KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 4.
Który typ wyjścia czujnika jest podłączony do sterownika PLC na przedstawionym schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyjście PNP jest właściwe, gdy wspólny zacisk wejść sterownika (np. C1) jest połączony z 0V. Wtedy czujnik w stanie aktywnym podaje na wejście sygnał z +24V ("kluczuje plus"). NPN działa odwrotnie (ściąga do 0V), a NTC/PTC to termistory, nie typy wyjść czujników zbliżeniowych.

Pełne wyjaśnienie:

W czujnikach zbliżeniowych trójprzewodowych spotyka się dwa podstawowe typy wyjść tranzystorowych: PNP i NPN. Różnią się tym, do którego potencjału "przełączają" przewód sygnałowy w stanie zadziałania.

Jak rozpoznać typ na schemacie? Kluczowy jest wspólny zacisk wejść sterownika (często oznaczany jako C1/C2). To on pokazuje, jak zbudowane są wejścia (z jakim potencjałem mają wspólne odniesienie).

  • Gdy C1 jest podłączony do 0V (minus/masa), wejścia oczekują sygnału dodatniego na zacisku wejściowym. Wtedy właściwy jest czujnik PNP, który w stanie aktywnym łączy wyjście sygnałowe z +24V (czyli "podaje plus" na wejście).
  • Gdy C1 byłby podłączony do +24V, właściwy byłby czujnik NPN, który w stanie aktywnym łączy wyjście z 0V (czyli "ściąga do masy").

Na przedstawionym schemacie wspólny zacisk grupy wejść (C1) jest połączony z 0V, a wyjście czujnika trafia na wejście sterownika. Taka konfiguracja jednoznacznie wskazuje na PNP.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • NPN – pasuje do wejść ze wspólnym plusem (+24V), a nie do układu ze wspólnym minusem (0V).
  • NTC i PTC – to termistory (elementy rezystancyjne zależne od temperatury), a nie typy wyjść czujników zbliżeniowych do PLC, więc nie opisują sposobu "kluczowania" sygnału na wejście.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, gdzie jest podłączony zacisk common wejść PLC (0V czy +24V). To najszybszy i najpewniejszy trop.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyjście PNP oznacza, że w stanie zadziałania czujnik podaje na wyjście sygnał dodatni (zwykle +24 V) względem 0 V. W praktyce mówi się, że czujnik "kluczuje plus" i zasila wejście sterownika sygnałem wysokim.
Wyjście NPN w stanie aktywnym ściąga sygnał do 0 V (masy), czyli "kluczuje minus". Różnica względem PNP polega na tym, do jakiego potencjału przełączane jest wyjście sygnałowe: PNP do +24 V, NPN do 0 V.
Sprawdź, gdzie podłączony jest wspólny zacisk wejść sterownika (np. C1/C2). Jeśli common jest na 0 V, wejścia oczekują sygnału dodatniego, więc wybierasz PNP. Jeśli common jest na +24 V, typowo pasuje NPN.
Gdy C1 jest na 0 V, wejścia sterownika mają wspólne odniesienie do masy i "widzą" stan wysoki wtedy, gdy na zacisku wejściowym pojawi się +24 V. Czujnik PNP realizuje to wprost: po zadziałaniu łączy wyjście sygnałowe z plusem zasilania.
Zwykle nie. NTC i PTC to termistory (czujniki rezystancyjne temperatury), a nie typy wyjść tranzystorowych czujników zbliżeniowych. Typ wyjścia do PLC opisuje się jako PNP lub NPN (czasem też NO/NC, ale to inna cecha).
Najczęstsze błędy to: pominięcie zacisku common (C1/C2), odwrócenie logiki "PNP=plus, NPN=minus", oraz założenie, że "każdy czujnik zadziała wszędzie". Niezgodność PNP/NPN często skutkuje brakiem reakcji wejścia mimo poprawnego zasilania.
Nie tyle od producenta, co od budowy wejść konkretnego modułu: czy wspólny zacisk wejść jest podłączany do 0 V czy do +24 V. Dwaj producenci mogą mieć różne rozwiązania, a nawet w jednym sterowniku można spotkać różne moduły wejść.
Najpewniej: zmierz napięcie na przewodzie sygnałowym względem 0 V. Dla PNP po zadziałaniu powinno pojawić się napięcie zbliżone do +24 V. Dodatkowo sprawdź, gdzie jest podłączony common wejść PLC. Uwaga: pomiary wykonuj zgodnie z zasadami BHP.
Czujniki trójprzewodowe stosuje się, gdy potrzebujesz wyjścia tranzystorowego PNP/NPN o stabilnej pracy z wejściami PLC i mniejszej wrażliwości na prądy upływu. Dwuprzewodowe bywają prostsze w montażu, ale częściej sprawiają problemy na wejściach cyfrowych.
Ćwicz czytanie schematów: rozpoznawaj +24 V, 0 V, wejście I oraz zaciski wspólne C. Naucz się reguły: common na 0 V → PNP, common na +24 V → NPN. Rozwiązuj zadania z różnymi wariantami oznaczeń zacisków.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wyjście PNP jest właściwe, gdy wspólny zacisk wejść sterownika (np. C1) jest połączony z 0V.

Materiały:

  • Instrukcje/poradniki producentów czujników dotyczące wyjść PNP i NPN (działy: wiring/connection)
  • Dokumentacja sterownika PLC (opis wejść cyfrowych, zacisków wspólnych i sposobu podłączeń)
  • Podstawowy podręcznik z automatyki przemysłowej: wejścia/wyjścia PLC i czujniki binarne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego