Trzpień rozprężny to element mocujący używany wtedy, gdy detal ma otwór i ma być ustalony oraz zamocowany "od środka". W praktyce trzpień po zadziałaniu mechanizmu (np. przez stożek/śrubę/klin) rozpręża część roboczą i dociska do powierzchni otworu, zapewniając centrowanie oraz stabilne zamocowanie.
W dokumentacji technologicznej i na rysunkach pomocniczych sposób mocowania często przedstawia się symbolami graficznymi. Kluczowe jest wychwycenie cech, które sugerują mocowanie wewnątrz otworu i efekt rozprężania. W tym pytaniu poprawne jest wskazanie "symbolu B" (opisanego jako trójkąt z wierzchołkiem do góry, z okręgiem wewnątrz oraz dwiema liniami poziomymi wychodzącymi z boków), ponieważ jest on przypisany do mocowania na trzpieniu rozprężnym.
Pozostałe symbole są niepoprawne, ponieważ nie odpowiadają temu sposobowi zamocowania: mogą odnosić się do innych metod bazowania i mocowania (np. docisk zewnętrzny, szczęki, imadło, uchwyt, oprawka) albo nie zawierają cech kojarzonych z rozprężaniem w otworze. Na egzaminie warto unikać wybierania znaku "na oko" i porównywać drobne elementy symbolu (wnętrze, dodatkowe kreski, kierunek i sposób "działania" symbolu), bo to one odróżniają podobne oznaczenia.
- Wskazówka praktyczna: jeśli w zadaniu pojawia się pojęcie "trzpień rozprężny", myśl o mocowaniu w otworze i o działaniu rozprężnym (docisk do wewnętrznej średnicy), a nie o dociskach zewnętrznych.
- Typowy błąd: mylenie trzpienia rozprężnego z innymi elementami ustalająco-mocującymi, bo wszystkie "trzymają detal", ale działają w inny sposób i są inaczej symbolizowane.