KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 37.
Który z elementów mechanizmu tłokowo-korbowego silnika pojazdu jest odpowiedzialny za przenoszenie sił z tłoka na korbowód?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sworzeń tłokowy jest przegubowym łącznikiem między tłokiem a korbowodem, dlatego to on bezpośrednio przenosi siły działające na tłok na korbowód. Pierścienie tłokowe uszczelniają i zgarniają olej, a główka i stopa korbowodu są jego częściami współpracującymi odpowiednio ze sworzniem i czopem wału.

Pełne wyjaśnienie:

W mechanizmie tłokowo-korbowym siła gazów działająca na denko tłoka musi zostać przekazana dalej, aby zamienić ruch posuwisto-zwrotny na obrotowy. Elementem, który bezpośrednio łączy tłok z korbowodem i pracuje jako połączenie przegubowe, jest sworzeń tłokowy. To on przenosi obciążenia z tłoka na korbowód, umożliwiając jednocześnie zmianę kąta ustawienia korbowodu podczas obrotu wału.

Odpowiedź "Sworzeń tłokowy" jest poprawna, bo sworzeń przechodzi przez tłok i współpracuje z uchem korbowodu (zwykle w jego górnej części), stanowiąc oś obrotu tego przegubu. W praktyce zużycie lub luz na sworzniu może powodować charakterystyczne stuki i wymaga oceny podczas remontu silnika.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych funkcji lub innych fragmentów zespołu:

  • "Pierścień tłokowy" nie służy do przenoszenia sił na korbowód. Jego główne zadania to uszczelnianie przestrzeni nad tłokiem (utrzymanie kompresji), kontrola filmu olejowego i odprowadzanie części ciepła z tłoka do cylindra.
  • "Stopa korbowodu" to dolna część korbowodu współpracująca z czopem korbowym wału korbowego (zwykle przez panewki). Przenosi obciążenia dalej na wał, ale nie jest elementem, który odbiera siłę bezpośrednio z tłoka.
  • "Główka korbowodu" (górna część) znajduje się od strony tłoka i jest związana z połączeniem ze sworzniem, ale w ujęciu elementów mechanizmu "przenoszącym siły z tłoka na korbowód" jest właśnie sworzeń jako łącznik. Główka jest częścią korbowodu, a nie osobnym elementem łączącym tłok i korbowód.

Wskazówka egzaminacyjna: warto zapamiętać łańcuch przenoszenia obciążenia: tłok → sworzeń → korbowód → wał. Dzięki temu łatwo odróżnić elementy uszczelniające (pierścienie) od elementów przenoszących obciążenia (sworzeń, korbowód, wał).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sworzeń tłokowy to walcowy element łączący tłok z górną częścią korbowodu. Przechodzi przez otwory w tłoku i współpracuje z uchem korbowodu, tworząc przegub umożliwiający zmianę położenia korbowodu podczas pracy silnika.
Bo jest bezpośrednim łącznikiem przegubowym między tłokiem a korbowodem. To na sworzniu opiera się ruch względny tych części, więc siła nacisku na tłok przechodzi przez sworzeń na korbowód, a dalej na wał korbowy.
Pierścienie tłokowe przede wszystkim uszczelniają przestrzeń nad tłokiem (kompresja), ograniczają przedmuchy do skrzyni korbowej oraz pomagają kontrolować olej na gładzi cylindra. Nie są elementem przenoszącym siły na korbowód.
Główka korbowodu to górna część korbowodu od strony tłoka. Współpracuje z połączeniem tłok–korbowód (zwykle przez sworzeń tłokowy). Jej rola to prowadzenie obciążeń w korbowodzie, ale łącznikiem tłoka z korbowodem jest sworzeń.
Stopa korbowodu to dolna część korbowodu współpracująca z czopem korbowym wału korbowego, zwykle przez panewki. Przenosi siły z korbowodu na wał, ale nie odbiera ich bezpośrednio z tłoka (od tego jest połączenie ze sworzniem).
Typowe są metaliczne stuki (zwłaszcza na zimnym silniku lub przy zmianie obciążenia), zwiększone luzy w połączeniu tłok–korbowód oraz przyspieszone zużycie współpracujących powierzchni. Diagnoza wymaga rozróżnienia od stuków panewek lub tłoka.
Zależy od rozwiązania konstrukcyjnego, ale ogólnie sworzeń stanowi oś przegubu i dopuszcza ruch względny. Może pracować jako element "pływający" z ruchem w tłoku i w tulejce korbowodu albo być ustalony w jednym z elementów.
Pomaga prosty schemat: tłok → sworzeń → korbowód → wał. Jeśli w pytaniu jest "z tłoka na korbowód", szukasz elementu łączącego te dwa zespoły. Pierścienie i panewki pełnią inne role (uszczelnianie, łożyskowanie).
Często mylone są: sworzeń tłokowy z pierścieniami tłokowymi (bo oba są "przy tłoku") oraz główka ze stopą korbowodu (nazwy i położenie). Warto uczyć się na przekroju silnika i zawsze łączyć nazwę z funkcją i miejscem pracy.
Najlepiej opanować nazwy i funkcje elementów na schematach: tłok, pierścienie, sworzeń, korbowód (główka/stopa), wał, panewki. Ucz się "ciągów funkcji" (co z czym współpracuje) i kojarz typowe usterki z konkretnymi elementami.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Sworzeń tłokowy jest przegubowym łącznikiem między tłokiem a korbowodem, dlatego to on bezpośrednio przenosi siły działające na tłok na korbowód."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Sworzeń tłokowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Sworze%C5%84_t%C5%82okowy (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Korbowód" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Korbow%C3%B3d (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyclopaedia Britannica, "Piston pin (wrist pin)" — https://www.britannica.com/technology/piston-pin (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw budowy silników spalinowych (dział: mechanizm tłokowo-korbowy)
  • Materiały szkolne/branżowe o budowie korbowodu i tłoka (schematy, przekroje)
  • Katalog/serwisówka producenta silnika – opis połączenia tłok–korbowód (informacje ogólne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego