KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 28.
Który wynik pomiaru tętna u osoby dorosłej jest nieprawidłowy i powinien być zgłoszony pielęgniarce?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
U osoby dorosłej prawidłowe tętno spoczynkowe zwykle mieści się w zakresie 60–100/min.
Wynik 110/min jest jednoznacznie powyżej górnej granicy normy (tachykardia), dlatego wymaga zgłoszenia pielęgniarce i oceny przyczyny (np. gorączka, ból, odwodnienie).

Pełne wyjaśnienie:

Tętno (puls) to liczba uderzeń serca w ciągu minuty i jest jednym z podstawowych parametrów życiowych obserwowanych u osoby chorej i niesamodzielnej. W praktyce opiekun medyczny wykonuje pomiar w spoczynku (najczęściej na tętnicy promieniowej) i porównuje wynik z zakresem wartości uznawanych za fizjologiczne.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "110 uderzeń/min."?
U dorosłych klasycznie przyjmuje się, że tętno spoczynkowe wynosi ok. 60–100/min. Tachykardia to tętno powyżej 100/min. Wynik 110/min jest więc jednoznacznie podwyższony, co powinno zostać zgłoszone pielęgniarce, ponieważ może wskazywać m.in. na gorączkę, ból, lęk, odwodnienie, działania niepożądane leków lub pogorszenie stanu ogólnego. Taka informacja jest istotna dla dalszej oceny pacjenta i ewentualnych interwencji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "75 uderzeń/min." – mieści się w typowym zakresie normy dla osoby dorosłej w spoczynku, zwykle nie stanowi samodzielnego wskazania do pilnego zgłoszenia (o ile rytm jest miarowy i nie ma objawów alarmowych).
  • "80 uderzeń/min." – również jest wartością prawidłową w spoczynku i może występować u wielu zdrowych dorosłych, a także u pacjentów hospitalizowanych bez cech niewydolności krążenia.
  • "70 uderzeń/min." – znajduje się w normie; u osób starszych bywa typowe, a u części osób aktywnych fizycznie może występować nawet niższe tętno spoczynkowe.

Wskazówka egzaminacyjna: uważaj na wartości graniczne. Liczba 100/min bywa górną granicą normy, natomiast o tachykardii mówimy dopiero, gdy wynik ją przekracza. Na egzaminie szukaj wartości jednoznacznie poza zakresem, jeśli pytanie używa sformułowań "nieprawidłowe" lub "wymaga zgłoszenia".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tętno to liczba uderzeń serca na minutę wyczuwana jako fala na tętnicy (np. promieniowej na nadgarstku). W opiece mierzy się je najlepiej w spoczynku, licząc uderzenia przez 60 sekund i zapisując wynik w dokumentacji, zwracając uwagę także na miarowość.
Najczęściej podaje się zakres ok. 60–100 uderzeń/min dla osoby dorosłej w spoczynku. Wynik trzeba zawsze odnieść do stanu pacjenta (ból, gorączka, stres, odwodnienie) i obserwować trend, a nie tylko pojedynczą liczbę.
110/min jest wynikiem jednoznacznie podwyższonym (tachykardia), więc może sygnalizować pogorszenie stanu pacjenta lub reakcję na czynnik ostry (np. gorączka, ból, lęk, odwodnienie). Zgłoszenie pozwala pielęgniarce ocenić sytuację i wdrożyć dalsze postępowanie.
Tachykardia to tętno powyżej 100 uderzeń/min u osoby dorosłej w spoczynku. W praktyce klinicznej ważne jest też, czy wzrost jest nagły, czy utrzymuje się w czasie oraz czy towarzyszą mu objawy (duszność, ból w klatce piersiowej, osłabienie).
Bradykardia to zwykle tętno poniżej 60/min. U części osób aktywnych fizycznie niższe tętno może być fizjologiczne, ale u pacjenta chorego może też wskazywać na zaburzenia przewodzenia lub działanie leków. Dlatego liczy się kontekst i objawy.
Częsty błąd to uznanie wartości granicznych (np. 100/min) za jednoznacznie nieprawidłowe. Studenci mylą też "powyżej 100" z "od 100". Inny błąd to pomijanie miarowości rytmu i skupienie się wyłącznie na liczbie.
Najpewniej liczyć uderzenia przez 60 sekund, szczególnie gdy rytm jest nieregularny lub pacjent jest w gorszym stanie. Liczenie przez 15 sekund i mnożenie może dawać większy błąd. W praktyce egzaminacyjnej 60 sekund to bezpieczna zasada.
Zwykle 70–80/min mieści się w normie, ale może być niepokojące, gdy to nagła zmiana względem wcześniejszych pomiarów, występuje nieregularność rytmu lub pacjent ma objawy (zawroty głowy, duszność, ból). Wtedy ważniejsze jest zgłoszenie obserwacji niż sama liczba.
Do częstych przyczyn należą: gorączka, ból, lęk, odwodnienie, niedotlenienie, anemia, wysiłek oraz niektóre leki. W opiece ważne jest odnotowanie okoliczności pomiaru (spoczynek vs aktywność) i przekazanie informacji pielęgniarce.
Ucz się zakresów norm (tętno, oddechy, ciśnienie, temperatura), ale też zasad interpretacji: spoczynek, trend, objawy alarmowe i miarowość. Ćwicz scenariusze: które wyniki zgłosić od razu, które obserwować, i jak poprawnie opisać pomiar w dokumentacji.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – "Pulse" / opis prawidłowego tętna spoczynkowego, https://medlineplus.gov/ency/article/003399.htm (dostęp: 2026-04-02)
  • Cleveland Clinic – "Heart Rate: What Is a Normal Heart Rate?" (zakres tętna spoczynkowego u dorosłych), https://my.clevelandclinic.org/health/articles/17450-heart-rate (dostęp: 2026-04-02)
  • American Heart Association – "Target Heart Rates" / informacje o tętnie i interpretacji wartości, https://www.heart.org/en/healthy-living/fitness/fitness-basics/target-heart-rates (dostęp: 2026-04-02)

Materiały:

  • Podręczniki do nauki zawodu opiekun medyczny: pomiar i interpretacja parametrów życiowych
  • Materiały szkoleniowe z podstaw pielęgniarstwa: obserwacja pacjenta i alarmowe odchylenia
  • Wiarygodne serwisy medyczne opisujące normy tętna i pojęcia tachykardii/bradykardii

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego