KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 29.
Który z łańcuchów napędowych jest sprawny technicznie, jeżeli dopuszczalne wydłużenie na dziesięciu ogniwach nie może przekraczać 2%? (Pn-długość jednego ogniwa, Ln-długość 10 ogniw)
Ilustracja przedstawia cztery różne łańcuchy napędowe oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawność łańcucha ocenia się przez porównanie wydłużenia odcinka 10 ogniw z wartością nominalną.
Liczymy: (Ln − 10·Pn) / (10·Pn) · 100%. Jeżeli wynik nie przekracza 2%, łańcuch spełnia wymaganie. Wariant "C." wskazano jako ten, dla którego obliczone wydłużenie mieści się w limicie.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek z treści mówi o dopuszczalnym wydłużeniu na dziesięciu ogniwach, które nie może przekraczać 2%. Oznacza to, że punktem odniesienia jest długość nominalna odcinka 10 ogniw, czyli 10·Pn, a nie pojedyncze ogniwo.

Aby sprawdzić, czy łańcuch jest sprawny technicznie według tego kryterium, wykonuje się obliczenie procentowe:

wydłużenie [%] = (Ln − 10·Pn) / (10·Pn) · 100%

  • Jeżeli wynik jest ≤ 2%, łańcuch spełnia wymaganie (w tym zadaniu taki wariant uznaje się za sprawny).
  • Jeżeli wynik jest > 2%, wydłużenie jest zbyt duże, co wskazuje na zużycie i brak spełnienia kryterium.

W praktyce egzaminacyjnej każda z odpowiedzi (A–D) podaje konkretne wartości Pn i Ln (często w tabeli na ilustracji). Dla każdego wariantu oblicza się procentowe wydłużenie i porównuje z progiem 2%. Poprawnie wskazano wariant "C." jako taki, który po podstawieniu danych daje wynik nieprzekraczający 2%.

Dlaczego pozostałe warianty są błędne? Typowo reprezentują one sytuacje, w których:

  • po podstawieniu wartości wychodzi wydłużenie większe niż 2%,
  • albo uczeń błędnie liczy 2% od Pn zamiast od 10·Pn, co zaniża/zawyża wynik,
  • albo myli długość odcinka (np. traktuje Ln jak długość pojedynczego ogniwa).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw wyznacz wartość bazową 10·Pn, następnie policz różnicę Ln − 10·Pn, a dopiero na końcu przelicz na procenty. To ogranicza błędy rachunkowe i błędy "skali".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz długość nominalną 10 ogniw: 10·Pn. Potem różnicę: Ln − 10·Pn. Wydłużenie procentowe to (Ln − 10·Pn)/(10·Pn)·100%. Jeśli wynik jest mniejszy lub równy limitowi, łańcuch spełnia kryterium.
Bo Ln dotyczy długości 10 ogniw, więc bazą do procentów musi być długość nominalna tego samego odcinka, czyli 10·Pn. Użycie samego Pn zmienia skalę i prowadzi do błędnego wyniku (zwykle zaniżonego lub zawyżonego).
To granica zużycia wyrażona jako maksymalny wzrost długości odcinka łańcucha względem nominalnej. Jeśli odcinek 10 ogniw wydłużył się o więcej niż 2%, oznacza to nadmierne zużycie sworzni i tulejek oraz ryzyko gorszej pracy napędu.
Wtedy, gdy obliczone wydłużenie odcinka 10 ogniw nie przekracza wartości dopuszczalnej, np. 2%. W praktyce rozwiązania: liczysz procent wydłużenia dla każdego wariantu danych i wybierasz ten, który spełnia warunek.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie procentu od Pn zamiast od 10·Pn, pomylenie Ln z długością pojedynczego ogniwa, brak przeliczenia na procenty (zostawienie w mm), oraz zaokrąglenia bez sprawdzenia, czy wynik nie przekracza progu.
Nie. W tym zapisie 2% dotyczy całego odcinka 10 ogniw w porównaniu do jego długości nominalnej. Formalnie możesz myśleć o średnim wydłużeniu na ogniwo, ale w zadaniu zawsze sprawdzasz odcinek mierzony tak samo jak w danych: 10 ogniw.
Po obliczeniu procentu porównujesz go z 2%. Jeśli masz dokładnie 2,00%, to nadal spełnia warunek, bo "nie przekracza" oznacza ≤ 2%. Jeśli wyjdzie np. 2,01% lub więcej, kryterium nie jest spełnione.
Pomiar na dłuższym odcinku zmniejsza wpływ pojedynczych odchyłek i błędów odczytu. Łatwiej też uzyskać dokładność w mm. Dzięki temu ocena zużycia jest bardziej wiarygodna niż przy próbie oceny tylko jednego ogniwa.
Nadmiernie wydłużony łańcuch gorzej współpracuje z kołami łańcuchowymi, może przeskakiwać, powodować nierówną pracę podajników lub przenośników i przyspieszać zużycie zębatek. W konsekwencji rośnie ryzyko awarii i spada niezawodność podczas pracy w polu.
Przećwicz obliczenia procentowe na przykładach (różnica, podstawa procentowania, porównanie z limitem). Ucz się symboli typu Pn i Ln oraz tego, co oznaczają w pomiarach. Warto też powtórzyć typowe objawy zużycia napędów łańcuchowych.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprawność łańcucha ocenia się przez porównanie wydłużenia odcinka 10 ogniw z wartością nominalną.Liczymy: (Ln − 10·Pn) / (10·Pn) · 100%."

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn z napędem łańcuchowym – rozdziały o kontroli i regulacji naciągu
  • Podręczniki z eksploatacji i obsługi maszyn rolniczych – tematy: przeniesienie napędu, zużycie elementów
  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: obliczenia procentowe i tolerancje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego