KWALIFIKACJA BUD23 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 22.
Który z elementów profilu jest elementem krzywoliniowym i ma formę regularną otrzymywaną za pomocą cyrkla?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Karnes to element profilu o kształcie krzywoliniowym, oparty na regularnym łuku kołowym, który można wyznaczyć cyrklem (promień). Faza jest ścięciem krawędzi, a rowek i felc to elementy o kształtach prostoliniowych lub kątowych, więc nie spełniają warunku krzywizny.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe są dwa warunki: element ma być krzywoliniowy oraz mieć formę regularną otrzymywaną za pomocą cyrkla. Cyrkiel służy do wyznaczania łuków i okręgów, więc chodzi o kształt oparty na łuku kołowym (regularnym, o stałym promieniu).

Karnes jest nazwą elementu profilu, który ma postać krzywizny (łuku) i w praktyce rysunkowej da się go skonstruować przez zakreślenie odpowiedniego łuku cyrklem. Dlatego spełnia oba kryteria z treści pytania.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu, bo odnoszą się do form prostych lub kątowych:

  • Faza to ścięcie krawędzi – w przekroju jest to zwykle odcinek prosty (płaszczyzna), a nie łuk. Uczniowie mylą ją czasem z "zaokrągleniem", ale to inne pojęcie.
  • Rowek jest wcięciem w materiale; jego ścianki i dno w typowym ujęciu tworzą linie proste lub załamania. Sam fakt, że rowek bywa powtarzalny, nie czyni go krzywoliniowym.
  • Felc oznacza wyprofilowane przylgowe/zakładkowe ukształtowanie krawędzi, najczęściej o charakterze stopnia/załamania. Jest to element funkcjonalny i geometrycznie bliższy kształtom kątowym niż łukom.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "cyrkiel", prawie zawsze należy szukać odpowiedzi związanej z łukiem/okręgiem, a nie ze ścięciem, rowkiem czy przylgą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Karnes to element profilu o krzywoliniowym kształcie, zwykle oparty na łuku kołowym. W rysunku technicznym taki łuk można wyznaczać cyrklem, dlatego karnes kojarzy się z regularną krzywizną w przekroju detalu.
Element krzywoliniowy ma w przekroju łuk (ciągłą krzywą), a nie odcinki proste. Jeśli kształt da się łatwo narysować cyrklem jako fragment okręgu, to najczęściej jest to forma regularna i krzywoliniowa.
Cyrkiel jest wskazówką, że chodzi o łuk kołowy (stały promień). W praktyce oznacza to, że poprawna odpowiedź będzie dotyczyła elementu o krzywiźnie regularnej, a nie ścięcia, stopnia czy wcięcia o liniach prostych.
Faza to ścięcie krawędzi (najczęściej odcinek prosty w przekroju), wykonywane np. dla ochrony naroża lub estetyki. Karnes natomiast jest krzywizną (łukiem) w profilu, więc spełnia warunek elementu krzywoliniowego.
Rowek jest przede wszystkim wcięciem w materiale. W typowym ujęciu w przekroju ma ścianki i dno o przebiegu prostym lub kątowym. Może występować na elementach o krzywiźnie, ale sam w sobie nie jest "regularnym łukiem z cyrkla".
Felc to ukształtowanie krawędzi typu zakład/przylga, często o postaci stopnia lub załamania. Pełni funkcję dopasowania lub połączenia elementów. Zwykle ma geometrię prostą/kątową, więc nie odpowiada opisowi regularnego łuku.
W trasowaniu i rysunku pomocne są: cyrkiel (łuki), linijka/ekierka (linie odniesienia), szablony promieni oraz przy renowacji także listwy wzorcowe i przymiary. Kluczowe jest utrzymanie stałego promienia krzywizny.
Najczęstszy błąd to utożsamianie "złagodzenia krawędzi" z każdym zaokrągleniem. Faza to ścięcie (płaszczyzna), a karnes to łuk. Wystarczy spojrzeć na przekrój: prosta vs krzywa.
Jest ważna przy opisie stanu zachowania, zamawianiu materiałów, wykonywaniu form/szablonów oraz przy komunikacji z inwestorem i zespołem. Jednoznaczne nazewnictwo (np. karnes, faza) ogranicza ryzyko odtworzenia niewłaściwego przekroju.
Najlepiej łączyć teorię z praktyką: rysuj przekroje (zaznacz łuki i odcinki), porównuj z katalogami profili oraz ucz się skojarzeń: cyrkiel = łuk = karnes. Pomaga też krótkie powtarzanie definicji przed ćwiczeniami rysunkowymi.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że karnes to element profilu o kształcie krzywoliniowym, oparty na regularnym łuku kołowym, który można wyznaczyć cyrklem (promień).

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "karnes": https://sjp.pwn.pl/sjp/karnes;2471688.html (dostęp 2026-02-18)
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "faza": https://sjp.pwn.pl/sjp/faza;2555316.html (dostęp 2026-02-18)
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "felc": https://sjp.pwn.pl/sjp/felc;2556457.html (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Słowniki i leksykony terminów architektonicznych (hasła: karnes, gzyms, profil)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku zawodowego i geometrii wykreślnej
  • Katalogi profili sztukatorskich i kamieniarskich (przekroje i nazwy elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego