KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 6.
Który układ należy zastosować w trakcie naświetlania stykowego poziomego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W naświetlaniu stykowym poziomym warstwy układa się tak, aby diapozytyw był w bezpośrednim kontakcie z płytą, a całość była równomiernie dociśnięta i osłonięta. Dlatego poprawny układ to: fartuch, płyta, diapozytyw, szyba.

Pełne wyjaśnienie:

Naświetlanie stykowe (kontaktowe) polega na tym, że obraz z diapozytywu (filmu) jest przenoszony na płytę dzięki bezpośredniemu kontaktowi filmu z warstwą światłoczułą płyty. Kluczowe są tu dwa cele: (1) uzyskanie możliwie idealnego przylegania filmu do płyty na całej powierzchni oraz (2) stabilny docisk i osłona układu, aby uniknąć przesunięć i niepożądanego dopływu światła.

Układ "fartuch, płyta, diapozytyw, szyba" odzwierciedla typowy stos warstw w kopioramie poziomej, w którym:

  • płyta stanowi element naświetlany,
  • diapozytyw musi przylegać do płyty, bo każda szczelina pogarsza ostrość i może powodować podświetlenia,
  • szyba pełni rolę stabilnego elementu dociskowego (zapewnia równomierne dociśnięcie całego zestawu),
  • fartuch jest elementem pomocniczym układu (osłonowym/dociskowym) i powinien znaleźć się w miejscu wynikającym z konstrukcji naświetlarki, tak aby wspierać szczelność oraz prawidłowy docisk.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo rozdzielają elementy, które powinny współpracować w najściślejszym kontakcie (płyta i diapozytyw), albo ustawiają elementy dociskowe/osłonowe w sposób, który utrudnia stabilne dociśnięcie i zwiększa ryzyko błędów (np. lokalne odstawanie filmu, mikroruchy podczas zamykania ramy, spadek ostrości rastra i krawędzi).

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: film ma stykać się z płytą, a nad nimi powinien znaleźć się element zapewniający równy docisk; pozostałe elementy układa się zgodnie z ich funkcją osłonowo-uszczelniającą w danym typie urządzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda kopiowania, w której diapozytyw (film) jest dociśnięty bezpośrednio do płyty offsetowej podczas ekspozycji światłem. Kluczowe jest zachowanie pełnego kontaktu na całej powierzchni, bo nawet niewielka szczelina pogarsza ostrość i może powodować niedoświetlenia.
Szyba działa jako element dociskowy i stabilizujący cały zestaw warstw. Dzięki niej nacisk rozkłada się równomiernie, co ułatwia uzyskanie stałego kontaktu diapozytywu z płytą oraz ogranicza ryzyko mikroprzesunięć i spadku jakości odwzorowania.
Bo naświetlanie stykowe wymaga kontaktu: obraz ma być przeniesiony bez rozmycia. Gdy między diapozytywem a płytą pojawi się odstęp, światło "podchodzi" pod krawędzie, spada ostrość detali, a raster i cienkie linie mogą wyjść zniekształcone.
Zła kolejność może powodować brak pełnego docisku, powstawanie kieszeni powietrza, przesunięcia filmu oraz nierównomierną ekspozycję. W efekcie pojawiają się nieostre krawędzie, lokalne niedoświetlenia lub prześwietlenia oraz problemy z odtwarzaniem drobnych elementów obrazu.
Najczęściej tak jest formułowane w zadaniach praktycznych (od strony stołu/ramy ku górze), ale warto zawsze sprawdzić, jak rozumie to pracownia i instrukcja stanowiskowa. W tym pytaniu poprawna odpowiedź wynika z typowego układu zapewniającego kontakt płyty z diapozytywem oraz docisk szybą.
To element pomocniczy zestawu w kopioramie/naświetlarce, zwykle związany z osłoną lub uszczelnieniem i prawidłowym ułożeniem warstw. Jego rola polega na wspieraniu stabilnego docisku i ograniczaniu niepożądanego dopływu światła, zgodnie z konstrukcją urządzenia.
Stosuje się je wtedy, gdy technologia w pracowni opiera się na filmach (diapozytywach) lub gdy wymaga tego specyfika zlecenia i wyposażenie zakładu. W wielu miejscach dominuje CTP, ale w dydaktyce i w części zastosowań naświetlanie kontaktowe nadal bywa spotykane.
Najczęściej myli się kierunek opisu (od góry czy od dołu), zamienia się miejscami diapozytyw i płytę albo traktuje szybę jak element "dowolny". Pomaga zapamiętanie zasady: diapozytyw ma stykać się z płytą, a szyba ma zapewnić równy docisk całego układu.
W praktyce ocenia się równomierność docisku i brak pęcherzy/kieszeni powietrza po zamknięciu układu (zgodnie z procedurą urządzenia). Jeżeli przyleganie jest słabe, rośnie ryzyko nieostrości i błędów odwzorowania, zwłaszcza na drobnych detalach i rastrze.
Bo sprawdza rozumienie podstaw przygotowania form drukowych: kontakt filmu z płytą i prawidłowy docisk są krytyczne dla jakości obrazu na płycie, a potem na wydruku. Umiejętność poprawnego ułożenia warstw ogranicza błędy i skraca czas poprawek w przygotowalni.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w naświetlaniu stykowym poziomym warstwy układa się tak, aby diapozytyw był w bezpośrednim kontakcie z płytą, a całość była równomiernie dociśnięta i osłonięta.

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe producentów kopioram/naświetlarek (DTR) używanych w pracowni
  • Podręczniki do technologii poligraficznej: przygotowanie do druku offsetowego (materiały szkolne/branżowe)
  • Notatki z ćwiczeń: schemat układania warstw w naświetlaniu kontaktowym oraz typowe błędy jakościowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego