KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 13.
Który układ połączeń silników trakcyjnych lokomotywy sześcioosiowej przedstawiono na schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat połączeń silników trakcyjnych lokomotywy sześcioosiowej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ szeregowo-równoległy rozpoznaje się po tym, że silniki są zgrupowane w gałęzie: w każdej gałęzi część silników jest połączona szeregowo, a same gałęzie są połączone równolegle do źródła. Dzięki temu zmienia się napięcie na silnikach i prąd w obwodzie trakcyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

W układach połączeń silników trakcyjnych kluczowe jest rozpoznanie, jak prąd "przepływa" przez silniki oraz ile jest niezależnych gałęzi zasilania.

Połączenie szeregowe oznacza, że wszystkie silniki (lub cała grupa) są w jednej ścieżce prądowej: ten sam prąd płynie kolejno przez każdy silnik, a napięcie dzieli się między nimi. Na schemacie widać wówczas jedną główną gałąź z kolejnymi silnikami "jeden za drugim".

Połączenie równoległe rozpoznaje się po tym, że każdy silnik (lub grupa) ma własną gałąź podłączoną do tych samych punktów zasilania. Napięcie na gałęziach jest takie samo, a prądy sumują się w punkcie wspólnym. Na schemacie widać kilka gałęzi, ale w każdej gałęzi silnik jest podłączony bez "szeregowego łańcucha" innych silników.

Połączenie szeregowo-równoległe (odpowiedź prawidłowa) jest kombinacją obu: najpierw widać gałęzie połączone równolegle, a w każdej z nich kilka silników połączonych szeregowo. Taki układ był stosowany m.in. po to, aby uzyskać różne tryby pracy (zmianę napięcia przypadającego na pojedynczy silnik i zmianę prądu pobieranego z zasilania).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Równoległy – byłby poprawny tylko wtedy, gdyby silniki (lub pary) były podłączone do wspólnych szyn zasilania bez szeregowego "pakietu" w obrębie gałęzi.
  • Szeregowy – odpada, gdy schemat pokazuje więcej niż jedną gałąź równoległą lub gdy widać rozdział obwodu na kilka ścieżek.
  • Przemienny – nie jest nazwą układu połączeń (szeregowy/równoległy), lecz kojarzy się z rodzajem prądu lub zasilania; nie opisuje topologii połączeń silników.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz liczbę gałęzi między punktami zasilania i sprawdź, czy w pojedynczej gałęzi występuje więcej niż jeden silnik połączony kolejno. To najszybszy sposób odróżnienia układu szeregowego, równoległego i szeregowo-równoległego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To układ mieszany, w którym silniki są zgrupowane w gałęzie połączone równolegle, a w każdej gałęzi silniki są połączone szeregowo. Pozwala to zmieniać napięcie przypadające na pojedynczy silnik i prąd pobierany z zasilania.
W połączeniu szeregowym widzisz jedną główną ścieżkę prądową: prąd przepływa kolejno przez wszystkie silniki. Na rysunku zwykle nie ma rozdzielenia na kilka gałęzi równoległych między punktami zasilania.
Połączenie równoległe ma kilka gałęzi podłączonych do tych samych punktów zasilania. Każda gałąź ma "własną drogę" prądu, a napięcie na gałęziach jest takie samo. Nie powinno być łańcuchów wielu silników w jednej gałęzi.
Zmiana konfiguracji połączeń pozwalała uzyskać różne warunki pracy napędu, np. inne wartości napięcia na silnikach i inne prądy w obwodzie. Praktycznie pomagało to dostosować pracę lokomotywy do rozruchu, przyspieszania i jazdy z większą prędkością.
Nie. "Przemienny" odnosi się do rodzaju prądu lub zasilania, a nie do topologii połączeń. Układ połączeń opisuje się terminami: szeregowy, równoległy albo szeregowo-równoległy, czyli jak elementy są ze sobą połączone.
Najczęściej myli się układ równoległy z szeregowo-równoległym: widząc kilka gałęzi, wybiera się "równoległy", nie sprawdzając, czy w gałęziach są silniki połączone szeregowo. Drugi błąd to pomijanie węzłów i punktów wspólnych zasilania.
Spójrz, czy między punktami zasilania jest więcej niż jedna gałąź. Jeśli jest tylko jedna ścieżka przez wszystkie silniki, to układ szeregowy. Jeśli schemat rozdziela się na kilka gałęzi, a w gałęziach są silniki jeden za drugim, to szeregowo-równoległy.
Warto to robić zawsze, bo liczba osi (np. 6) sugeruje liczbę silników trakcyjnych i typowe grupowanie. Informacja o osiowości pomaga sprawdzić, czy na schemacie widzisz podział na grupy silników zgodny z liczbą napędów.
Oznacza to, że kilka części obwodu jest podłączonych do tych samych dwóch punktów (szyn) zasilania. Napięcie na każdej gałęzi jest takie samo, a prądy w gałęziach sumują się. Na schemacie rozpoznasz to po "rozgałęzieniu" i ponownym "złączeniu" przewodów.
Ćwicz czytanie schematów: zaznaczaj węzły, licz gałęzie między zasilaniem, i sprawdzaj kolejność elementów w gałęzi. Pomaga też rozwiązywanie zadań, w których trzeba nazwać typ połączenia i uzasadnić to liczbą gałęzi oraz układem silników.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Układ szeregowo-równoległy rozpoznaje się po tym, że silniki są zgrupowane w gałęzie: w każdej gałęzi część silników jest połączona szeregowo, a same gałęzie są połączone równolegle do źródła."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Połączenie szeregowe – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_szeregowe (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Połączenie równoległe – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_r%C3%B3wnoleg%C5%82e (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Silnik trakcyjny – https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_trakcyjny (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki: połączenia obwodów i prawa Kirchhoffa (działy o połączeniach szeregowych/równoległych)
  • Materiały dydaktyczne z napędów trakcyjnych (opis układów łączenia silników i wpływu na prędkość/moment)
  • Ćwiczenia z czytania schematów elektrycznych: identyfikacja gałęzi, węzłów, punktów wspólnych zasilania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego