KWALIFIKACJA ROL3 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
Który szkodnik wiosną drąży łodygi rzepaku powodując ich łamanie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chowacz brukwiaczek jest kojarzony z wiosennymi uszkodzeniami rzepaku wynikającymi z żerowania larw w tkankach rośliny. Drążenie korytarzy w ogonkach liściowych i łodygach osłabia pęd, co sprzyja jego pękaniu i łamaniu. Pozostałe wymienione gatunki typowo uszkadzają inne części rośliny.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy szkodnika, którego aktywność wiosną prowadzi do drążenia tkanek łodygi rzepaku i w efekcie do osłabienia oraz łamania pędów. Taki typ uszkodzeń jest charakterystyczny dla chowacza brukwiaczka, ponieważ szkody wynikają głównie z żerowania larw rozwijających się wewnątrz rośliny (a nie z powierzchniowego ogryzania czy nakłuć pąków).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Gnatarz rzepakowiec – kojarzony jest przede wszystkim z uszkodzeniami liści (defoliacja), a nie z typowym drążeniem łodyg prowadzącym do łamania pędów.
  • Słodyszek rzepakowy – zasiedla głównie pąki kwiatowe; szkody dotyczą pąków i kwiatów, co przekłada się na gorsze kwitnienie i zawiązywanie, ale nie jest to typowy szkodnik "drążący łodygi".
  • Chowacz podobnik – jest związany głównie z uszkodzeniami łuszczyn i nasion (żerowanie w łuszczynach), więc mechanizm szkody jest inny niż w pytaniu.

Dla pszczelarza wiedza o tych zależnościach jest przydatna, bo kondycja plantacji rzepaku wpływa na długość i intensywność pożytku. Objawy takie jak łamliwość pędów i przerzedzenia łanu mogą oznaczać problemy ze szkodnikami łodygowymi, co warto uwzględniać przy planowaniu lokalizacji pasieki i rozmowach z rolnikiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o żerowanie wewnątrz tkanek rośliny: larwa tworzy korytarze w ogonku liściowym lub łodydze. Takie uszkodzenia osłabiają mechanicznie pęd, przez co roślina łatwiej pęka, łamie się lub gorzej przewodzi wodę i składniki pokarmowe.
Najczęściej obserwuje się osłabienie pędów, pękanie lub łamanie łodyg, a także gorszy wigor roślin. Objawy mogą być nierównomierne w łanie. Kluczowe jest to, że problem dotyczy "wnętrza" rośliny, a nie tylko powierzchni liści czy pąków.
Słodyszek rzepakowy jest przede wszystkim szkodnikiem pąków i kwiatów. Jego typowe szkody to uszkadzanie pąków, co wpływa na kwitnienie i plon, ale nie jest to charakterystyczny "szkodnik łodygowy" powodujący łamanie pędów przez drążenie.
W praktyce rozróżnia się je po miejscu szkód: chowacz podobnik jest kojarzony głównie z łuszczynami i nasionami, a nie z łodygą. Chowacz brukwiaczek wiąże się z uszkodzeniami w tkankach pędu/ogonków, co może skutkować osłabieniem i łamaniem roślin.
Typowo gnatarz rzepakowiec powoduje przede wszystkim uszkodzenia liści (zjadanie blaszki liściowej). To inny mechanizm niż drążenie łodyg. Łamanie pędów jest bardziej charakterystyczne dla szkodników, których larwy żerują w tkankach łodygi lub ogonków.
Rzepak jest ważnym pożytkiem, więc kondycja plantacji wpływa na długość i intensywność kwitnienia. Uszkodzenia łanu przez szkodniki mogą ograniczyć pożytek. Znajomość podstaw pomaga pszczelarzowi rozumieć sytuację w terenie i lepiej planować ustawienie lub wędrówkę pasieki.
Najczęściej mowa o wiośnie, gdy rośliny intensywnie rosną i część szkodników rozpoczyna aktywność oraz rozwój pokoleń. Dokładne terminy zależą od pogody i regionu, dlatego w praktyce kluczowe są obserwacje plantacji i sygnały o nasileniu szkodników.
Najważniejsza jest łodyga i mechanizm "drążenia" (korytarze w tkankach). To od razu kieruje do szkodników łodygowych, a nie tych, które uszkadzają pąki kwiatowe, liście lub łuszczyny. W testach to zwykle najpewniejszy trop.
Pszczelarz pracuje w krajobrazie rolniczym i korzysta z pożytków, m.in. rzepaku. Zrozumienie zagrożeń dla roślin miododajnych ułatwia ocenę stabilności pożytku oraz rozmowy z rolnikami o ochronie roślin. To wiedza przekrojowa, ale praktyczna.
Najczęściej myli się szkodniki o podobnych nazwach (różne "chowacze") albo wybiera gatunek najbardziej znany (np. słodyszek), ignorując kluczową wskazówkę o miejscu szkód. Pomaga metoda: najpierw ustal część rośliny (łodyga/pąk/łuszczyna/liść), dopiero potem gatunek.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Chowacz brukwiaczek jest kojarzony z wiosennymi uszkodzeniami rzepaku wynikającymi z żerowania larw w tkankach rośliny."

Źródła:

  • EPPO Global Database: Ceutorhynchus napi (chowacz brukwiaczek) – https://gd.eppo.int/taxon/CEUTNA (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Chowacz brukwiaczek" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Chowacz_brukwiaczek (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Słodyszek rzepakowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C5%82odyszek_rzepakowy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (rzepak)
  • Atlas/klucz do rozpoznawania szkodników rzepaku i objawów ich żerowania
  • EPPO Global Database – opisy gatunków szkodników upraw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego