Zakres "5 ÷ 15%" jest klasycznie kojarzony z granicami wybuchowości (palności) metanu w powietrzu. Oznacza to, że przy stężeniu metanu w mieszaninie z powietrzem poniżej dolnej granicy mieszanina jest zbyt "uboga" w paliwo, a powyżej górnej granicy jest zbyt "bogata", aby płomień rozprzestrzeniał się w sposób wybuchowy.
Odpowiedź "Metan." jest więc właściwa, bo odpowiada typowo podawanym wartościom LEL/UEL dla metanu w powietrzu (około 5% i 15% obj.). W górnictwie podziemnym ma to bezpośrednie znaczenie praktyczne: wskazania metanomierzy oraz działania profilaktyczne (wietrzenie, odmetanowanie, ograniczanie źródeł zapłonu) odnoszą się do ryzyka osiągnięcia stężeń w pobliżu dolnej granicy wybuchowości.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:
- "Wodór." Wodór jest bardzo łatwopalny, ale jego zakres palności w powietrzu jest inny (znacznie szerszy) niż 5–15%, więc nie pasuje do wskazanego przedziału.
- "Siarkowodór." Siarkowodór jest gazem toksycznym i palnym, jednak jego charakterystyczne granice palności nie odpowiadają parze 5–15% typowej dla metanu.
- "Tlenek węgla." Tlenek węgla jest przede wszystkim kojarzony z toksycznością; ma również właściwości palne, ale jego zakres palności w powietrzu nie jest równy 5–15%.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniach pojawia się przedział 5–15% i temat zagrożeń gazowych w kopalni, najczęściej chodzi o metan. Warto jednak pamiętać, że w opracowaniach technicznych spotyka się zapis LEL/UEL oraz doprecyzowanie warunków odniesienia (mieszanina z powietrzem, określona temperatura i ciśnienie).
