumentacyjny łuku kołowego zawiera wszystkie dane do wytyczenia metodą biegunową w terenie punktu środkowego S z punktu W oraz miary kontrolne do tego punktu?
Ilustracja przedstawia cztery szkice dokumentacyjne łuku kołowego, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do wytyczenia metodą biegunową z punktu W szkic musi podawać jednoznacznie kierunek (np. kąt/kierunek do S względem nawiązania) oraz odległość do punktu S, a także niezależne miary kontrolne pozwalające sprawdzić położenie S (np. druga obserwacja/odległość/kąt). Taki komplet danych wskazuje odpowiedź "B."

Pełne wyjaśnienie:

Metoda biegunowa w tyczeniu polega na wyznaczeniu położenia punktu docelowego na podstawie obserwacji wykonanych ze stanowiska (tu: punkt W). Żeby wytyczyć punkt środkowy S w terenie, geodeta potrzebuje dwóch podstawowych informacji: kierunku do punktu S (zwykle wyrażonego jako kąt w poziomie lub kierunek/azymut odniesiony do linii nawiązania) oraz odległości ze stanowiska W do punktu S. Bez jednego z tych elementów tyczenie metodą biegunową nie jest jednoznaczne.

Drugą częścią wymagania są miary kontrolne. W praktyce tyczenia nie wystarcza samo "wyznaczenie" punktu – należy mieć możliwość sprawdzenia, czy punkt został odłożony poprawnie. Miara kontrolna to niezależna informacja, która pozwala zweryfikować położenie S, np. dodatkowa odległość lub kąt wynikający z innej relacji geometrycznej albo kontrola z innego nawiązania. Dzięki temu można wykryć typowe błędy terenowe: pomyłkę w nawiązaniu, błąd w odczycie kąta, złą stałą/pryzmat, czy niewłaściwe ustawienie instrumentu.

Odpowiedź "B." jest poprawna, ponieważ odnosi się do szkicu, który (zgodnie z kluczem) zawiera komplet danych tyczeniowych do wyznaczenia S z W metodą biegunową oraz dodatkowe dane kontrolne do sprawdzenia tego samego punktu. Pozostałe szkice są niepełne z punktu widzenia metody biegunowej: mogą prezentować elementy łuku (np. parametry geometryczne) bez bezpośredniego zestawu kąt–odległość ze stanowiska W albo nie zawierać niezależnych miar pozwalających na kontrolę położenia S.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o szkic do tyczenia zawsze sprawdź, czy da się z niego wykonać tyczenie "od razu w terenie": czy masz odniesienie kierunku (nawiązanie) + wielkość kierunkową + odległość oraz czy jest przewidziana kontrola. Jeśli brakuje któregoś z tych elementów, szkic nie spełnia wymagań zadania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tyczenie metodą biegunową polega na wyznaczeniu punktu w terenie ze stanowiska instrumentu przez odłożenie kierunku (kąta) i odległości do punktu. W praktyce realizuje się je tachimetrem/teodolitem z dalmierzem, opierając kierunek o linię nawiązania.
Minimalnie potrzebujesz: informacji o stanowisku W, danych do zorientowania kierunku (nawiązanie), oraz pary wielkości pozwalających wyznaczyć punkt: kąt/kierunek do punktu i odległość. Bez tych elementów nie wykonasz tyczenia biegunowego jednoznacznie.
Miary kontrolne pozwalają niezależnie sprawdzić, czy punkt został wytyczony poprawnie. Ograniczają ryzyko błędów wynikających z pomyłek w nawiązaniu, złego odczytu kąta, błędnej stałej pryzmatu czy niedokładnego centrowania. Kontrola zwiększa wiarygodność wyniku.
W kontekście zadań z łuków kołowych "punkt środkowy S" najczęściej oznacza punkt charakterystyczny łuku wskazany w dokumentacji (np. punkt na osi/środku rozwiązania, zależnie od przyjętego nazewnictwa w zadaniu). Kluczowe jest, że to punkt, który ma być wytyczony i skontrolowany.
Szukaj kompletnej informacji typu "ze stanowiska W do punktu X": jest podany kierunek (kąt/kierunek/azymut) oraz odległość, a dodatkowo element kontroli (np. druga odległość, drugi kąt lub inna relacja umożliwiająca sprawdzenie). Same parametry geometryczne łuku zwykle nie wystarczą.
Nie. Sama odległość wyznacza okrąg możliwych położeń punktu wokół stanowiska, więc nie daje jednoznacznego położenia. W metodzie biegunowej konieczny jest też kierunek (np. kąt w poziomie) względem nawiązania, aby przeciąć "okrąg" w jednym właściwym miejscu.
Najczęściej wybierany jest szkic z "ładnym" rysunkiem łuku, ale bez danych tyczeniowych ze stanowiska, albo szkic z samymi elementami geometrycznymi (promień, styczne) bez kąta i odległości. Drugi błąd to pomijanie kontroli: szkic zawiera dane do tyczenia, ale nie ma miar kontrolnych.
Jako miary kontrolne mogą służyć np. niezależna odległość do punktu z innej relacji, dodatkowy kąt wynikający z geometrii układu, kontrola z innego stanowiska lub kontrola położenia względem elementów nawiązania. Ważne, by kontrola nie była identycznym powtórzeniem tej samej obserwacji.
Tyczenie biegunowe jest wygodne, gdy pracujesz tachimetrem i masz dobre warunki do pomiaru kątów i odległości ze stanowiska (widoczność, zasięg). Domiary (np. prostokątne) bywają wybierane przy pracy taśmą lub gdy łatwiej jest odłożyć prostopadłą od linii bazowej niż mierzyć kąty instrumentem.
Przećwicz rozpoznawanie, jakie informacje są potrzebne do tyczenia różnymi metodami: biegunową, domiarami, z przecięcia. Ucz się czytać szkice: stanowisko, nawiązania, kierunki, odległości i kontrola. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy dane pozwalają zarówno wytyczyć, jak i zweryfikować punkt.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 34% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Taki komplet danych wskazuje odpowiedź "B.""

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (rysunki/szkice A–D z banku zadań oraz ich opis dydaktyczny dla BUD.18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji BUD.18 dotyczące tyczenia metodą biegunową
  • Podręczniki i skrypty z geodezji inżynieryjnej (działy: tyczenie, łuki kołowe, szkice polowe)
  • Instrukcje producentów tachimetrów dotyczące tyczenia (stake-out) i kontroli

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego